Muş Ovası'nda hasat başladı. Merkez ilçeye bağlı Bağlar Mahallesi'ndeki tarlalarda çiftçiler, bu yıl yaklaşık 4 bin dönümlük alandan 13 bin 668 ton ürün kaldırmaya hazırlanıyor. Kent ekonomisine 165 milyon liralık katkı hedefleniyor. Rakamlar iri; tarlada konuşan çiftçinin cümlesi ise haberin ikinci yarısında.
Muş Ovası'nda hasadı başlayan ürün ne?
Hasadı başlayan ürün lahana. Muş Ovası'nda lahananın ekimi bahar aylarında yapılıyor; ürün çapalama, sulama ve ilaçlama aşamalarından geçtikten sonra sonbaharda tarladan kalkıyor. Tarım ve Orman İl Müdürü Necattin Gönç, Muş Ovası'nı ülkenin en önemli ve en verimli tarım alanlarından biri olarak anlatıyor. Haberlere yansıyan bilgilere göre bu üretimle Muş, lahanada bölgede birinci, Türkiye genelinde onuncu sırada yer alıyor. Yani Muş Ovası'ndaki bu hasat yalnızca yerel bir sofra meselesi değil, ülke listesinde ilk ona girmiş bir üretimin hikâyesi.
Muş Ovası'nda lahana hasadı kaç dönümde, kaç ton?
Gönç'ün verdiği bilgiye göre yaklaşık 4 bin dönümlük alanda lahana üretiliyor ve toplam üretim 13 bin 668 ton. Bir dönüm bin metrekare olduğundan bu alan yaklaşık 400 hektara denk geliyor; dönüm başına ortalama 3,4 tona yakın bir rakam çıkıyor. 13 bin 668 tonu 25 tonluk tırlara yükleyecek olsanız 550 civarı sefer gerekir. Hasadın yapıldığı tarlalar Merkez ilçedeki Bağlar Mahallesi'nde.
Muş Ovası'ndaki hasat kente 165 milyon lirayı nasıl bırakacak?
Haberlere yansıyan bilgilere göre lahana üretiminin kent ekonomisine 165 milyon lira katkı sağlaması hedefleniyor. Rakamın hesabı ayrıca açıklanmadı; üretim miktarının ve satış fiyatının bu toplama nasıl girdiği belli değil. Yani 165 milyon lira bir hedef. Gerçekleşen tutarı, hasat boyunca yapılacak satışlar gösterecek. Hedefin ölçeğini görmek için bizim yaptığımız bir bölme işlemi var: 165 milyon lirayı 13 bin 668 tona bölünce kilogram başına yaklaşık 12 liralık bir değer çıkıyor. Bu resmî bir açıklama değil, yalnızca rakamların birbirine oranı.
Muş Ovası'nda çiftçi hasattan memnun mu?
Tarladan gelen ses, kâğıttaki rakamdan daha temkinli. Çiftçi Edip Taş'ın aktarılan sözlerine göre Muş'ta lahana fazla para etmiyor. Taş, ürünü yalnız kent içindeki pazara değil, Batman, Diyarbakır ve Cizre'ye de gönderdiklerini anlatıyor. Hedeflenen toplam rakamla çiftçinin cebine kalan ayrı iki hesap. Hasat başlarken bu iki hesabın birbirine ne kadar yaklaşacağı henüz belli değil.
Muş lahanası hangi şehirlerin sofrasına gidiyor?
Muş'ta toplanan lahana kent içindeki pazarların yanı sıra bölge illerine, ayrıca İstanbul, Ankara, Bursa ve İzmir'e gönderiliyor. Yani bu şehirlerde pazardan aldığınız lahana Muş Ovası'ndan gelmiş olabilir.
“Muş corti aşı” ve “corti turşusu” neden coğrafi işaretli?
Muş lahanasından yapılan “Muş corti aşı” ve “corti turşusu” Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillenmiş ve kış aylarında sofralarda yer alıyor. Coğrafi işaret, bir ürünün adını belli bir yöreye bağlayan resmî bir belge; “Muş corti” adını yalnızca o yöreden çıkan ürün taşıyabiliyor. Bu iki ürünün içeriği ve yapılışı hasat haberlerinde anlatılmıyor, biz de bilmediğimiz bir tarifi yazmıyoruz. Bilinen şu: Muş Ovası'nda sonbaharda kalkan lahana, kışın turşuya ve yemeğe dönüştüğünde Muş adını da yanında taşıyor.
