KKTC'nin Girne kentinden Mersin'in Taşucu Limanı'na hareket eden yolcu gemisi FİLO JET'in batmasının üçüncü gününde, geminin geçmişine dair belgeler birer birer ortaya çıkıyor. Ortaya çıkan tablo tek bir soruyu büyütüyor: bu gemi neden seferdeydi?
Kaza ne zaman, nerede oldu?
30 Ağustos 2026, yerel saatle 12.30. Gemi Girne Limanı'ndan Taşucu'na hareket etti ve kalkıştan kısa süre sonra ön bölümünden su almaya başladı. Alabora olarak battı.
Batığın konumu 35°24'19" kuzey, 33°23'26" doğu. Girne Limanı'na uzaklığı yaklaşık 4 deniz mili (7,4 kilometre).
Gemide kaç kişi vardı?
267 kişi: 259 yolcu ve 8 mürettebat.
Kaç kişi öldü, kaç kişi kayıp?
KKTC Başbakanı Ünal Üstel'in 31 Ağustos tarihli açıklamasına göre 239 kişiye sağ ulaşıldı, 8 kişi hayatını kaybetti, 20 kişi aranıyor. Kayıpların sayısı, yolcu listesiyle kurtarılanların isimleri karşılaştırılarak belirlendi.
Hayatını kaybedenler kim?
Nihat Balyemez, Hüseyin Özdemir, Nuray Zeytun, Fahri Ateş, Gülcan Gürel, Reyhan Verim, Nisa Torer ve Nurcan Hilaloğlu. Cenazeler ailelere teslim edilmeye başlandı.
Yaralı var mı?
Evet. 19 yaralının hastanedeki tedavisi sürüyor.
KKTC'de yas ilan edildi mi?
Evet. KKTC Bakanlar Kurulu, 31 Ağustos - 2 Eylül 2026 tarihleri arasında üç günlük millî yas ilan etti.
Bu gemi neydi, kaç yaşındaydı?
Adı FİLO JET, eski adı IRIS JET. IMO numarası 8962034. 2000 yılında Fransa'nın La Rochelle bölgesinde Iris Catamarans tarafından 002 inşa numarasıyla yapıldı. Yani battığında 26 yaşındaydı.
Teknik künyesi: 42,80 metre uzunluğunda, 339 gros ton, katamaran tipi hızlı yolcu gemisi. Servis hızı 35 knot, yolcu kapasitesi 320. Klas kuruluşu Türk Loydu.
Gövdesi neyden yapılmıştı?
Bu noktada kaynaklar ayrışıyor ve fark önemli. Gemi kayıtlarında gövde alüminyum olarak geçiyor. Buna karşılık gemiyi 2016'da inceleyen gemi inşaat mühendisi Erdal Kılıç teknenin sandviç kompozit yapıda olduğunu, onarımının yüksek teknoloji gerektirdiğini söylüyor. Uzak Yol Kaptanı Can Kıygı da NTV yayınında aynı yöne işaret etti:
"Kompozit malzemeden yapılmış bir tekne. Bu bir zamandan sonra kansere yol açabilen, kılcal ve büyük çatlaklara sebep olabilen bir durum."
Malzemenin ne olduğu, hasarın nasıl ilerlediğini ve onarımın ne kadar dayanacağını doğrudan belirleyen bir soru. Bu nedenle soruşturmanın teknik ayağında merkezî yerde duruyor.
Geminin sicilinde neler var?
Üç ayrı kayıt, üç ayrı uyarı anlamına geliyor.
2003 — rıhtıma çarptı. Fransa Yargıtayı (Cour de cassation) kayıtlarına göre gemi 26 Ekim 2003'te Taşucu Limanı'nda rıhtıma çarptı. Yaklaşık on gün sonra, 5 Kasım 2003'te ciddi su girişi yaşandı ve seferden çekildi. Ardından yıllarca Taşucu'nda atıl kaldı. Polisin mahkemeye sunduğu resmî olmayan bilgilerde bu kaza "12 yıl önce" olarak geçti; belgelere yansıyan tarih ise 2003.
2016 — "çok ağır yapısal hasar". Gemi inşaat mühendisi Erdal Kılıç, gemiyi 2016'da yaklaşık 50 saatlik bir incelemeyle değerlendirdiğini açıkladı. Kılıç'a göre baş bölgesinde çok ağır yapısal hasar vardı ve klas altında tamir yapılması zorunluydu.
2018 — 29 kusur maddesi. Türk Loydu'nun 17 Aralık 2018 tarihli durum tespit raporunda, o dönem IRIS JET adını taşıyan geminin uluslararası sefer yapabilmesi için gereken şartlar 29 madde hâlinde sıralandı. Raporda sancak ana makinenin egzozundan yoğun duman çıktığı ve soğutma devresinde kaçak bulunduğu kayda geçti. İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında, bu 29 maddenin o dönemde tamamıyla giderilmediği sonucuna varıldı.
Gemi kime aitti, ne zaman sefere döndü?
İşletmeci Filo Denizcilik. Gemiyi 2024 yılında satın aldı ve sefer izni çıkardı. Lloyd's List Intelligence kaydında sahibi "Filo Gemi Acentalığı Lojistik ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi" olarak görünüyor.
