Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Valday Tartışma Kulübü toplantısında Kaliningrad için çizgisini çekti: “Rusya'ya doğrudan bir saldırı gerçekleşirse, bu durumda Kaliningrad'a yönelik bir saldırı söz konusu olursa, sahip olduğumuz tüm silah türlerinin kullanılması meselesi kaçınılmaz olarak gündeme gelecektir.” Aynı konuşmada Rusya'nın herhangi bir Avrupa ülkesine saldırmayı planlamadığını da söyledi.
Putin Kaliningrad uyarısında tam olarak ne dedi?
Putin'in cümlesi koşullu: saldırı gelirse tüm silahlar masaya gelir. Alıntılanan ifadede nükleer silahın adı geçmiyor; Yazar Haber'in aktardığına göre Putin, sözlerinin doğrudan nükleer tehdit sayılmaması gerektiğini, Moskova'nın elindeki tüm güç ve araçlardan söz ettiğini de ekledi. Rus lider, NATO'nun Baltık Denizi'ndeki tatbikatlarının birbirini izlediğini, gemileri alıkoyma girişimlerinde bulunulduğunu söyleyip “Tüm bunlar bir tırmanış” dedi. Moskova'nın yalnızca Kaliningrad çevresindeki duruma dikkat çektiğini, bunun bir tehdit değil, kendilerini tehdit etme girişimine verilmiş bir yanıt olduğunu savundu.
Avrupa'da Rusya ile olası bir çatışmanın 2029 ve 2030 gibi tarihler üzerinden konuşulmasına da değinen Putin, Rusya'nın 2029'da, 2030'da ya da 2050'de hiçbir Avrupa ülkesine saldırmayı planlamadığını, ama saldırıya uğrarsa karşılık vereceğini anlattı. Mayıs sonunda da Rusya'nın Kaliningrad'a saldıranı yok edebilecek araçlara sahip olduğunu söylemişti.
Kaliningrad neden bu kadar hassas bir bölge?
Kaliningrad, Baltık Denizi kıyısında, NATO üyesi Polonya ile Litvanya'nın arasında kalan bir Rus toprağı. Rusya anakarasıyla doğrudan kara bağlantısı yok: Sovyetler Birliği dağılıp Litvanya bağımsızlığını kazandıktan sonra bölge ana topraklardan kopuk kaldı. Litvanya ile Polonya'nın NATO'ya katılması, Avrupa güvenliği açısından stratejik önemini daha da artırdı. Moskova, bölgeye yönelik olası bir hava ya da deniz ablukasını doğrudan saldırı sayacağını daha önce de duyurmuştu.
Kremlin'den Kaliningrad için başka kimler ne söyledi?
Putin'in konuşmasından önce de peş peşe sert mesajlar gelmişti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Avrupa'dan Kaliningrad'ın abluka altına alınabileceğine dair gelen açıklamaların giderek saldırganlaştığını söyledi, Avrupa'ya “sakin olmasını” önerip bölgenin Rusya Federasyonu'nun ayrılmaz bir parçası olduğunu hatırlattı. Dışişleri Bakanlığı'nın özel görevli diplomatı Rodion Miroşnik, Kaliningrad dahil egemenliğe yönelik her tehdide “sınırsız” bir karşılık verilmesi gerektiğini savundu. Putin'in danışmanı ve Denizcilik Kurulu Başkanı Nikolay Patruşev ise Putin'in Kaliningrad'ın güvenliği için gerekli tedbirlerin alınması talimatını verdiğini açıkladı; NATO'dan gelecek saldırgan girişime “uygun ve derhal” karşılık verileceğini, bölgeye dönük adım atacak NATO ülkelerinin “pişman olacağını” söyledi.
NATO Kaliningrad'a abluka mı hazırlıyor?
NATO bunu reddediyor. Sözcü Allison Hart, Moskova'nın gönderdiği gayriresmî mektuba ilişkin açıklamasında ittifakın savunma amaçlı olduğunu, hiçbir faaliyetinin ya da tatbikatının Rusya'nın herhangi bir bölgesi için risk oluşturmadığını söyledi. Putin'in uyarısı, NATO'nun Kaliningrad yakınlarında yaptığı, caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan savunma tatbikatlarının ardından geldi. Rusya'nın İrlanda Büyükelçiliği'nin de böyle bir durumda nükleer silahlar dahil tüm cephaneliğin kullanılabileceğini bildirdiği, NATO'nun karar alma merkezlerine önleyici saldırı ihtimalini dışlamadığı aktarılıyor.
Putin Ukrayna savaşının Rus ekonomisine maliyetini kabul etti mi?
Akademisyenlere yaptığı konuşmada Putin, Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırılarının ekonomiye zarar verdiğini, bunun gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1'ine mal olduğunu kabul etti; geri adım atmayacağını da net biçimde söyledi. Saldırıların ülke genelinde akaryakıt kıtlığına yol açtığı, büyük şehirlerdeki istasyonlarda uzun araç kuyrukları oluştuğu bildiriliyor. Levada Center anketine göre Rusların yüzde 59'u barış görüşmelerine geçilmesini destekliyor; buna karşın Rusya'nın 2027'de savunma harcamalarını yüzde 27 artırarak 17,1 trilyon rubleye çıkarmayı planladığı belirtiliyor.
