Hamas ve Fetih heyetleri bugün, 14 Ekim Çarşamba, Kahire'de bir araya geliyor. Mısır'ın başkentindeki masada bu iki büyük hareketin yanı sıra İslami Cihad ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) de yer alıyor. Fetih Sözcüsü Abdulfettah Devle'nin anlattığına göre toplantı, Filistinli grupların kapsamlı diyalog öncesindeki ön görüşmesi; amaç istişareyi tamamlamak ve ulusal uzlaşının esaslarını netleştirmek. Bu masa, taraflar arasındaki ayrılığı aşmanın zemini olarak sunuluyor.
Hamas ve Fetih Kahire görüşmesi ne zaman, kimler katılıyor?
Görüşmeler bugün başlıyor ve en fazla iki gün sürecek; yani en geç 15 Ekim Perşembe günü tamamlanması planlanıyor. Fetih tarafında heyette Merkez Komite Genel Sekreteri Cibril er-Rucub ile Merkez Komite üyesi Muhammed Şütiyye yer alıyor; Şütiyye, Filistin Yönetimi'nin eski başbakanı. Devle'nin adını andığı İslami Cihad ve FHKC ise görüşmelere ilişkin henüz resmî bir açıklama yapmadı. Rucub, Mısır'ın Filistin ulusal uzlaşısını sağlama yönünde net bir resmî irade gösterdiğini söyledi. Hamas ise kapsamlı bir diyaloğa katılmaya hazır olduğunu açıklamıştı.
Kahire'nin ev sahibi olması tesadüf değil: Mısır, Gazze ile sınır komşusu ve yıllardır Filistinli gruplar arasında arabuluculuk yapıyor. FHKC, Filistin Kurtuluş Örgütü çatısı altında yer alan solcu bir hareket; İslami Cihad ise Gazze merkezli silahlı bir İslamcı örgüt.
Filistinli gruplar Kahire'de ne konuşacak?
Resmî bir gündem listesi paylaşılmış değil. Devle'nin sözleri, bu turun asıl işinin zemin hazırlamak olduğunu gösteriyor: ulusal uzlaşı ilkelerinin altı çizilecek, kapsamlı diyaloğun hazırlıkları tamamlanacak. Hamas'ın açıklamasında ise Filistin Ulusal Konseyi ile Yasama Konseyi'ne ilişkin mekanizmalar öne çıkıyor; masadaki başlıklardan birinin bu kurumlarla ilgili olacağı anlaşılıyor. Eylül sonunda Fetih'in Hamas'ı gündemi açık, siyasi, kurumsal ve örgütsel konuları kapsayan bir ulusal diyaloğa davet ettiği bildirilmişti.
Filistin'de seçimler neden ertelendi, Hamas ve Fetih ne dedi?
Kahire'deki görüşmenin arka planında seçim takvimi var. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 10 Ekim'de milletvekili seçimlerinin Kasım 2026'dan, cumhurbaşkanlığı seçimiyle birlikte 11 Eylül 2027'ye ertelendiğini duyurdu. Abbas'ın 9 Temmuz'da çıkardığı kararnameyle milletvekili seçimi için 28 Kasım tarihi belirlenmişti; yani sandığa yaklaşık 6 hafta vardı, yeni tarih bugünden yaklaşık 11 ay sonrası. Fetih ertelemeyi memnuniyetle karşıladı. Hamas ise kararın kapsayıcı bir diyaloğa yol açması gerektiğini söyledi; hareket daha önce de seçimlere geniş bir ulusal koalisyon çatısı altında katılmak istediğini belirtmişti. 10 Ekim'de Rucub da Fetih heyetinin Kahire'de gruplarla iki gün doğrudan görüştüğünü açıkladı.
Hamas ile Fetih arasındaki ayrılık neden bitmiyor?
Ayrılığın kökü 2006 seçimlerine uzanıyor. Hamas o seçimde yasama meclisinde çoğunluğu aldı, 2007'de Gazze'de yönetimi eline geçirdi; Fetih öncülüğündeki Filistin Yönetimi ise Batı Şeria'da kaldı. O günden beri iki ayrı yönetim var. Ekim 2022'de Cezayir'de imzalanan uzlaşı anlaşması bir yıl içinde seçim yapılmasını öngörüyordu; seçimler yapılmadı. Temmuz 2024'te imzalanan Pekin Bildirisi bölünmeyi bitirmek için adımlar sıraladı, ayrılık yine sürdü. Kahire'deki yeni tur bu iki girişimin ardından geliyor. Bu haber yazılırken görüşmeden çıkmış bir sonuç yok.
Kahire görüşmesinde Gazze konuşulacak mı?
Açıklanan bilgilerde Gazze'nin yönetimi gibi başlıklar geçmiyor; yine de masadaki grupların hepsi Gazze'nin bugünkü tablosunun gölgesinde oturuyor. 13 Ekim'de Gazze'de ölü sayısının 74 bin 382'ye çıktığını yazmıştık. Kahire'deki uzlaşı arayışı bu rakamların arka planında yürüyor.
Kapsamlı Filistin diyaloğu 20 Ekim'de mi başlıyor?
Fetih Sözcüsü Devle, kapsamlı genel diyaloğun 20 Ekim'de yeniden başlayabileceğini söyledi; zamanlamanın ise bugünkü ön görüşmelerden sonra belirleneceği bildiriliyor. Yani 20 Ekim Salı şimdilik kesin bir tarih değil, bir ihtimal.
— Necip Fazıl Kısakürek
