Putin Gazze çıkışı diye dolaşan iki cümle, 4 Ekim'de paylaşılan bir videoyla yeniden yayılıyor. Bugün dolaşıma giren görüntülerde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in şunları söylediği öne sürülüyor: “Eğer Rusya, İsrail'in Gazze'de yaptığının yüzde 10'unu bile yapsaydı, NATO çoktan Moskova'nın kapısına dayanmış olurdu.” Ardından ikinci cümle geliyor: “Batının, insan haklarının İsrail'in çıkarlarının sınırlarında başlayıp bittiğini öğrendik.” Ancak Putin'in Gazze ve İsrail için gerçekten söylediği şeyler kayıtlarda duruyor ve videodaki cümlelerle yan yana konunca tablo değişiyor.
Putin Gazze ve İsrail hakkında gerçekte ne söyledi?
Doğrulanmış açıklamalar birkaç tarihe uzanıyor. İsrail'in Gazze savaşının ilk haftalarında, Ekim 2023'te Kırgızistan'a giden Putin, Gazze'ye kara harekâtını kabul edilemez bulduğunu söyledi; abluka altındaki Gazze'yi Nazi Almanyası'nın Leningrad kuşatmasına benzetti ve sivil kayıpların kabul edilemez boyuta ulaşacağı uyarısını yaptı. Leningrad, Putin'in doğduğu şehir; abisi Viktor da bu kuşatmada hayatını kaybetmişti. Aynı günlerde İsrail'in kendini savunma hakkı olduğunu, Filistin'in bağımsız devletinin de kurulması gerektiğini dile getirdiği aktarıldı.
5 Haziran 2024'te Sankt Peterburg'da haber ajansı temsilcileriyle yaptığı görüşmede Putin, Gazze'deki durumu sivil nüfusun tamamen yok edilmesi diye niteledi. Haziran 2025'te İsrail'i neredeyse Rusça konuşulan bir ülke diye anmıştı. En yakın tarih ise 2 Ekim 2025: Valdai Kulübü oturumunda Putin, Trump'ın Gazze planına, iki devletli çözüme katkı sağlaması koşuluyla destek verebileceklerini söyledi; planın Hamas ve Filistin Yönetimi tarafından da benimsenmesi gerektiğini, Moskova'nın Hamas'la temas kanallarını koruduğunu ekledi.
Putin'in İsrail için “yüzde 10” ve NATO sözü gerçekten ona ait mi?
Putin'in İsrail ve Gazze sözü olarak dolaşan bu iki cümle doğrulanamadı. Polonyalı doğrulama kuruluşu Demagog, metnin Putin'in konuşmalarının yayımlandığı Kremlin'in resmî sitesinde yer almadığını, güvenilir hiçbir kaynağa dayanmadığını belirterek sözün uydurma olduğu sonucuna vardı. Aynı cümleler birçok dilde, hiçbir konuşmaya, tarihe ya da mekâna bağlanmadan dolaşıyor. Putin'in basın toplantıları, Valdai Kulübü oturumları ve diğer konuşmaları o arşivde tam metin olarak duruyor; videodaki cümlelerin hangi oturumda, nerede, ne zaman söylendiğine dair ise bir kayıt gösterilmedi. Bu sonuç, Putin'in İsrail ve Gazze konusunda sessiz kaldığı anlamına gelmiyor; sorun, “yüzde 10” hesabının ve Batı'yla ilgili ikinci cümlenin Putin'in ağzından çıktığının kanıtlanamaması. Bu nedenle haberde söz, Putin'den kesin bir alıntı olarak değil, dolaşıma giren görüntülerde ona atfedilen bir ifade olarak aktarılıyor.
Bu sözler ilk ne zaman ve nerede ortaya çıktı?
Metin yeni değil. Demagog'un izlediği kadarıyla cümleler 2026'nın başında, Ocak ayında Polonya'daki sosyal medya paylaşımlarında görüldü; Mart 2026'da X'e ve başka dillere sıçradı. Kazakistanlı bir doğrulama kuruluşu da Nisan 2026'ya gelindiğinde aynı metni yanlış diye işaretlemişti. 4 Ekim'de paylaşılan video, aynı iki cümleyi bu kez görüntüyle yeniden dolaşıma soktu.
NATO Moskova'nın kapısına dayanır mıydı, Putin NATO için ne dedi?
Dolaşımdaki cümle NATO'yu Moskova'nın kapısında hayal ediyor. Putin'in NATO üzerine doğrulanmış sözleri ise bambaşka bir yerde duruyor. 5 Haziran 2024'teki aynı görüşmede Putin, Rusya'nın NATO ülkelerine saldırı planı olmadığını söyledi; Batı'nın aradığı emperyal hırsların bulunmadığını belirtti ve Rusya'nın saldıracağı yönündeki endişeleri saçma diye niteledi. Gazze'de sivillerin yok edilmesinden söz ettiği konuşmayla NATO'ya ilişkin bu savunma aynı gün, aynı masada dile getirildi.
