MSCI, Türkiye hisse senedi piyasasına dair bazı endeks değişikliklerini ikinci bir duyuruya kadar durdurdu. İstanbul'da Borsa İstanbul'u saran haber bu: karar 15 Ekim itibarıyla geçerli ve BIST100 endeksi 16 Ekim'de saat 14.36 itibarıyla 11.685,24 puanda, yani bir önceki kapanışın (12.070,17) yaklaşık yüzde 3,2 altında işlem görüyordu. MSCI'ın bu hamlesi, yabancı yatırımcının Türkiye'ye bakışını belirleyen endeks ayarlarına dokunuyor.
MSCI Türkiye endekslerinde neyi dondurdu?
MSCI üç ayrı kalemi durdurdu. Birincisi, yabancı yatırımcı dahil etme faktörü (FIF) ile endeks hesabındaki pay sayısında (NOS) artış yapılmayacak; bunlar bir hissenin endekste ne kadar ağırlık taşıyacağını belirleyen ayarlar. İkincisi, MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi'ne (IMI) yeni hisse eklenmeyecek. Üçüncüsü, şirketlerin büyüklük segmentleri arasında yukarı yönlü geçişler uygulanmayacak; yani küçükten ortaya, ortadan büyüğe terfi yok. Kısacası MSCI, Türkiye'de endeksi büyütecek ayarları şimdilik geçici olarak durdurdu.
MSCI Türkiye kararını neden verdi?
Gerekçe koordineli işlem endişesi. MSCI, kurumsal yatırımcıların küçük ölçekli halka açık şirketlerle yakın bağlantılı bazı fonlar üzerinden birlikte hareket edebileceğine dair ciddi kaygı taşıdığını belirtti. Bunun, fiili dolaşımdaki pay oranlarının hesabını ve piyasa bütünlüğünü zedeleyebileceğini söyledi. Fiili dolaşımdaki pay, bir şirketin hisselerinden gerçekten halka açık olan ve alınıp satılabilen kısmı demek. Türkiye tarafı, nihai faydalanıcısı zaten kapsam dışında olan fonların paylarını fiili dolaşım hesabının dışında bırakan bir düzenleme yaptı; MSCI bunun başlangıç niteliğinde olduğunu belirtti. Beklentisi ise üç başlıkta: koordineli işlemlere karşı inandırıcı ve sürdürülebilir yaptırımlar, nihai faydalanıcı bilgilerinin ayrıntılı ve zamanında açıklanması, fiili dolaşım oranlarının bağımsız olarak doğrulanabilmesi.
BIST 100 MSCI kararından sonra nasıl işlem gördü?
Piyasa verilerine göre BIST100 endeksi güne 12.070,17 puanlık bir önceki kapanışla başladı. Saat 14.36'da endeks 11.685,24 puandaydı; gün içinde şimdiye kadarki en yüksek seviye 11.905,80, en düşük seviye 11.653,38 oldu. Yani Borsa İstanbul'un ana endeksi seansta dünkü kapanışın yaklaşık yüzde 1,4 ile yüzde 3,5 altında dolaştı. Seans 18.00'e kadar sürdüğü için günlük kapanış, bu rakamlardan farklı çıkabilir.
Haziran 2027 takvimi ne anlama geliyor, Türkiye'nin piyasa statüsü düştü mü?
Hayır, karar Türkiye'nin piyasa statüsünün düşürüldüğü anlamına gelmiyor. Ama MSCI bir tarih verdi: Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme sağlanmazsa Türkiye endekslerinin gelişmekte olan piyasa statüsünden sınır piyasa (Frontier) ya da bağımsız piyasa (Standalone) statüsüne alınması ihtimali üzerine bir danışma süreci başlatılabilir. Dondurma uygulaması da MSCI'ın 2027 Yıllık Piyasa Sınıflandırması İncelemesi'nde yeniden ele alınacak. MSCI, piyasa katılımcılarından geri bildirim almayı sürdüreceğini de duyurdu.
MSCI kararı yatırımcıyı ve Türk lirasını nasıl etkiler?
MSCI endekslerini referans alan fonlar portföylerini bu endekslere göre kurduğu için endeksin büyümesinin durması, yabancı fonların Türk hisselerine yeni para ayırma hızını etkileyebilir. Yabancı girişi azaldığında borsanın yanı sıra Türk lirasına talep de etkilenir; bu yüzden karar sadece hisse yatırımcısını değil, kuru izleyenleri de ilgilendiriyor. Hemen ertesi gün, 16 Ekim'de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek sosyal medya hesabından sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planladıklarını yazdı.
