İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki alternatif rotadan geçmeye çalışan büyük bir LPG gemisini vurduğunu duyurdu. Açıklamaya göre geminin makine dairesinde yangın çıktı. Olayın tek dayanağı Tahran'ın kendi açıklaması; bağımsız bir doğrulama ya da görüntü şimdilik yok.
Hürmüz Boğazı'nda LPG gemisine ne oldu, hangi gemi vuruldu?
Devrim Muhafızları, vurulan geminin NV Sunshine adlı büyük bir LPG tankeri olduğunu bildirdi. Gemi, Hürmüz Boğazı'nın güneyinden geçen alternatif güzergâhı kullanmaya çalışırken vuruldu. Hangi silahla vurulduğu, tam saati ve koordinatı açıklanmadı; bayrağı ve sahibi olan şirket de belli değil. Mürettebattan can kaybı ya da yaralanma bildirilmedi.
Devrim Muhafızları Ordusu, İran'ın düzenli ordusundan ayrı, doğrudan dini lidere bağlı bir silahlı güç. Deniz kuvvetleri Hürmüz'de gemi trafiğini yakından izleyen taraf olarak biliniyor.
Devrim Muhafızları ABD'yi neyle suçladı?
Açıklamanın ağırlığı vuruştan çok suçlamada. Muhafızlar, bölgedeki gerilimin ve gemilerle ilgili olayların sorumlusu olarak ABD ordusunu gösterdi. ABD'nin sigorta şirketleri ile gemiler üzerinde baskı kurduğunu, rüşvetle geçiş sağlamaya çalıştığını öne sürdü. Bu müdahale sürerse acı olayların artacağı uyarısını yaptı.
Mesaj yalnızca Hürmüz için de değil. İran'ın izni olmadan geçmeye çalışan bütün gemilerin bölgede izleneceği ve Hürmüz Boğazı'nın dışında da cezalandırılacağı duyuruldu. Muhafızlara göre izinsiz geçiş yasa dışı.
Hürmüz Boğazı nerede, neden bu kadar kritik?
Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasında Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan dar bir su yolu; en dar yeri yaklaşık 40 kilometre. Körfez petrolünün ve gazının açık denize çıkışındaki tek deniz kapısı olduğu için burada çıkan her kıvılcım dünya piyasalarında yankı buluyor. Muhafızların açıklamasında geçen alternatif rota da bu yüzden dikkat çekiyor: geçişin hangi hattan ve kimin iznine göre yapılacağı gerilimin asıl düğümü.
Hürmüz Boğazı'nda daha önce hangi gemiler vuruldu?
Bu ilk olay değil. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) 30 Eylül'de Hürmüz Boğazı'nda bir LNG tankerinin vurulduğunu duyurmuştu; aynı günlerde bir petrol tankerinin daha vurulduğu bildirildi. Mühimmatın kaynağı belirsiz olarak aktarılmıştı. LPG gemisinin vurulduğunu söyleyen bu son açıklama, boğazda gemilerin hedef alındığı olaylar zincirine bir halka daha ekliyor.
Hürmüz'deki gerilim petrol fiyatına ve motorine zam beklentisine yansır mı?
LPG, tüpgaz ve otogaz olarak kullanılan sıvılaştırılmış petrol gazı. Körfez, dünyanın önemli LPG kaynaklarından biri; Türkiye de LPG ihtiyacının büyük kısmını ithalatla karşılıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki her yeni vuruş, Brent petrolün fiyatına yukarı yönlü baskı yapma riski taşıyor. Türkiye'de akaryakıt fiyatlarının ana girdisi Brent petrol ile dolar kuru olduğu için bu risk zamanla pompaya motorin ve benzin zammı olarak dönebilir. Bu haberde petrol fiyatına dair bir piyasa tepkisi yok; Brent'in hafta başında nasıl açılacağı belirleyici olacak.
