İstanbul Beşiktaş'ta Çırağan Sarayı'nda toplanan Uluslararası Adalet Zirvesi'nde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Ekim Cuma günü uluslararası adalet sistemini “ağır yaralı” diye tarif etti. Birleşmiş Milletler'de Genel Kurul'un iradesinin veto hakkı olan beş ülkenin kararlarına bağlı kalmasını adil bulmadığını söyledi.
Uluslararası Adalet Zirvesi nerede yapıldı, kimler katıldı?
Uluslararası Adalet Zirvesi, Boğaz kıyısındaki Çırağan Sarayı'nda “Adaletin Geleceği: İnsanlık İçin Ortak Sorumluluk” temasıyla düzenlendi. Programda uluslararası insancıl hukuk, enerji dönüşümü hukuku, dijital dünyada uluslararası adalet ile göç ve yük paylaşımı oturumları yer aldı. Salonda Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez ve İstanbul Valisi Davut Gül'ün de aralarında olduğu isimlerle farklı ülkelerden gelen konuklar vardı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, Recep Tayyip Erdoğan'a hat sanatıyla yazılmış “Adalet Mülkün Temelidir” levhasını hediye etti. Zirvenin açılışında Filistin Adalet Bakanı'nın İsrail'in çıkış izni vermemesi yüzünden salonda yer alamadığı da bildirilmişti.
Uluslararası adalet sistemi neden “ağır yaralı”?
Recep Tayyip Erdoğan gerekçesini sıraladı: uluslararası hukuk neredeyse askıya alınmış durumda, anlaşmaların etkisi kalmamış, mahkeme kararları uygulanamıyor. Adaleti, hak sahibine hakkının teslim edilmesi, güçsüzün güçlü tarafından ezdirilmemesi ve hukukta eşitlik olarak tanımladı; hak ve özgürlüklerin aşındığı yerde adaletin de olamayacağını söyledi. Birleşmiş Milletler'in uluslararası barış ve güvenliği sağlama sorumluluğunu hatırlatarak adalet olmadan barışın kurulamayacağını belirtti. Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın aylardır giderilemediğini (küresel petrol ihracatının yüzde 35'inden fazlası buradan geçiyor), Rusya-Ukrayna savaşının 4,5 yıldır sürdüğünü, Lübnan, Yemen, Somali ve Sudan'ı da andı.
Gazze'de ateşkesten bu yana kaç kişi öldü?
Recep Tayyip Erdoğan'ın Uluslararası Adalet Zirvesi'nde aktardığı rakamlara göre 11 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana 1.500 Filistinli öldü, 5.000'den fazla kişi yaralandı. Ateşkesin birinci yılı yarın, 11 Ekim Pazar günü doluyor. Cumhurbaşkanı, Gazze'de üç yıldır süren saldırılarda 74 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini söyledi; bölgenin dünyanın en büyük toplama kampına çevrildiğini belirtti ve yaşananlara soykırım dedi. Gazze'yi “bir insanlık testi” diye niteledi, uluslararası toplumun gerekli tepkiyi vermediğini savundu. İsrail'i ateşkesi defalarca ihlal etmekle, Batı Şeria ve Kudüs dahil bölge güvenliğini tehdit etmekle suçladı; Kudüs'teki kutsal mekanlara baskın yapıldığını ve bu mekanların statüsünün değiştirilmek istendiğini de ekledi.
“Türkiye gerekirse sıkıntı çeker” sözü ne anlama geliyor?
Uluslararası Adalet Zirvesi'ndeki konuşmanın en çok anılan cümlesi bu. Bazı yayın organlarına yansıyan konuşma metnine göre Recep Tayyip Erdoğan şunu söyledi: “Türkiye gerekirse sıkıntı çeker ama kendisine umut bağlayan, haksızlığa uğrayan insanlara da sırtını dönmez.” Gazze'yi savunmaya devam edeceklerini ekledi. “Dünya beşten büyüktür” ve “daha adil bir dünya mümkündür” sloganlarını da kullandı. Bu sloganlarla, kararları veto hakkı olan beş ülkenin belirlediği düzene itiraz etti. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin kalıcı beş üyesi (ABD, Rusya, Çin, Birleşik Krallık ve Fransa) veto hakkına sahip; “Dünya beşten büyüktür” sloganı bu beşliğe gönderme yapıyor ve Genel Kurul'daki ülkelerin iradesinin de karşılık bulması gerektiğini savunuyor.
Suç örgütleri adaletten kaçabilir mi?
Recep Tayyip Erdoğan, Uluslararası Adalet Zirvesi'nde suç örgütlerinin kripto varlıkları, elektronik parayı, soğuk cüzdanları ve sosyal medyayı kullandığını söyledi. Bu araçlarla ülke dışına çıkan suçlunun adaletten kaçamayacağını vurguladı.
— Necip Fazıl Kısakürek
