KKTC Merkez Bankası Başkanı Rifat Günay, Türkiye ile ödeme sistemlerini birbirine bağlayacak mutabakatın sağlandığını söyledi. Anlattığına göre KKTC Merkez Bankası ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Elektronik Ödeme Sistemi üzerinde anlaştı ve gerekli onaylar alındı. Bu bilgiyi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın İstanbul'da düzenlediği ekonomi forumunda paylaştı.
KKTC ile Türkiye arasındaki elektronik ödeme mutabakatı ne anlama geliyor?
Mutabakat, iki tarafın ilkesel olarak uzlaşması demek; teknik bağlantı ayrı bir aşama. Bu yüzden haberdeki mutabakat kelimesi, sistemin bugün çalıştığı anlamına gelmiyor. Rifat Günay'ın tablosunda uzlaşma ve onaylar tamam, sistemlerin birbirine bağlanması ise sırada. KKTC Merkez Bankası Başkanı, iki ülkenin ödeme sistemleri arasındaki entegrasyonun derinleşmesi gerektiğini de vurguladı. Sistemin işleyişi, komisyon oranları ve işlem limitleri açıklanan bilgilerde yok; bu başlıklarda net rakam verilmedi.
KKTC elektronik ödeme sistemi ne zaman devreye girecek?
KKTC Merkez Bankası Başkanı Rifat Günay, KKTC'nin ödemeler açısından sisteme bağlanmasının muhtemelen en geç Kasım ayında olacağını söyledi. Bu kesinleşmiş bir takvim değil, başkanın kendi tahmini; bağlantının gün ve saati açıklanmadı. Bugün 12 Ekim; Kasım'ın son günü olan 30 Kasım'a yedi hafta var.
KKTC Merkez Bankası neden Türkiye ile ödeme sistemlerini birleştiriyor?
Gerekçe, iki ülkenin ekonomik bağı. KKTC ve Türkiye Türk lirası para birliği içinde. KKTC'de yatırım fırsatı bulamayan Türk lirası sahiplerinin parası şimdiden Türkiye'ye aktarılıyor ve ödeme sistemleri bu aktarımın kanalı. Entegrasyonla iki yaka arasındaki ödeme akışının kolaylaşması bekleniyor.
KKTC'nin ticareti Türkiye'ye ne kadar bağlı?
Rifat Günay'ın verdiği oran, ödeme entegrasyonunun neden öncelik olduğunu anlatıyor: KKTC'nin ithalatının yaklaşık yüzde 70'i Türkiye'den geliyor. Bu yoğunluk, ödeme altyapısının uyumunu iki yaka için de öncelikli kılıyor.
Mutabakat KKTC'deki fiyatları ve vatandaşı nasıl etkiler?
KKTC Merkez Bankası Başkanı, KKTC'de fiyatları ve enflasyonu yukarı iten etkenleri sıraladı: tedarik zinciri sorunları, yüksek taşıma maliyetleri ve akaryakıt giderleri. Entegrasyonun fiyatlara doğrudan etkisine dair bir hesap paylaşmadı. Vatandaşa etkisi de açıklanmadı: işlem ücreti, transfer limiti ya da hangi bankaların kapsanacağı henüz bilinmiyor. Elimizde rakamdan çok yön bilgisi var: bağlantı kurulacak ve tarih Kasım'a işaret ediyor.
KKTC'de hangi para kullanılıyor, Türk lirası mı?
Evet. KKTC'de para birimi Türk lirası; Rifat Günay da iki ülkenin Türk lirası para birliği içinde olduğunu hatırlattı. Mutabakat, bu ortak para biriminin iki ayrı Merkez Bankası altyapısı üzerinden akışını ilgilendiriyor.
Ödeme sistemlerinin birbirine bağlanması ne demek?
Ödeme sistemi, bankaların birbirine para gönderirken kullandığı altyapıdır; bu altyapıyı merkez bankaları işletir ve denetler. Türkiye ve KKTC'nin sistemleri ayrı yürüyor. Türkiye'de bu altyapının çekirdeğini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işletiyor. Entegrasyonun mantığı, iki altyapıyı birbirine bağlayıp bir yakadan öbür yakaya giden paranın daha az aracıyla yol almasıdır.
KKTC'de turizm nasıl etkilenecek?
KKTC Merkez Bankası Başkanı, bölgedeki sorunlar hafifledikçe turizmin büyümesini beklediğini söyledi. Turizmin ödeme entegrasyonundan nasıl etkileneceğine dair bir bilgi paylaşılmadı.
Rifat Günay açıklamayı nerede ve ne zaman yaptı?
Rifat Günay, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 8-9 Ekim'de Ümraniye'deki İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlediği İstanbul Ekonomi Forumu sırasında konuştu. Sözleri dün, 11 Ekim Pazar günü yayımlandı. Yani mutabakat haberi İstanbul'da verildi; ama konusu doğrudan Lefkoşa'daki Merkez Bankası'nı ve KKTC'deki ödeme düzenini ilgilendiriyor. KKTC Merkez Bankası, adadaki bankacılık sistemini düzenleyip denetleyen kurum olarak Lefkoşa'da çalışıyor.
