Irak'ın 40 yaşındaki başbakanı Ali ez-Zeydi, New York'ta Erdoğan'la baş başa kaldı: Sincar'da masada ne konuşuldu?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için bulunduğu New York'ta 23 Eylül 2026 günü Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile bir araya geldi. Görüşmeye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın da eşlik ettiği öğrenildi. İki liderin baş başa görüşmesinin ardından yapılan ortak açıklama, Türkiye ile Irak arasındaki güvenlik ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını araladı ve aylardır konuşulan Sincar mutabakatı nihayet resmiyet kazandı.

New York'ta Erdoğan ile Ali ez-Zeydi arasında tam olarak ne konuşuldu?

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın görüşme sonrası yaptığı açıklamaya göre taraflar, güvenlik alanında iş birliğini derinleştirme konusunda mutabık kaldı. Açıklamada Sincar'a ilişkin karar şöyle aktarıldı:

"Sincar'da devlet otoritesinin bütünüyle tesisi ve yasaklı yabancı silahlı unsurların varlığına son verilmesi konusunda mutabakata varılmıştır."

Açıklamada isim geçmese de "yasaklı yabancı silahlı unsurlar" ifadesinin PKK'ya bağlı yapılara işaret ettiği, konuyu aktaran haber merkezlerinin ortak vurgusu oldu.

Türk askeri Irak'tan çekiliyor mu? Başika-Zilkan'ın kaderi netleşti

Görüşmenin en somut sonucu, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Musul kırsalındaki Başika-Zilkan yerleşkesiyle ilgili oldu. 2015 yılında terörle mücadele kapsamında kurulan ve yıllardır Bağdat ile Ankara arasında tartışma konusu olan üs, kararlaştırılan mekanizma ve takvim çerçevesinde kademeli olarak Irak Federal Hükümeti'ne devredilecek. Devrin, Irak tarafının güvenlik uygulamalarında kaydedeceği ilerlemeye bağlı olarak aşama aşama gerçekleştirileceği ortak açıklamada özellikle vurgulandı. Kesin bir tamamlanma tarihi ise şimdilik kamuoyuyla paylaşılmadı; bu da sürecin Sincar'daki gidişata göre uzayıp kısalabileceği anlamına geliyor.

Sincar'da PKK'ya bağlı unsurlara ne olacak?

Sincar, 2014'ten bu yana Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) adı verilen ve PKK ile bağlantılı olduğu değerlendirilen bir yapının etkili olduğu bölgelerden biri oldu. Mutabakat metni, bu tür silahlı unsurların bölgeden çıkarılmasını; silah bırakan ve uygun görülen mensupların ise Irak güvenlik kurumlarına entegre edilmesini öngörüyor. Irak makamlarının YBŞ üzerindeki baskısını son dönemde artırdığı, örgütün silahlarını devlete teslim etmesi yönünde temasların sürdürüldüğü biliniyor. Sürecin fiilen sonuç verip vermeyeceği ise Bağdat yönetiminin sahadaki uygulama kararlılığına bağlı olacak.

Kim bu Ali ez-Zeydi? Irak'ın en genç başbakanı kaç yaşında?

1 Mayıs 1985'te Irak'ın güneyindeki Zikar vilayetinde doğan Ali Falih Kazım ez-Zeydi, hukuk ve bankacılık alanında yüksek lisans derecesine sahip bir iş insanı ve bankacı. Irak Cumhurbaşkanlığı tarafından 27 Nisan 2026'da hükümeti kurmakla görevlendirilen ez-Zeydi, 14 Mayıs 2026'da parlamentoda yemin ederek görevine başladı ve 40 yaşında Irak'ın en genç başbakanı unvanını aldı. Selefi Muhammed Şiya es-Sudani'den devraldığı görevde henüz birkaç aylık geçmişi olan ez-Zeydi için New York görüşmesi, Ankara ile ilk üst düzey temas oldu.

Kalkınma Yolu Projesi'nde gelinen son nokta ne?

Güvenlik başlığının yanı sıra iki lider, ikili ticaret ve yatırım hacminin artırılması ile daha önce imzalanan anlaşmaların hızla hayata geçirilmesi konusunda da görüş birliğine vardı. Basra Körfezi'nden başlayıp Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanması planlanan Kalkınma Yolu Projesi'nin hızlandırılması, görüşmede öne çıkan stratejik başlıklardan biri oldu. Taraflar, projenin hem güvenlik hem ticaret ayağının Sincar'daki istikrarla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.