İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Pazartesi günü Madrid'deki başbakanlık konutu Moncloa'da kameraların karşısına geçti ve ülkeyi erken seçime götüreceğini duyurdu. Karar, Cuma günü Temsilciler Kongresi'nde iki konut kararnamesinin reddedilmesinin hemen ardından geldi. Sánchez'in hafta sonunu parti kurmaylarıyla yaptığı görüşmelerle geçirdiği, Kral 6. Felipe'ye de danıştığı aktarılıyor. Bakanlar Kurulu olağanüstü toplanıp feshi resmîleştirecek.
İspanya'da erken seçim ne zaman yapılacak?
Sandık 29 Kasım 2026 Pazar günü kurulacak. İspanya'da fesih kararnamesi seçim gününü de içerir; oy verme, kararnamenin Resmî Gazete'de (BOE) yayımlanmasından sonraki 54. günde yapılır. Hesabın 29 Kasım'a oturması için kararnamenin 6 Ekim Salı günü yayımlanması gerekiyor. Yani partilerin önünde yaklaşık sekiz haftalık, kısa ve sert bir erken seçim kampanyası var.
Pedro Sánchez Meclis'i neden feshetti?
Tetikleyen şey konut krizi oldu. Hükümetin konut alanındaki iki kararnamesi 2 Ekim Cuma günü Kongre'de oylamaya geldi ve ikisi de reddedildi. Kira artışlarının kitlesel protestolara yol açtığı İspanya'da bu iki oylama, hükümetin konut politikasının Meclis'ten geçemediği anlamına geliyordu. Sánchez konuşmasında seçmene iki yol gösterdi: ilerici bir çoğunluk kurmak ya da aşırı sağ dalgaya kapılmak.
İspanya'da Meclis nasıl feshediliyor?
Anayasa'nın 115. maddesine göre başbakan, Bakanlar Kurulu'nda görüştükten sonra Kongre'nin, Senato'nun ya da iki meclisin birden feshini önerir. Fesih kararnamesini Kral imzalar ve metinde seçim tarihi yer alır. Moncloa'daki açıklama bu yüzden tek başına yetmiyor; Bakanlar Kurulu toplantısı ve Resmî Gazete'deki yayım tamamlanınca fesih hukuken kesinleşir. Fesihle birlikte Kongre ve Senato çalışmayı bırakır, yasama işlerini Daimi Komisyon yürütür. Sánchez hükümeti ise seçimden sonra yenisi kurulana kadar görevde kalır.
Pedro Sánchez kimdir, İspanya'yı ne zamandır yönetiyor?
Sánchez, Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) lideri ve 2018'den beri başbakan. Mariano Rajoy hükümetine karşı verilen gensoru önergesiyle göreve gelmişti; 2019'da iki, 2023'te bir kez daha genel seçime gitti. Son oylama 23 Temmuz 2023'te yapıldı; Kasım 2023'ten bu yana PSOE ile Sumar'ın oluşturduğu azınlık koalisyonu hükümeti yönetiyor. Azınlık hükümeti demek, Meclis'te net çoğunluğun olmaması demek: her kararname, her yasa pazarlıkla geçiyor. Cuma günkü iki yenilgi bu kırılganlığın son örneği oldu. Sánchez ayrıca İsrail'in Gazze'deki saldırılarına sert tepki gösteren Avrupalı liderlerden biri.
İspanya erken seçimi Avrupa'yı ve sizi nasıl etkiler?
İspanya, Avrupa Birliği'nin dördüncü büyük ekonomisi ve NATO üyesi. Madrid'de hükümetin el değiştirmesi ya da Sánchez'in koalisyonunun yeniden kurulması, Brüksel'deki karar masalarında İspanya'nın duruşunu belirliyor. Seçime kadar hükümet görevde kalıyor, yürürlükteki yasalar ve düzenlemeler değişmiyor; İspanya'ya tatil, öğrenim ya da iş için gidenler açısından kampanya döneminde günlük hayatı etkileyen bir fark beklenmiyor. Yoklamalar şimdilik sağ bloku, yani Halk Partisi (PP) ile aşırı sağ Vox'u öne çıkarıyor. Sánchez ise kampanyayı konut krizi üzerinden bir tercih yarışına çevirmek istiyor.
