Turkcell ile TÜBİTAK, 6G dönemi için geliştirdikleri yerli ve milli şebeke çözümlerini ilk kez sahada denedi. Ölçümler İstanbul Kartal'daki Turkcell Kartal Plaza ile Kocaeli Gebze'deki TÜBİTAK kampüsünün test altyapılarında yapıldı; yani çalışma laboratuvardan çıkıp ticari nitelikli bir ortama taşındı. Bugün duyurulan sonuçlara göre Türkiye, 6G için ilk yerli prototiplerini geliştirmiş durumda.
Turkcell ve TÜBİTAK 6G'de tam olarak ne denedi?
Sahaya çıkan ürün, akıllı yüzey teknolojisine dayanan yeni nesil şebeke ekipmanı. Statik ve uyarlanabilir akıllı yüzey tasarımları denendi; kısaltmaları SRS, STS ve RIS olan üç yerli tasarım Türkiye'de bu alanda ilk. Listede N78 bandında geliştirilen ilk yerli RIS prototipi de var. Projeyi Turkcell'in 6GEN.LAB birimi yürüttü; TÜBİTAK tarafında MAM MİLTAL, BİLGEM HİSAR Laboratuvarı ve MAM Fonksiyonel Malzemeler Laboratuvarı ortak çalıştı. Testlerin tarihi açıklanmadı.
Ölçümlerin ticari nitelikli test ortamlarında ilk kez yapılması, çalışmanın laboratuvar aşamasını geride bıraktığı anlamına geliyor.
Akıllı yüzey (RIS) nedir, sinyale ne yapıyor?
RIS, açılımıyla 'yeniden yapılandırılabilir akıllı yüzey' demek. Basitçe, bir duvara ya da cepheye yerleştirilen ve kendisine çarpan radyo dalgalarının yönünü, davranışını belirleyen ince bir panel. Elektromanyetik yayılımı kontrol ettiği için baz istasyonunun sinyalinin zayıf kaldığı noktalara yön verebiliyor; kapsama ve sinyal kalitesi artıyor. Statik tasarımlar sabit bir davranışla çalışıyor, uyarlanabilir olanlar ise koşullara göre ayarlanabiliyor.
6G denemesi hangi frekanslarda yapıldı, sonuç ne çıktı?
Testler iki frekansta yapıldı: 5G'nin kritik bandı olan 3,7 GHz ve milimetre dalga olarak bilinen 26 GHz. Milimetre dalga çok yüksek hız vaat ediyor ama menzili kısa ve engellere karşı hassas; bu yüzden sinyali yönlendirmek ayrı bir önem taşıyor. Açıklamaya göre yerli tasarımlar sinyal performansını önemli ölçüde artırdı. Yüzde, hız, gecikme ya da kapsama alanı gibi sayısal veri ise paylaşılmadı.
Prototiplerden biri N78 bandı için geliştirildi; bu bant 3,3 ile 3,8 GHz arasını kapsıyor ve 5G'de yaygın kullanılıyor.
Yerli ve milli 6G neden önemli, kim ne dedi?
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, yerli SRS, STS ve RIS tasarımlarının geliştirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi; önümüzdeki dönemde yeni nesil meta-yüzey ve RIS çözümlerine odaklanacaklarını söyledi. Hedef, Türkiye'nin 6G teknolojilerinde yetkinlik kazanması ve ürünleşme potansiyeli olan teknolojiler geliştirmesi. Turkcell Şebeke Teknolojilerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Vehbi Çağrı Güngör ise Türkiye'nin 6G'ye yönelik yerli inovasyonlarda öncü konumda olduğunu belirtti; yoğun şehir merkezleri, finans ve ticaret merkezleri ile büyük etkinlik alanlarına yönelik yatırımlardan söz etti.
'Yerli ve milli' vurgusunun pratik karşılığı, şebeke ekipmanının tasarımının Türkiye'de yapılması ve ileride ürüne dönüşebilmesi. Prototiplerin sahaya çıkması, bu zincirin laboratuvar halkasından ticari test halkasına geçtiğini gösteriyor.
6G ne zaman gelecek, sırada ne var?
Açıklamada 6G'nin ticari başlangıç tarihi yok; 6G standartlaşma süreci henüz tamamlanmış değil. Turkcell ve TÜBİTAK'ın hedefi, bu süreç öncesinde Türkiye'nin rekabet gücünü artırmak ve kapsamanın sınırlı kaldığı alanlarda daha güçlü bağlantı sağlamak. Şu an ortada satışa çıkmış bir 6G hizmeti değil, saha testinden geçmiş ilk yerli prototipler var. Telefonunuza 6G gelmesine zaman var, ama kalabalık yerlerde sinyali toplayacak altyapının yerli ayağı şimdiden sahada denendi.
