İngiltere'nin Gloucestershire bölgesindeki RAF Fairford üssünde ABD'nin B-1 bombardıman uçaklarından geriye tek bir uçak kalmadı. Basına yansıyan bilgilere göre ABD, üste konuşlu bombardıman uçaklarının hepsini kendi topraklarındaki ana üslerine geri çekti. Kalkışlar gerçek zamanlı olarak duyurulmadı; gerekçe operasyonel güvenlik olarak gösterildi, tarih de verilmedi.
ABD B-1'leri Fairford'dan neden çekti?
Resmî gerekçe operasyonel güvenlik; başka ayrıntı yok. Zamanlama ise ortada: çekilme, üssün çevresinde 27 Eylül'de yaşanan olayın ardından geldi. ABD bu iki gelişme arasında bir bağ kurduğunu açıklamış değil. Bazı yayın organları çekilmeyi, üssü hedef alabilecek bir terör tehdidi endişesine bağlıyor; yani ortada bir tahmin var, bir teyit yok.
27 Eylül'de Fairford'un çevresinde ne oldu?
Üssün yakınındaki Whelford köyü civarında şüpheli araçlar bulundu. Terörle mücadele ve bomba imha ekipleri sahaya indi, 85 ev tahliye edildi. Yaşları yirmili olan beş İngiliz vatandaşı gözaltına alındı, ardından kefaletle serbest bırakıldı. Araçlarda benzin bulunduğu, patlayıcı izine rastlanmadığı bildirildi. Soruşturma terör kapsamında yürütülüyor.
İngiltere hükümeti İran'dan neden söz etti?
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, olayda İran'ın rol oynadığına işaret eden güçlü göstergeler bulunduğunu söyledi. Tahran suçlamayı reddetti; İran'ın Londra Büyükelçiliği iddiaları kabul etmedi. Fairford'un ABD'nin İran'a yönelik harekâtında kullandığı ileri üslerden biri olduğu biliniyordu ve Tahran, kendi topraklarına yapılan saldırılarda kullanılan tesisleri meşru hedef sayabileceğini daha önce duyurmuştu. Soruşturmanın İran bağlantısı konusunda henüz kamuoyuna açık bir sonuç yok.
Fairford'da kaç bombardıman uçağı vardı?
ABD tarafı güncel bir rakam açıklamadı. Askerî havacılık kayıtlarına göre İran harekâtının en yoğun döneminde üste 15 B-1B Lancer ve 8 B-52H bulunuyordu. B-52'ler Temmuz'da ABD'ye dönmüştü; geride kalan B-1'lerin de ayrılmasıyla üs, ABD'nin bombardıman filosundan tamamen boşalmış oldu.
B-1B Lancer nasıl bir uçak?
B-1B Lancer, ABD Hava Kuvvetleri'nin değişken kanatlı, ses üstü hızlara çıkabilen ağır bombardıman uçağı. Uzun menzili ve geniş bomba yüküyle bilinir; konvansiyonel mühimmatla yapılan harekâtlarda sık kullanılır. İran harekâtının en yoğun döneminde Fairford'daki filonun önemli bir parçasıydı.
Fairford neden bu kadar önemli?
RAF Fairford, İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin üssü olsa da ABD Hava Kuvvetleri'nin ağır bombardıman uçaklarını Avrupa'da ağırladığı başlıca ileri konuşlanma noktalarından biri. Mart başında B-1B'lerin Fairford'a konuşlandığı duyurulmuştu. Üssün yoğunluğu yüzünden, her yıl burada düzenlenen Royal International Air Tattoo hava gösterisinin bu yıl iptal edildiği bildirilmişti. Bombardıman uçaklarının ABD'ye dönmesiyle birlikte üssün bu yıl üstlendiği rol de şimdilik sona ermiş görünüyor.