Basına yansıyan iddialara göre gemi, işleten şirketin çalışanlarına ve alacaklılarına borcunu ödememesi üzerine haczedilmiş ve Taşucu Limanı'na bağlanarak yıllarca atıl beklemişti. Yeniden hizmete alınmadan önce karaya oturduğu ve darbe alan bölgeye yama yapılarak onarıldığı öne sürüldü.
Son denetimi ne zaman yapıldı?
Kazadan yaklaşık iki buçuk ay önce, Haziran 2026'da. Gemi Türk Loydu denetiminden geçmiş ve sertifikalarını almıştı.
Gemi neden battı?
Kesin neden 1 Eylül itibarıyla açıklanmadı. Soruşturma kapsamında incelenen başlıklar: teknik arıza, yapısal sorun, deniz koşulları, stabilite, insan faktörü ve ölü dalga ihtimali.
Basında öne çıkan iddia ise yama üzerine kurulu: incelemelerde geminin ilk olarak yama yapılan bölgeden su aldığı ileri sürüldü. İddiaya göre manevra sırasında dalgaların onarılan bölgeye uyguladığı kuvvet, zamanla zayıflayan yamayı yeniden açtı; yamanın kopmasıyla gövdede yaklaşık 1,5-2 metrelik bir açıklık oluştu ve gemi hızla su aldı. Bu, resmî bir tespit değil, doğrulanması enkaz incelemesine bağlı bir iddia.
Uzak Yol Kaptanı Can Kıygı, geminin 40 dakikalık kısa seferler için tasarlandığını, pervane yerine su jeti kullandığını anlattı ve olay anını şöyle değerlendirdi: "Yüzebilirliğini koruyabilme yeteneğinin maalesef olmadığının ve teknenin önce yan yattığını ve çok çabuk battığını gördüm."
Meslek odası ne dedi?
Gemi Mühendisleri Odası (GMO), kazanın gemi stabilitesinin, su geçirmez bütünlüğün, bölmelendirmenin ve hasar sonrası yüzebilirliğin hayati önemini bir kez daha gündeme getirdiğini belirtti ve teknik incelemenin bağımsız ve şeffaf şekilde yürütülmesi çağrısı yaptı.
Kurtarma çalışmalarında ne yapıldı?
Arama kurtarma 7 gün 24 saat esasıyla sürdürüldü. Türkiye ve KKTC'den 13'ten fazla gemi, helikopterler, radar uçağı ve İHA'lar katıldı.
Enkaza nasıl ulaşılacak?
Enkaz 514 metre derinlikte. Bu, bölgedeki mevcut ekipmanın inebileceği bir derinlik değildi. Türk Deniz Kuvvetleri'ne ait TCG IŞIN, ardından TCG ALEMDAR bölgeye yönlendirildi.
Uzaktan Kumandalı Sualtı Aracı (ROV) ile yapılacak dalışta şunlar incelenecek: geminin gövdesi, iç bölmeleri, su alma noktası ve seyir kayıt cihazı (VDR). VDR, geminin kara kutusu sayılıyor; son dakikalara ait seyir ve köprüüstü verisini taşıyor.
Kaptan hakkında ne biliniyor?
Kaptanın adı Mustafa Öz, 66 yaşında. Tutuklanan dokuz kişiden biri.
Kurtarma çalışmalarına kendi ticari teknesiyle katılan kaptan Mustafa Koç, olay anını NTV'ye anlattı. Yan yatmış geminin üzerinde yaklaşık 80-90 kişi gördüklerini, mürettebatla birlikte 60-65 kişiyi teknelerine alıp limana ulaştırdıklarını söyledi. Koç, FİLO JET'in kaptanını ve ikinci kaptanını da kendi teknesine aldığını belirterek şunu ekledi:
"Geminin kaptanı gemiyi ilk terk etti."
Kaç kişi tutuklandı?
Yargıç Hazal Hacımulla, mahkemeye getirilmesine emir verdiği 16 kişiden 14'ünün Girne Kaza Mahkemesi'ne çıkarılmasının ardından 9 şüphelinin 3 gün süreyle tutuklanmasına karar verdi.
Tutuklananlar: kaptan (M.Ö.), 7 mürettebat (M.S., M.G., S.E., V.H., R.İ., Z.Ö., K.K.) ve bir şirket görevlisi (A.Ö.). Suçlama: "ihmal ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet".
Mahkeme ayrıca şirket ortakları ve liman yetkilileri dahil 5 kişi hakkında derhal tahkikat başlatılması emri verdi.
Liman yetkililerine ne oldu?
Başbakan Üstel, geminin sefere çıkmasına izin veren liman yetkililerinin görevden uzaklaştırıldığını ve haklarında soruşturma başlatıldığını açıkladı. Yerlerine yeni görevliler atandı.
Soruşturma nasıl ilerliyor?
1 Eylül itibarıyla 100'den fazla tanık ifadesi alındı ve Filo Denizcilik'in seferleri durduruldu. Türkiye tarafında Silifke Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı.
KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, cenazelerin ailelere teslim edilmesinin ardından bir soruşturma komitesi kurulacağını açıkladı. Arıklı, aynı komitenin Türkiye'de de oluşturulacağını ve katamaranın tamiratını yapan tersane hakkında araştırma yapılacağını söyledi.
Sırada ne var?
Enkaza yapılacak robotik dalış. Gövdedeki açıklığın yeri ve büyüklüğü ile VDR kayıtları, "yama koptu" iddiasını doğrulayacak ya da çürütecek tek somut delil kaynağı. Kayıpların aranması da aynı dalışa bağlı ilerliyor.
