İstanbul'da İBB Meclisi, 2027 yılı için 565 milyar liralık İBB bütçesini kabul etti. Cuma günkü uzun oturumda 2027 İBB bütçesi kalem kalem tartışıldı. AK Parti Grup Başkanvekili Faruk Gökkuş İBB bütçesine altı başlıkta eleştiri getirdi; kentsel dönüşüm, metro, çevre ve sosyal yardım kalemleri bu eleştirilerin merkezindeydi. Gökkuş'un eleştirilerinin büyük kısmı harcamanın nereye gittiği ve hedeflerin gerçekleşip gerçekleşmediği üzerine kuruluydu.
İBB bütçesi 2027 ne kadar, kabul edildi mi?
Evet. İBB Meclisi 2027 bütçesini 565 milyar lira olarak kabul etti. MHP Grup Başkanvekili Orkun Ayhan'ın aktarılan sözüne göre bütçe, baştan itibaren 50 milyar liralık borçlanma öngörüyor. Bu da İBB bütçesi 2027'nin baştan açıkla hazırlandığı anlamına gelebilir.
Faruk Gökkuş İBB bütçesini hangi başlıklarda eleştirdi?
Gökkuş'un İBB bütçesi 2027 için öne sürdüğü altı başlık şöyle:
- Yatırım payı: 2018'de her 100 liranın 56 lirası yatırıma giderken 2025'te bu oran 21 liraya düştü; 2025'te planlanan yatırımın yalnızca yüzde 26'sı harcandı.
- Kentsel dönüşüm: İBB'nin 2027 hedefi yalnızca 800 konut.
- Raylı sistem: Metro tamamlama hedefi 2026'da 23,4 kilometreyken 2027'de 13,7 kilometreye iniyor; oysa raylı sistem bütçesi yüzde 40 artıyor.
- Çevre: Hava kalitesi ve gürültü kontrolüne 2026'da 52 milyon lira ayrıldı, öngörülen harcama yalnızca 2 bin lira.
- Sosyal yardım: Ayni yardım yüzde 21,5 azalırken nakdi yardım artıyor; bunun yöntem değişikliği mi, kapsam daralması mı olduğu sorgulandı.
- Toplam harcama: Son yıllardaki bütçelerin toplamı yaklaşık 4 trilyon 250 milyar lira ediyor.
Bu listedeki rakamların tamamı Gökkuş'un hesapları; İBB yönetiminin karşı açıklaması ulaştığımız kaynaklarda yer almıyor. Yani Faruk Gökkuş İBB'nin harcamasını ve hedeflerini tek tek sorguluyor.
Metro ve çevre kalemleri neden tartışılıyor?
Raylı sistem ve çevre kalemleri, Gökkuş'un eleştirisinde en somut rakamların olduğu başlıklar. İBB bütçesi 2027'de metro tamamlama hedefi 13,7 kilometreye iniyor; oysa raylı sistem bütçesi yüzde 40 artıyor. Çevre kaleminde de tablo benzer: hava kalitesi ve gürültü kontrolü için 2026'da 52 milyon lira ayrılmışken öngörülen harcama yalnızca 2 bin lira.
İBB'nin 2027 kentsel dönüşüm hedefi kaç konut?
Hedef 800 konut. Gökkuş, 16 milyondan fazla nüfuslu ve deprem riski taşıyan bir kentte kentsel dönüşümün yalnızca 800 konutla sınırlı tutulmasını yetersiz buldu. Yani İBB'nin kentsel dönüşüm hedefi ile İstanbul'un deprem riski arasındaki farka dikkat çekiyor. İBB yönetiminin bu eleştiriye yanıtı ulaştığımız kaynaklarda yer almıyor.
İBB'nin 4 trilyon 250 milyar liralık harcaması neden tartışılıyor?
Gökkuş'a göre bu tutar şehre çok daha fazlasını kazandırabilirdi: aynı parayla 106 bin 250 konut ya da 118 kilometre metro yapılabileceğini öne sürdü. Bu hesap Gökkuş'a ait; İBB yönetiminin karşı hesabı açıklanmadı. Gökkuş ayrıca İBB'nin borcunun 262 milyar lira, İSKİ'nin borcunun 43 milyar lira, İETT'nin borcunun ise 34,5 milyar lira olduğunu söyledi. Bu borç tablosu, bütçe tartışmasının başka bir boyutunu oluşturuyor.
İBB bütçesi İstanbullu için ne anlama geliyor?
İBB bütçesi 2027, metro hatlarından kentsel dönüşüme, sosyal yardımdan çevre denetimine kadar şehrin gelecek yıl neye ne kadar para ayıracağının çerçevesini çiziyor. Ulaşım, konut ve sosyal yardım gibi günlük hayatın içindeki kalemler bu çerçevenin en çok hissedilecek tarafları. Eleştirilerin ne kadarının yıl içinde karşılık bulacağı, hedeflerin gerçekleşmesiyle belli olacak. Bütçenin İETT ayağındaki toplu taşıma zammı tartışması ayrı bir haberde: İstanbul toplu taşıma zammı 7 yılda yüzde 1680 mi arttı?






