İstanbul'da kiralık sosyal konut için devletin masaya koyduğu fiyat ile aynı sokaktaki emlak ilanı arasındaki fark, bazı ilçelerde iki buçuk katı buluyor. Güngören'de bir artı bir daire arayan bir kiracıdan ilanlarda 24 bin lira isteniyor; aynı ilçede Toplu Konut İdaresi'nin kirası 10 bin liradan başlıyor. Ataşehir'de ilandaki rakam 19 bin, Kartal ve Tuzla'da 20 bin. Devletin rakamı her üç ilçede de aynı: 10 bin.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul genelinde toplam 15 bin kiralık konutun vatandaşa açılacağını duyurdu ve ilçe listesini, daire tiplerini, kira bedellerini tek tek sıraladı. Kurum'un aktardığına göre kiralar 1+1'de 10 bin, 2+1'de 12 bin, 3+1'de 15 bin, 4+1'de 18 bin liradan başlıyor. Bakan, hedef kitleyi de tarif etti: "İki asgari ücretli veya emekli bir vatandaşımız bu konutlarda çok rahat şekilde oturabilecek."
Rakamın ağırlığı, bu sabah paylaşılan bir başka veriyle birlikte okununca ortaya çıkıyor: İstanbul'da ortalama kira 28 bin lira bandına oturmuş durumda. Yani devletin 1+1 için istediği para, şehrin ortalamasının üçte biri seviyesinde.
Kiralık sosyal konut hangi ilçelerde olacak?
Proje 12 ilçeye yayılıyor ve başvuru sırasında ilçeler dört ayrı grup halinde tercih ediliyor:
- 1. Grup: Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye, Üsküdar
- 2. Grup: Maltepe, Tuzla, Kartal
- 3. Grup: Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu, Güngören
- 4. Grup: Arnavutköy
Anadolu yakasında yedi, Avrupa yakasında beş ilçe var. İlk etapta teslime hazır 1.071 konut bulunuyor; kalan kısım 15 bine kadar kademeli olarak devreye alınacak.
Devletin kirası ile ev sahibinin istediği kira: ilçe ilçe fark
NTV'nin emlak ilanları üzerinden yaptığı taramaya göre aynı ilçelerde piyasada istenen kiralar şöyle. Soldaki sütun ilanlarda talep edilen rakam, sağdaki sütun devletin başlangıç kirası:
| İlçe | İlanda 1+1 | İlanda 2+1 | Devlet 1+1 | Devlet 2+1 |
|---|---|---|---|---|
| Güngören | 24.000 TL | 27.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Kartal | 20.000 TL | 21.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Tuzla | 20.000 TL | 19.500 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Ataşehir | 19.000 TL | 20.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Üsküdar | 17.500 TL | 20.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Maltepe | 17.500 TL | 21.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Gaziosmanpaşa | 17.000 TL | 16.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Beyoğlu | 15.000 TL | 17.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Ümraniye | 15.000 TL | 18.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Sancaktepe | 15.000 TL | 18.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Arnavutköy | 15.000 TL | 16.000 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
| Başakşehir | 15.000 TL | 12.500 TL | 10.000 TL | 12.000 TL |
Makas büyük dairelerde daha da açılıyor. Başakşehir'de 4+1 için ilanlarda 49 bin, Güngören'de 65 bin lira isteniyor; devletin aynı tipteki kirası 18 bin liradan başlıyor. Yani dört odalı bir dairede aylık fark, bazı ilçelerde tek başına bir asgari ücretin çok üzerine çıkıyor.
Kiralık sosyal konut başvurusu ne zaman, nereden yapılacak?
Başvurular 14 Eylül Pazartesi günü açılıyor. İşlem tamamen dijital: e-Devlet kapısında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı hizmetleri arasındaki "Konut / İşyeri Başvuru" ekranından yapılacak. Başvuru için herhangi bir ücret alınmıyor; bankaya gitme, kuyruğa girme zorunluluğu yok. Ekonomist'in aktardığına göre başvuru penceresi 25 Eylül'de kapanacak, kuralar Ekim ayında çekilecek ve ilk 1.071 konutun anahtarları yine Ekim'de sahiplerine verilecek.
Kiralık sosyal konuta kimler başvurabilir, gelir sınırı kaç lira?
Şartlar altı maddede toplanıyor:
- 18 yaşını doldurmuş olmak ve T.C. vatandaşı olmak
- Evli olmak
- Son 12 ayın ortalamasına göre aylık net hane geliri 100 bin lirayı aşmamak
- En az 1 yıldır İstanbul'da ikamet ediyor olmak
- Kendi üzerine tapuda kayıtlı konut bulunmamak
- Hak sahipliği kura ile belirleniyor
Bakan Kurum şartı şu sözlerle özetledi: "18 yaşını tamamlamış, evli Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ve aylık toplam hane geliri 100 bin liradan az olanlar bu kampanyadan istifade edebilecekler."
Kiralık sosyal konutta sözleşme kaç yıl sürecek?
Kira sözleşmesi 3 yıllık düzenleniyor. Üç yılın sonunda konut yeniden kuraya çıkarılacak, yani daire aynı ailede süresiz kalmayacak; sıradaki hak sahiplerine devredilecek. Bakanlığın kendi verilerine göre İstanbul'da yürütülen kampanyanın toplam büyüklüğü 115 bin konut — 100 bin satılık sosyal konut ve 15 bin kiralık daire — ve yaklaşık 500 bin kişinin bu kapsamda ev sahibi ya da kiracı olması hedefleniyor.
Kiralık daireler Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye, Üsküdar, Maltepe, Tuzla, Kartal, Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu, Güngören ve Arnavutköy'de bulunuyor. Başvuru ekranı açıldığında tercih edilecek grup, kiracının hem konumunu hem de kura havuzunu belirleyecek.
