AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Kocaeli'de düzenlenen Türk Dünyası Gençlik Buluşması'nda gençlerin karşısına çıktı; Rusya-Ukrayna savaşı ve Kırım sorusunda Ankara'nın tutumunu tek bir cümlede topladı. Kürşad Zorlu'nun Kırım için seçtiği ad, Rusya'nın 2014'te ilhak ettiği yarımadadaki Kırım Tatarları açısından da yakından okunan bir kelime. AK Parti ve Ankara için yeni bir çizgi değil; yeni olan, bunun Türk dünyasının gençlerine doğrudan söylenmesi.
Kürşad Zorlu Kocaeli'de nerede, kime konuştu?
Buluşma 9-11 Ekim'de Kocaeli'de yapıldı. Ev sahibi Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'ydi, koordinasyonu AK Parti Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanlığı yürüttü; tema “Ortak Miras, Tek Yürek” oldu. Kürşad Zorlu pazar günü “Türk Dünyası Gençleriyle Baş Başa” oturumuna katıldı ve gençlerin sorularını yanıtladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da programa video mesaj göndermişti; mesajı haberleştirmiştik.
Kürşad Zorlu Kırım için hangi ifadeyi kullandı?
Zorlu, Kırım'daki mevcut fiili durumu ve yaşanan gelişmeleri yasa dışı ilhak, yani işgal olarak gördüklerini söyledi. Türkiye'nin bu konuda baştan beri değişmeyen bir tutum aldığını ekledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Kırım'a çok önem verdiğini de anlatan Kürşad Zorlu, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin gelecek yıl başlatacağı dijital proje kapsamında Kırım başta olmak üzere eserlerin yükleneceğini duyurdu.
Kırım Tatarları için bu söz ne anlama geliyor?
Kırım Tatarları, yarımadanın yerli Türk halkı. Sovyet yönetimi 18 Mayıs 1944'te bütün Kırım Tatarlarını yarımadadan Orta Asya'ya sürdü; dönüşün önü 1980'lerin sonunda açıldı. Rusya'nın Mart 2014'te Kırım'ı ilhak etmesinin ardından Ankara, ilhakı tanımadığını ve Kırım Tatarlarının haklarını savunduğunu defalarca söyledi. Zorlu'nun aktarılan sözlerinde Kırım Tatarları ismen geçmiyor; ama yasa dışı ilhak vurgusu, Ankara'nın 2014'ten beri kullandığı hukuki dille örtüşüyor.
Rusya Kırım'ı ne zaman ilhak etti?
Kırım'da 16 Mart 2014'te bir referandum yapıldı, Rusya 18 Mart 2014'te ilhak anlaşmasını imzaladı. BM Genel Kurulu 27 Mart 2014'te Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü teyit eden ve referandumu geçersiz sayan bir karar kabul etti. Kürşad Zorlu'nun “yasa dışı ilhak” vurgusu, Ankara'nın bu tarihten bu yana değişmeyen duruşuna dayanıyor.
Kırım Türk dünyası gençliği için neden önemli?
Türk dünyası gençlerine yönelik bir buluşmada Kırım'ın anılması tesadüf değil. Türk dünyasının ortak ideali sayılan “dilde, fikirde, işte birlik” şiarını 1883'te Bahçesaray'da çıkardığı Tercüman gazetesiyle yayan İsmail Gaspıralı bir Kırım Tatarı'ydı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da aynı buluşmaya gönderdiği mesajda bu mefkûreyi ay sonunda Ankara'da toplanacak 13. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'yle bir adım ileri taşımak istediklerini söylemişti. Kırım, bu hattın hem tarihî hem siyasi durağı olarak sahnede kalıyor.
Kürşad Zorlu Rusya-Ukrayna savaşında Türkiye'nin rolü için ne dedi?
Zorlu, Türkiye'nin savaşta arabuluculuk rolü bulunduğunu, Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne vurgu yaparken Rusya ile de görüşebildiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın savaşın sona ermesi için her iki lider ile de çaba gösterdiğini belirtti.
Kürşad Zorlu gençlere başka hangi mesajları verdi?
Zorlu, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerde yaklaşık 170 üniversitenin Orhun Değişim Programı'na akredite olduğunu, programa yeni bütçe için girişimde bulunduklarını söyledi. Şam'da Türkiye ile Suriye'nin ortak bir üniversite kurduğunu, Türkmenlerin Suriye'nin ayrılmaz parçası olduğunu da dile getirdi. İmam Maturidi Sempozyumu'nu Türkiye ile Özbekistan'ın Konya'da Selçuk Üniversitesi ev sahipliğinde birlikte düzenleyeceğini anlattı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ay sonunda Ankara'ya geleceği duyurusunu ise önceki haberimizde vermiştik.
