İstanbul bugün diplomasinin merkezi: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ev sahipliğinde R4 E3 toplantısı yapılıyor. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan oluşan R4 formatı ile Almanya, İngiltere ve Fransa'nın yer aldığı E3 grubu, İtalya'nın da katılımıyla aynı masaya oturuyor. Bu R4 E3 toplantısının gündemi geniş: Gazze'den Hürmüz Boğazı'na, Yemen'den Rusya-Ukrayna savaşına kadar uzanıyor.
R4 E3 toplantısı nedir, hangi ülkeler katılıyor?
R4 E3 toplantısı, dört bölge ülkesi ile üç Avrupa ülkesinin bir arada çalıştığı yeni bir format. R4 tarafında Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan var; E3 tarafında Almanya, İngiltere ve Fransa. İtalya da toplantıya katılan sekizinci ülke. Haberlerde yedi ya da sekiz sayısının geçmesi bu yüzden: yedi konuk bakan var, ev sahibi Fidan'la birlikte sayı sekiz ediyor. Katılımcılar şöyle: Almanya'dan Johann David Wadephul, İngiltere'den Ed Miliband, Fransa'dan Jean-Noël Barrot, İtalya'dan Antonio Tajani, Mısır'dan Bedir Abdulati, Pakistan'dan Muhammed İshak Dar ve Suudi Arabistan'dan Faysal bin Ferhan.
İstanbul zirvesi ne zaman, gündemde ne var?
Toplantı bugün, 23 Ekim Cuma günü İstanbul'da yapılıyor. Haberlere göre bu İstanbul zirvesinin masasında dört büyük başlık var: Filistin sorunu ve Gazze, Hürmüz Boğazı'nda deniz güvenliği, Yemen'deki gelişmeler ve Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi için yürütülen çabalar. Bölgesel krizlerin hepsi aynı gün, aynı masada ele alınıyor.
R4 E3 toplantısında Hakan Fidan ne söyleyecek?
Haberlerde aktarılana göre bu R4 E3 toplantısında Hakan Fidan, bölge ülkelerinin istikrar konusundaki sorumluluğuna ve iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesine vurgu yapacak. Fidan'ın ayrıca İsrail'in askeri operasyonlarının bölgedeki gerilimin temel kaynağı olduğuna dikkat çekmesi ve ABD-İran gerilimine askeri yaklaşımın geniş bir çatışmaya dönüşme riski taşıdığını anlatması bekleniyor. Yani Türkiye masaya iki mesajla oturuyor: krizlerin çözümünde bölge ülkeleri söz sahibi olsun, güç kullanımı ise çözüm değil risk üretir.
Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul toplantı öncesi ne dedi?
Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İstanbul'a gelmeden önce deniz güvenliği için ortak bir çözüm bulunması çağrısı yaptı. Çağrı, gündemdeki Hürmüz Boğazı başlığıyla aynı doğrultuda duruyor.
Hakan Fidan kimdir?
Hakan Fidan, Türkiye'nin Dışişleri Bakanı. Bugün İstanbul'da masaya oturan sekiz ülkenin bakanlarını ağırlayan isim o; Hakan Fidan hem ev sahibi hem de bu R4 E3 toplantısının Türkiye tarafındaki ismi.
R4 E3 toplantısı Türkiye için ne anlama geliyor?
Ev sahibi olmak, bu R4 E3 toplantısında gündemi belirleme şansı demek. Sekiz ülkenin bakanları aynı gün İstanbul'da bulunuyor ve masadaki bütün başlıklar Türkiye'nin yakın coğrafyasıyla ilgili. Toplantının sonunda ortak bir metin çıkıp çıkmayacağı henüz belli değil; ortak bildiri ya da basın açıklaması bugün için duyurulmuş değil.
— Necip Fazıl Kısakürek
