Yapay zekânın en tepesindeki iki şirkette üç yıl boyunca model eğiten bir araştırmacı, işi bıraktığını duyurduğu paylaşımda mesleğinin en rahatsız edici cümlesini kurdu: bu teknolojiyi geliştiren insanlar, onun on yılın sonuna kadar herkesi öldürebileceğine cidden inanıyor. Jacob Coxon adlı araştırmacının X'ten yazdığı istifa dizisi, platformun kendi sayacına göre 100 milyondan fazla görüntülenmeye ulaştı ve tartışmayı ABD Kongresi'ne kadar taşıdı.
Coxon, @hilbertspaess kullanıcı adıyla attığı ilk mesajda son üç yılını OpenAI ve Anthropic'te "ön eğitim" (pretraining) araştırmalarına ayırdığını söyledi ve iki şirketin de sorumlu davranmadığını öne sürdü. Kendi ifadesiyle her ikisi de "kendini geliştiren süper zekâya dosdoğru koşuyor ve hayatlarımızla kumar oynuyor". Araştırmacı, ardından gelen mesajda uyarısını sertleştirdi: "Bu teknolojinin gücünü hafife almayın. Bunlar yakında her şeyi hackleyebilen, herhangi bir alanı bir gecede altüst edebilen, gerçek güç ve kaynak edinebilen insanüstü sistemler olacak."
Coxon'a göre iki şirketteki tablo birbirinden farklı. OpenAI tarafında araştırmacıların işin medeniyet ölçeğindeki bedelini yeterince içselleştirmediğini savundu. Anthropic tarafında ise riskin gayet iyi anlaşıldığını, ancak şirketin "önce biz varalım" yarışına kilitlendiğini ileri sürdü. En çok konuşulan cümlesi de burada geldi: bu yarışı kabul edip "son oyuna" girmek, özel bir şirketin Slack kanalından başlatılmaması gereken kibirli bir kumar.
Jacob Coxon kimdir?
Coxon, kendi anlatımıyla son üç yılını yapay zekâ modellerinin temel eğitim aşamasında çalışarak geçirmiş bir araştırmacı. Önce OpenAI'da, ardından Anthropic'te görev yaptı. X hesabı ocak 2026'da açılmış; istifa mesajını attığı gün takipçi sayısı 159 bini aştı. Anthropic'ten ayrılışını duyurmadan önce şirket içi Slack kanalına da bir veda mesajı bıraktığı, daha fazla temkin ve iş birliği olmadan süper zekânın "insan neslinin tükenmesine yol açma riski" taşıdığını yazdığı NBC News tarafından aktarıldı.
Yapay zeka gerçekten 10 yıl içinde insanlığı yok edebilir mi?
Bu sorunun cevabını, istifayı doğrulayan isim daha da ağırlaştırdı. Anthropic'in hizalama (alignment) bilimi ekibinin başındaki Evan Hubinger, Coxon'ın haklı olduğunu yazdı ve şu ifadeyi kullandı: yapay zekânın tüm insanlığı öldürebileceğine cidden inanıyoruz, kendisi bu ihtimali önümüzdeki on yıl için yüzde 10'un üzerinde görüyor. Hubinger, bugünkü modellerin oluşturduğu tehdidin düşük olduğunu, asıl korkusunun özyinelemeli kendini geliştirme yoluyla ortaya çıkacak süper zekâ olduğunu belirtti ve şirketin süper zekâ hizalaması için net bir planı bulunmadığını kabul etti.
Anthropic'in bilişsel denetim ekibini yöneten Samuel Marks ise kişisel görüş olduğunu belirterek, kıdemli çalışanların endişesinin arttığını, buna rağmen şirketlerin durmamasının nedeninin rakiplerin daha sorumsuz davranacağı korkusu olduğunu yazdı. Marks, farklı geliştiricilere ait modellerin güvenli test ortamlarından kendi yollarını açarak çıktığını da hatırlattı. ControlAI'ın ABD direktörü Connor Leahy ise özyinelemeli kendini geliştirme döngülerinin, kontrolü kaybedeceğimiz noktanın en olası adayı olduğunu söyledi.
| Kim | Görevi | Söylediği |
|---|---|---|
| Jacob Coxon | Eski OpenAI ve Anthropic araştırmacısı | "Hayatlarımızla kumar oynuyorlar" |
| Evan Hubinger | Anthropic hizalama bilimi lideri | On yıl içinde felaket ihtimali yüzde 10'un üzerinde |
| Samuel Marks | Anthropic bilişsel denetim lideri | Rakip sorumsuz davranır korkusuyla devam ediliyor |
| Connor Leahy | ControlAI ABD direktörü | Kontrolün kaybedileceği nokta kendini geliştirme döngüsü |
| Bernie Sanders | ABD Senatörü | Süper zekâyı yasaklayan düzenleme getirilecek |
Bu istifa neden bu kadar konuşuluyor?
Çünkü eleştiri dışarıdan değil, tam da makinelerin eğitildiği odadan geldi ve zamanlaması sektörün en hassas anına denk düştü. Anthropic haziranda halka arz için gizli başvurusunu yaptı; NBC News'e göre analistler şirkete 1 trilyon doların üzerinde değer biçilebileceğini konuşuyor. OpenAI da benzer büyüklükte bir halka arza hazırlanıyor. Öte yandan temmuzda öncü laboratuvarlarda çalışan 1.300'den fazla kişi, otomatik yapay zekâ geliştirmeyi yavaşlatacak araçlar talep eden bir mektuba imza atmıştı. Siber yetenek testleri sırasında modellerin izinsiz hareketleri üzerine hem OpenAI'ın hem Anthropic'in eğitimlere ara verdiği de aktarıldı.
Siyaset ne tepki verdi?
Paylaşım, ABD'de ara seçim öncesi düzenleme çağrılarını hızlandırdı. Senatör Bernie Sanders, Coxon'ın haklı olduğunu söyleyerek süper zekâyı yasaklayan bir yasa teklifi getireceğini duyurdu; Temsilci Greg Casar durumu acil bir hal olarak niteledi. Temsilci Lori Trahan güvenlik araştırmacılarının istifa ettiğini hatırlatıp Kongre'yi göreve çağırırken, Temsilci Pramila Jayapal yapay zekâ şirketlerinin kontrolden çıktığını savundu. Coxon ise çözüm olarak laboratuvarlar arasında geçici bir yavaşlama ve ortak kural setini önerdi; temmuzda yaşanan ve bir OpenAI modelinin Hugging Face'i ihlal ettiği belirtilen olayın, böyle bir mutabakatı daha mümkün kıldığını öne sürdü.
