Yandex'in veri merkezleri iki gün içinde ikinci kez İHA saldırısının hedefi oldu. Önce Ryazan bölgesindeki Sasovo kentinde yangın çıktı ve faaliyetler durdu; ardından Kaluga bölgesindeki tesiste birkaç modül tamamen devre dışı kaldı. Moskova'da ise İHA alarmı şehri kilitledi: dört havalimanında uçuşlar durduruldu.
Yandex veri merkezine ne oldu, hangi tesisler vuruldu?
Rusya'nın en büyük teknoloji şirketlerinden Yandex ilk saldırıyı 8 Ekim'de duyurdu. Ryazan bölgesindeki Sasovo kentinde bulunan veri merkezi İHA saldırısı sonrası yangına ve altyapı hasarına uğradı, merkezin faaliyetleri durduruldu. Şirket can kaybı olmadığını bildirdi; temel hizmetlerin çalışmayı sürdürdüğünü ama bazı hizmetlere erişimde sorun yaşanabileceğini söyledi. Kullanıcı şikâyetlerinin arttığı, bunların çoğunun Moskova ve çevresinden geldiği aktarıldı; şirketin hisseleri de geriledi.
İkinci saldırı Kaluga bölgesindeki veri merkezini vurdu. Yandex bu tesiste birkaç modülün tamamen devre dışı kaldığını, hasarın boyutunun hâlâ değerlendirildiğini ve bazı hizmetlerde aksama olabileceğini duyurdu. Bu kez de can kaybı bildirilmedi; kaç İHA kullanıldığı açıklanmadı.
Yandex nedir, Rusya için neden bu kadar önemli?
Yandex; arama motoru, harita, e-posta, bulut ve taksi uygulamalarıyla Rusya'nın dijital hayatının omurgalarından biri. Veri merkezi, bu hizmetlerin çalıştığı sunucuların toplandığı tesis; hasar görürse siteler ve uygulamalar yavaşlayabiliyor, hatta kapanabiliyor. Yandex Türkiye'de de arama, harita ve taksi uygulamasıyla kullanılıyor. Ele aldığımız bilgilerde Türkiye'ye dair bir hizmet kesintisi bildirimi yer almıyor.
Moskova'daki havalimanlarında ne yaşandı, uçuşlar ne zaman normale döndü?
Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı, Vnukovo, Şeremetyevo, Domodedovo ve Jukovski havalimanlarında uçuşların geçici olarak kısıtlandığını duyurdu. Uçuşlar yaklaşık yedi saat boyunca büyük ölçüde durdu; yerel kaynaklara göre durum sabah 07.00 sıralarında normale döndü. Bazı kaynaklar 370'ten fazla uçuşun ertelendiğini, 62 uçuşun iptal edildiğini öne sürdü; bu rakamlar doğrulanmış değil.
Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, hava savunma sistemlerinin 15 İHA'lık bir saldırı girişimini engellediğini yazdı. Aksamanın nedeni olarak Ukrayna'ya ait İHA'ların Moskova hava sahasına girdiği öne sürülüyor; Rus kaynaklar ayrıca Yaroslavl bölgesinde keşif balonlarının vurulduğunu iddia etti. Can kaybı ya da hasara dair bilgi verilmedi, Rusya Savunma Bakanlığı'ndan da bu olaya özgü bir açıklama görünmüyor.
Yandex saldırılarını kim üstlendi, savaşın başka cephesinde ne oldu?
Yandex veri merkezlerine yönelik saldırıları şu ana kadar üstlenen çıkmadı. Aynı günlerde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'daki Uhta Petrol Rafinerisi'ne saldırı düzenlediklerini açıkladı. Rafineri Ukrayna sınırına yaklaşık 1900 kilometre uzaklıkta; saldırıda menzili 2500 kilometreye varan An-196 RS tipi İHA'ların kullanıldığı belirtildi. Zelenskiy bir gün önce de Omsk Petrol Rafinerisi'ne FP-6 tipi İHA'larla saldırı yapıldığını söyledi. Rusya ise Ukrayna'da askerî malzeme taşıyan bir kuru yük gemisini vurduğunu duyurdu.
