İsrail Meclisi'nde Başbakan Binyamin Netanyahu'nun bloğu, yeni dönemin ilk oylamasında muhalefete yenildi. Yahudi ve Arap muhalefet partileri, Meclis'te komitelerin kuruluşunu belirleyen Düzenleme Komitesi'nin kurulmasını 63'e karşı 50 oyla kabul ettirdi. Oylamanın sonucu, muhalefetin bu kez ortak bir çizgide durduğunu gösterdi. Netanyahu Knesset oylamasında ilk yenilgisini aldı; 27 Ekim seçimlerinden sonra kurulan yeni Meclis'in güç dengesi de ilk kez bu sonuçta görüldü.
Netanyahu Knesset oylamasında ne oldu?
Oylama, Meclis'in yeni dönemde çalışma düzenini kuracak Düzenleme Komitesi üzerineydi. Muhalefetin önerisi 63 evet, 50 hayır oyuyla kabul edildi. Komitenin başkanlığı, muhalefet lideri Gadi Eisenkot'un partisinden Roy Folkman'a verildi. Likud ise bu oylamada muhalefetin gerisinde kaldı. Eisenkot'un Likud'la masayı terk ettiğini ayrıca yazmıştık; bu Knesset oylaması, o gelişmenin Meclis'teki ilk sonucu olarak izleniyor. Yani sonuç, yalnızca bir komite başkanlığının el değiştirmesi değil, muhalefetin Meclis'teki ağırlığının ilk ölçüsü olarak okunuyor.
Düzenleme Komitesi ne işe yarar?
Düzenleme Komitesi, yasama döneminin başında daimi komisyonların kuruluşunu ve kimin hangi komisyonda yer alacağını belirleyen usul organı. Yani hangi komisyonun kimde olacağı bu masada şekilleniyor. Komite başkanlığı da bu yüzden sembolik bir koltuk değil. Bu nedenle Netanyahu Knesset oylamasının ilk sınavı olarak izlendi; tartışma yalnızca bir usul meselesi gibi görünse de Meclis'te kimin çoğunluğu kurduğunu gösteriyordu. Komitenin kurulmasıyla birlikte, komisyonların dağılımında hangi tarafın söz sahibi olacağı da bu oylamanın sonucuna göre belirlenmiş oldu.
İsrail Meclisi'ndeki muhalefet partileri çoğunluğu nasıl sağladı?
27 Ekim seçimlerinde Netanyahu'nun bloğu 120 sandalyeli Meclis'te 53 sandalye kazandı. Yahudi muhalefet partileri 48, Arap partileri ise 19 sandalye aldı. Muhalefetin toplam gücü böylece 67'yi buluyor. Oylamada Yahudi muhalefet ile Arap milletvekilleri aynı yönde oy kullandı. Hükümet kurmak için güvenoyunda en az 61 oy gerekiyor; muhalefetin 67 sandalyesi bu eşiğin üzerinde. Aradaki fark 14 sandalye. İsrail Meclisi'ndeki muhalefet partileri, bu sayısal üstünlüğü ilk oylamada kullanmış oldu.
Likud oylamaya nasıl tepki verdi?
Netanyahu'nun Knesset oylamasındaki yenilgisine Likud sert tepki gösterdi. Parti, muhalefeti terör destekçileriyle işbirliği yapmakla suçladı. Bu suçlamanın gerekçesi, Arap milletvekillerinin Meclis'teki ulusal marş töreninde protesto yapması oldu. Likud'un tepkisi, oylamanın sonucunu tartışmak yerine Arap milletvekillerinin davranışına odaklandı. Arap partilerinin desteği olmadan 63 oyun çıkmayacağı ise oy dağılımından anlaşılıyor.
Netanyahu'nun ilk yenilgisi neden önemli?
Oylamanın önemi, sayının kendisinde değil, işaret ettiği zeminde. Netanyahu'nun bloğu 53 sandalyeyle 61'in epey altında; muhalefet ise tek bir oylamada birlikte hareket edebildiğini gösterdi. Bu, hükümet kurma sürecinde Netanyahu'nun önünde yalnızca Likud'un sandalyelerinin yetmeyeceği anlamına geliyor. Sürecin devamında ne olacağı, partilerin sonraki oylamalardaki tutumuna bağlı olacak. Komite kurulduğuna göre, Meclis'in komisyon dağılımı artık bu çoğunluğun belirlediği düzende yapılacak. Bu sonuç, yeni Meclis'te çoğunluğun nasıl oluşabileceğine dair ilk somut işareti verdi.
— Necip Fazıl Kısakürek
