Sınır Tanımayan Doktorlar'a göre Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Ebola salgını kontrol altına alınamıyor. Örgüt (MSF), 12 Kasım Perşembe günü yayımladığı raporda salgın için acil müdahale çağrısı yaptı. Rakamlar ağır: 11 binin üzerinde vaka ve 5 binin üzerinde ölüm. Bu tablo, Kongo Ebola salgınının ne kadar büyüdüğünü ve neden bu kadar acil bir müdahale istendiğini gösteriyor.
Ebola salgını son dakika: 12 Kasım'daki bilanço ne?
MSF'nin raporuna ve gün içinde yayımlanan haberlere göre vaka sayısı 11 bini, can kaybı 5 bini aştı. Rakamlar MSF raporuna dayanıyor. Bu oran, vakaların yaklaşık yarısının ölümle sonuçlandığı anlamına geliyor: 11 binde 5 bin. Yani her iki hastadan birinin hayatını kaybettiği bir salgınla karşı karşıya.
Ebola salgını nerede, Kongo'da hangi bölge öne çıkıyor?
MSF'nin raporunda öne çıkan bölge, ülkenin kuzeydoğusundaki Ituri eyaleti. Örgüt ekipleri de sahadaki çalışmasını en yoğun biçimde bu bölgede yürütüyor. Salgına Bundibugyo virüsü yol açıyor; bu, Ebola virüsü türlerinden biri.
Sınır Tanımayan Doktorlar acil müdahale çağrısında ne diyor?
Sınır Tanımayan Doktorlar'ın asıl şikâyeti paranın eksikliği değil, yardımın sahaya ulaşmaması. Örgüte göre ayrılan kaynaklar, en çok ihtiyaç duyulan yerlerde etkili ve eşgüdümlü çalışmaya dönüşmüyor. Yani sorun, kaynak ile sahadaki ekipler arasındaki boşlukta düğümleniyor.
Raporda öne çıkan bir veri, bu boşluğun boyutunu gösteriyor: Ituri'de MSF'nin tedavi ettiği Ebola hastalarının yalnızca yüzde 9'u daha önce gözetim sistemi tarafından temaslı olarak belirlenmişti. Temaslı, Ebola hastasıyla yakın temas etmiş kişi demek. Temaslılar bulunup izlenmezse hastalık yeni insanlara geçebilir; gözetim bu yüzden salgını durdurmanın en kritik halkası. Yani hastaların büyük çoğunluğu, takip listesine girmeden hastalanmıştı.
Ebola ölümleri nerede yaşanıyor, tedavi merkezleri dışında mı?
Örgüte göre son ayda ölümlerin yaklaşık üçte ikisi tedavi merkezlerinde değil, topluluk içinde, yani evlerde ve mahallelerde yaşandı. Bazı bölgeler yeterince izlenmezken bazıları tümüyle gözden kaçıyor. Bu tablo, izlenmeyen alanların salgının görünmeyen kısmını oluşturduğunu düşündürüyor.
MSF Uluslararası Başkanı Javid Abdelmoneim, bol miktarda finansmana rağmen sahadaki ekiplerin yeterli kaynağa ve desteğe sahip olmadığını belirtti; durumu kesinlikle kabul edilemez buldu. Bu sözler, sorunun kaynağın varlığından çok sahaya ulaşmasıyla ilgili olduğunu gösteriyor.
Ebola nedir, nasıl bulaşır?
Ebola, yüksek ateş, halsizlik, kusma ve ishalle başlayıp ağır kanamalara yol açabilen bir virüs hastalığı. Bulaşma, hastalanmış kişinin kan, kusmuk, ter gibi vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla oluyor. Bu yüzden salgının kontrolü, hastaların ve temaslıların tek tek bulunmasına dayanıyor.
MSF'nin gözetim eleştirisi tam bu noktada düğümleniyor: temaslı bulunamazsa zincir kırılamıyor. Ölümlerin evlerde ve mahallelerde yaşanması, hastalığın takip edilmeyen alanlarda dolaşabileceğini düşündürüyor.
Kongo Ebola salgını neden kontrolden çıktı?
MSF'nin saydığı nedenler şunlar: gözetimdeki eksiklikler, bazı bölgelerin izlenmemesi ve yardımın sahaya yetersiz ulaşması. Örgüte göre tablonun arkasında bu üç eksiğin birlikte işlemesi var. Salgının kontrol altına alınamamasında bu eksiklikler belirleyici görünüyor.
