Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, dün İstanbul Finans Merkezi'nde yaptığı konuşmada sıkı para politikasından, yani faizde temkinli duruştan vazgeçmeyeceklerini söyledi. Çarşamba günü Yatırımın Yeni Odağı: Geleceğe Değer Üretmek Zirvesi'nde konuşan Fatih Karahan'ı Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da dinledi. Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar bu duruşun kararlılıkla süreceğini belirtti; enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin henüz yeterli olmadığını da ekledi.
Fatih Karahan faiz ve enflasyon için ne dedi?
Merkez Bankası Başkanı'nın mesajı kısa: fiyat istikrarı gelmeden gevşeme yok. Fatih Karahan, yıllık enflasyonun Mayıs 2024'te yüzde 75,5 ile zirve yaptığını, sıkı para politikasıyla belirgin biçimde geriye çekildiğini hatırlattı; yıl başında konan beklentilere ise henüz ulaşılamadığını kabul etti. İç talebin zayıf seyrettiğini, üçüncü çeyrekte altın hariç perakende satışların yavaşladığını ve kart harcamalarındaki çeyreklik artışın sınırlı kaldığını söyledi. İç talep koşullarının dezenflasyona desteğinin sürmesinin önemli olduğunu vurguladı. Karahan'ın anlatımında sıkı duruşun asıl etkisi talep ve fiyatlama davranışlarında görülüyor; ana eğilimdeki gerilemeyi de bu etkiye bağladı.
Enflasyonu asıl oynatan şey ne, enerji fiyatları neden belirleyici?
Cevap enerji. Fatih Karahan'a göre bu yıl dezenflasyonda yaşanan ivme kaybı esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatlarına yansımasından kaynaklanıyor. Enerji grubunda yıllık artış yüzde 46,1; bu, geçen yılın yaklaşık 11 puan üzerinde. Mart-Haziran döneminde savaşın etkisiyle enflasyonun ana eğilimi yükselmiş, Temmuz'dan itibaren yeniden gerilemeye başlamış. Karahan, enerjide ve enerji dışı emtiada yukarı yönlü risklerin sürdüğünü, gıdada ise küresel tarım emtia fiyatlarıyla iklim koşullarının yakından izlendiğini anlattı.
Eylül enflasyonu yüzde kaç, hangi kalemde ne değişti?
Yıllık enflasyon Eylül'de yüzde 29,7 oldu; Nisan'da yüzde 32,4'tü, yani 2,6 puan geriledi. Fiyat artışının temel eğilimini gösteren ana eğilim ise yıllıklandırılmış olarak yüzde 23,7'de; yıllık rakamın yaklaşık 6 puan altında. Fatih Karahan bunu, arz baskıları azalırsa dezenflasyonun hızlanarak sürebileceğinin işareti olarak okuyor.
Kalem kalem bakınca: hizmet enflasyonu 7 puan düşerek yüzde 37,7'ye indi, kira artışları belirgin biçimde yavaşladı. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 36,1'den yüzde 27,6'ya geriledi. Temel mallarda oran yüzde 19,9'dan yüzde 15,9'a düştü. Ulaştırma ve haberleşme hizmetlerinde yıllık artış yaklaşık yüzde 44; eğitim hizmetleri ise Eylül'de öngörülenin üzerinde kaldı.
Merkez Bankası faiz kararı ne zaman, Fatih Karahan indirim sinyali verdi mi?
Merkez Bankası'nın yıllık takvimine göre Para Politikası Kurulu bir sonraki faiz kararı için 22 Ekim 2026 Perşembe günü toplanacak. Fatih Karahan'ın konuşmasında politika faizinin düzeyi, yeni bir karar ya da sayısal bir enflasyon hedefi yer almadı; indirim ya da sabit tutma yönünde açık bir işaret de verilmedi. Verilen tek net sinyal, sıkı duruşun korunacağı oldu.
Bu ne demek, cebinizi nasıl etkiler?
Sıkı para politikası, bankaların kredi ve mevduat faizlerinin seyrini belirleyen asıl zemin. Karahan o zeminin bozulmayacağını söyledi; faizin hızla düşeceğine dair konuşmada bir işaret yok. Market ve kira tarafında tablo biraz daha yumuşak: gıdada yıllık artış yüzde 27,6'ya indi, kira artışları hizmet grubunun altına geriledi. Ama enerji, ulaştırma ve haberleşme kalemlerinde yıllık artış hâlâ yüzde 44 ile 46 bandında. Fatih Karahan'ın cümlesiyle özetlersek, enflasyondaki iyileşme sürüyor ama fatura ve yol parasında rahatlama henüz yok.
