Meta'nın reklam onay mekanizmasından, içinde yapay zekayla üretilmiş çocuk cinsel istismarı görselleri bulunan 332 ücretli ilan geçti. Washington merkezli izleme kuruluşu Tech Transparency Project'in (TTP) 8 Eylül 2026'da yayımladığı raporda, bu reklamların Kasım 2025 ile Ağustos 2026 arasında Facebook, Instagram, Threads ve Messenger'da dolaştığı ve 29 bini aşkın hesaba ulaştığı belirtildi. Yani söz konusu olan kullanıcıların gelişigüzel attığı paylaşımlar değil; parası ödenmiş, sisteme yüklenmiş ve şirketin denetiminden onay almış reklamlar.
Rapora göre ilanların büyük bölümü aynı kalıpla kurulmuştu: ekrana önce bir çocuğun fotoğrafı geliyor, görüntü ilerledikçe yapay zeka aracıyla cinsel içerik hâline dönüştürülüyordu. TTP, kullanılan karelerin bir kısmının kurgu değil gerçek çocuklara ait olduğunu, hatta bir Avrupa kraliyet ailesinin küçük yaştaki bir üyesinin fotoğrafının bile bu reklamlarda kullanıldığını öne sürdü. Türk basınına yansıyan aktarımlarda ise 274 ilanın yalnızca ağustos ayında yayına girdiği kaydedildi.
Reklamların ezici çoğunluğu bir yere yönlendiriyordu: yapay zeka görsel ve video üreticileri. TTP'nin dökümüne göre 332 ilandan 298'i doğrudan bir yapay zeka uygulamasına bağlanıyor, 253'ü Çin merkezli geliştiricilerin uygulamalarına gidiyor, 182'sinin ise fotoğraftaki kişiyi dijital olarak soyabilen "nudify" özelliğine sahip olduğu doğrulanıyordu.
İşin en can sıkıcı tarafı, bu ilanların bir bölümünü sisteme yükleyenlerin kimliği. Raporda Meta'nın Çin'deki resmî reklam bayileri arasında sayılan GIMC (Guangdong Advertising Group), Meetsocial ve BlueFocus adları geçiyor. GIMC'in devlet kontrolündeki bir şirket olduğu, Meetsocial'ın ise yıllık 2,24 milyar dolarlık satışla Meta'nın en büyük Çinli reklam bayisi konumunda bulunduğu belirtildi.
Reklamların hangi ülkelerde gösterime girdiği de raporda tek tek verildi:
| Ülke / bölge | Yayımlanan reklam | Not |
|---|---|---|
| ABD | 262 | Toplamın yaklaşık yüzde 80'i |
| Avustralya | 120 | — |
| Hindistan | 84 | 78'i hükümetin kaldırma talimatından sonra |
| İngiltere | — | Yaklaşık 6.800 kişiye ulaştı |
| Avrupa Birliği | — | İki reklam tek başına 2.500'den fazla hesaba gitti |
Şikâyet mekanizmasının nasıl çalıştığı da raporda anlatıldı. TTP, tespit ettiği ilanlardan 129'unu Meta'nın kendi bildirim sistemi üzerinden şirkete iletti. Gelen yanıtların 73'ünde, yani yüzde 57'sinde "reklam, Reklamcılık Standartlarımıza aykırı değil" cevabı verildi. Kalan 56 bildirim için ilanın zaten kaldırıldığı söylendi; ancak TTP, bunlardan altısının hâlâ görünür durumda olduğunu yazdı. Bir reklamın ise bildirimden sonra 334 kişiye daha ulaştığı kaydedildi.
Meta cephesinde ise tablo şöyle: Şirket 1 Eylül itibarıyla ilanların 183'ünü reklam kütüphanesinden kaldırmıştı; kalan 149 ilan ancak TTP bulgularını 2 Eylül'de şirketle paylaştıktan sonra devreden çıkarıldı. Meta'nın konuya ilişkin açıklaması ise şu cümleye dayanıyor: "Nudify uygulamalarına ya da gerçek veya yapay zeka üretimi olsun, hiçbir çocuk istismarı biçimine müsamaha göstermiyoruz." Şirket ayrıca ilanların büyük kısmının sınırlı erişime sahip olduğunu, çoğunun 200'den az görüntüleme aldığını ve suçluların tespitten kaçmak için sürekli taktik değiştirdiğini savundu.
Nudify uygulaması ne demek?
"Nudify", giyimli bir insanın fotoğrafını yapay zekayla işleyip kişiyi çıplakmış gibi gösteren uygulamaların ortak adı. Kurbanın rızası yok, çoğu zaman haberi bile olmuyor. Bu uygulamalar reşit olmayanların fotoğrafları üzerinde kullanıldığında ortaya çıkan içerik hukuken doğrudan çocuk cinsel istismarı materyali sayılıyor. Meta'nın bu tür uygulamalarla derdi yeni değil: Şirket 2025 yılında Crush AI adlı nudify uygulamasının arkasındaki Joy Timeline HK Limited'e karşı Hong Kong'da dava açmıştı.
Meta reklamları kaldırdı mı?
Evet, ancak tamamı kendiliğinden değil. 183 ilan raporun yayımlanmasından önce kaldırıldı, geri kalan 149 ilan ise TTP bulgularını şirkete ilettikten sonra devre dışı bırakıldı. Bildirilen reklamların yarısından fazlasına ilk turda "standartlara aykırı değil" cevabı verilmiş olması, denetim otomasyonunun bu içerikleri yakalayamadığını gösteriyor.
Çocuğum Instagram'da bu reklamlarla karşılaşabilir mi?
Raporda Türkiye özelinde bir yayın verisi yer almıyor; tespit edilen ilanlar ABD, Avustralya, Hindistan, İngiltere ve AB ülkelerinde gösterime girdi. Ancak olay reklamın hangi ülkede yayımlandığından çok, mekanizmanın nasıl delindiğiyle ilgili. İlanlar akış içinde normal bir reklam gibi göründüğü ve tıklandığında kullanıcıyı üçüncü taraf uygulama mağazalarına yönlendirdiği için, ebeveynler açısından en somut önlem hesaptaki reklam ve içerik tercihlerini gözden geçirmek, çocuk hesaplarında yaş bazlı kısıtlamaları açık tutmak ve rahatsız edici reklamı gördüğü anda bildirmek olarak öne çıkıyor.
Tech Transparency Project nedir, güvenilir mi?
TTP, Washington merkezli, parti bağlantısı olmayan denetim kuruluşu Campaign for Accountability'nin araştırma kolu. Büyük teknoloji şirketlerinin reklam ve içerik politikalarını inceleyen raporlarıyla tanınıyor. Bu raporda kullanılan verilerin bir bölümü Meta'nın kendi reklam kütüphanesinden alındığı için ilanların varlığı şirketin kendi arşivi üzerinden takip edilebiliyor; nitekim Meta da ilanları bu kütüphaneden kaldırdığını doğruladı.
