Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı İSKİ'nin Haramidere'deki Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'nden Marmara Denizi'ne kanalizasyon deşarj edildiği yönündeki ihbarlar üzerine denetim yaptı. Denetimin sonucu, tesisin adındaki "ileri biyolojik" ifadesiyle taban tabana zıt çıktı.
Dört deşarj noktası, ikisi ölçüm dışı
Bakanlık ekipleri tesiste ve Ambarlı sahilinde dört deşarj noktası belirledi. Bunlardan ikisi Sürekli Atıksu İzleme Sistemi (SAİS) kabinine bağlıydı; yani buralardan çıkan suyun ölçümü düzenli olarak kayda giriyordu.
Diğer ikisi ise farklıydı: biri taşkın hattı, biri bypass hattı. Bakanlığın tespitine göre bypass hattında debimetre (akış ölçer) yoktu ve SAİS kabinine bağlantısı yapılmamıştı. Yani o hattan denize ne kadar su gittiği ölçülmüyordu.
Numune sonucu ne çıktı?
Bypass hattından alınan atık su numunelerinin analizinde, suyun "herhangi bir arıtma işlemine tabi tutulmadan doğrudan alıcı ortama deşarj edildiği" tespit edildi.
Tesisin kurulu kapasitesi günde 400 bin metreküp ve tesis tam kapasiteyle çalışıyor. Bakanlığın öngörüsüne göre bypass hattından Marmara'ya giden miktar ise günde yaklaşık 100 bin metreküp.
Sorulması gereken soru burada başlıyor: Bir arıtma tesisinde, arıtmayı devre dışı bırakan bir hat neden var? Üstelik neden tam da o hatta ölçüm cihazı ve izleme bağlantısı yok?
15 ayda üçüncü ceza
Bu, aynı tesise kesilen ilk ceza değil:
- 26 Mayıs 2025 — 3 milyon 343 bin lira
- 16 Ocak 2026 — ihlal sürdüğü için ilk cezanın iki katı: 6 milyon 687 bin lira
- 12 Ağustos 2026 — 8 milyon 391 bin 988 lira
Üç ceza, on beş ay ve deşarj devam ediyor. Cezalar caydırıcı olmuyorsa, arıtmanın maliyeti cezanın maliyetinden yüksek olduğu için mi olmuyor? Bu sorunun muhatabı İSKİ.
İSKİ ne dedi?
Denetimde İSKİ yetkilileri, sorunun kaynağı olarak kapasiteyi işaret etti ve tesisin kapasitesinin artırılacağını belirtti.
Ancak bu cevap yeni bir soru doğuruyor: Kapasite yetersizse, kapasite artana kadar denize gitmeye devam edecek olan günde 100 bin metreküp atık suyun bedelini kim ödeyecek? İstanbul'un müsilajla, balık ölümleriyle ve kokuyla boğuştuğu bir denizde bu sürenin bir takvimi var mı?
İstanbul Post olarak takipteyiz.
