Libya Dışişleri Bakanlığı, ABD maslahatgüzarını Pazar günü bakanlığa çağırdı ve eline resmî bir protesto notası verdi. Trump Libya sözleri, 24 Ekim Cumartesi günü Amerika'nın Georgia eyaletindeki bir seçim mitinginde söylendi; Libya'nın ABD'ye notası ise ülkenin hem doğusundaki hem batısındaki yönetimlerin aynı anda ses çıkarmasıyla birleşti.
Libya ABD'ye nota verdi mi, kim çağrıldı?
Libya Dışişleri Bakanlığı, ABD maslahatgüzarını 25 Ekim Pazar günü bakanlığa çağırdı ve resmî protesto notasını iletti. Maslahatgüzar, büyükelçinin bulunmadığı durumlarda diplomatik temsilciliği yöneten en üst düzey isim; adı aktarılan haberlerde geçmiyor. Bakanlık, egemen bir devletin halkının onurunu zedeleyen ve itibarını düşüren her türlü açıklamayı reddettiğini duyurdu. Notada Trump'ın sözleriyle ilgili resmî bir açıklama ve düzeltme isteniyor. Dışişleri ayrıca devletler arası ilişkilerin karşılıklı saygıya, ulusal egemenliğin korunmasına ve diplomatik kurallara bağlılığa dayandığını hatırlattı.
Trump Libya için ne dedi?
Trump, Cumartesi günü Georgia'nın Perry kentindeki mitingde Libya'yı Yemen, Haiti ve Somali ile birlikte terörün yuvalandığı ülkeler arasında saydı. Georgia Senatörü Jon Ossoff'un bu ülkelerden gelecek göçmen kalabalıklarını ABD'ye getirecek bir yasa tasarısının arkasında durduğunu da öne sürdü. Libya yönetimi, bu dili aşağılayıcı buldu.
Trump sonrasında kendi sosyal medya hesabından ikinci bir paylaşım yaptı. Libya halkına ve ortak düşman olan DEAŞ'a karşı verilen savaşta Libyalıların yaşadığı kayıplara saygı duyduklarını yazdı; ama Libya'nın yasa dışı göç için bir koridor olarak kalamayacağını, bunun derhal bitmesi gerektiğini ekledi.
Libya Başbakanı Dibeybe ne dedi?
Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, Libya'nın ve halkının onurunun seçim tartışmalarına konu yapılamayacağını söyledi. Aktarılanlara göre ülkenin doğusundaki ve batısındaki rakip yönetimler de Trump'ın sözlerini kınadı. Libya'da doğu ve batıda ayrı yönetimler var; bu kez ikisi de aynı tepkiyi gösterdi ve ülkenin başka bir devletin seçim kampanyasına malzeme edilmesini reddetti.
Trump Libya göçmenler konusunda ne istiyor?
Trump, Libya'dan yasa dışı göçün derhal durdurulmasını istiyor. Libya, Akdeniz üzerinden Avrupa'ya geçmeye çalışan düzensiz göçmenlerin başlıca çıkış noktalarından biri. Aktarılan metinlerde somut bir adım ya da takvim geçmiyor. Libya yönetimlerinin yanıtı da göç başlığına değil, ülkenin ve halkının itibarını hedef alan söylemin kendisine odaklandı.
Libya neden bu kadar sert tepki verdi?
Libya'nın itirazı, sözlerin bir ülkeyi ve o ülkenin insanlarını topluca terörle anan bir dille söylenmesine. Konuşma, ABD'de 3 Kasım'daki ara seçime günler kala bir kampanya mitinginde yapıldı; Dibeybe'nin seçim tartışmaları vurgusu da bunu işaret ediyor. Libya yönetimleri, yasa dışı göç meselesini tartışmaya açık olduklarını gizlemedi ama bunun hakaret yoluyla yapılamayacağını söyledi.
Washington cephesinde ise nota sonrası Trump yönetiminden resmî bir yanıt, aktarılan haberlerde henüz yer almıyor. Libya'nın talebi net: sözler düzeltilsin, resmî açıklama gelsin. Trump Libya hattındaki bu gerginliğin diplomatik yazışmalarla mı yumuşayacağı, yoksa yeni paylaşımlarla mı büyüyeceği önümüzdeki günlerde belli olacak.
