Nepal'de sel, Orta Nepal'in Gorkha bölgesinde Budhi Gandaki Nehri'nin kıyısındaki yerleşimleri vurdu. Pazar günü taşan nehir onlarca evin yanı sıra birkaç köprüyü de önüne kattı; Nepal Ulusal Afet Ajansı 5 kişiyle iletişim kurulamadığını bildirdi. Ordu ve yerel ekipler kayıpları arıyor. Dolaşıma giren görüntülerde köprülerden birinin sel suyuna kapılıp çöktüğü anlar yer alıyor.
Nepal'de sel nerede oldu, hangi köprüler yıkıldı?
Felaketin merkezinde Gorkha'daki Chumnubri çevresi ve Arughat vadisi var. Budhi Gandaki, Himalayalar'da Manaslu çevresinden inen ve Trishuli Nehri'ni besleyen bir kol; vadi boyunca köyler, yürüyüş rotaları ve hidroelektrik projeleri sıralanıyor. Basına yansıyan bilgilere göre Arughat'ta iki yerleşimi birbirine bağlayan Soti Khola Köprüsü yerinden sökülüp sürüklendi; Gorkha ile Dhading arasındaki Arughat Köprüsü'nün 22 metrelik betonarme bölümü suya karıştı; Machhikhola Köprüsü de yıkıldı. Bazı haberlerde iki asma köprüden söz ediliyor, kimilerinde yıkılan köprü sayısı daha yüksek veriliyor. Yetkililer net hasar tablosunun teknik incelemelerden sonra çıkacağını söylüyor.
Evlerin sayısı kaynaktan kaynağa değişiyor: kimi haberlerde 'birkaç', kimilerinde 'onlarca' ev deniyor. Birden fazla haberde bir hidroelektrik projesinin bir bölümünün de zarar gördüğü yazıldı; hasarın boyutu netleşmedi.
Nepal'de sel sonrası kayıp kaç kişi, kimleri arıyorlar?
Nepal Ulusal Afet Ajansı 5 kişiyle iletişim kurulamadığını açıkladı. Bazı haberlerde bu sayı 4, yabancı kaynaklı kimi haberlerde ise 10 olarak geçiyor; kesin tablo arama çalışmaları sürdükçe netleşecek. Chumnubri tarafında Ungilung Khola'dan gelen sel, nehir kenarındaki dört ahırı ve içindeki 15 hayvanı sürükledi. Kayıplar arasında sayılan dört kişinin, hayvanlara bakmak için o ahırlarda kaldığı aktarıldı.
Nepal ordusu şimdiye kadar 49 kişiyi kurtardığını duyurdu; bunlardan birinin yabancı uyruklu olduğu belirtildi ama uyruğu açıklanmadı. Daha sonraki haberlerde kurtarılan sayısı 96'ya çıkarken, vadide yüzü aşkın yabancı yürüyüşçünün mahsur kaldığı da yazıldı; bu rakamlar tek tek doğrulanmış değil. Ölü ya da yaralı sayısı bildirilmedi.
Budhi Gandaki Nehri neden taştı?
İlk bilgiler iki etkene işaret ediyor: bölgedeki şiddetli yağış ve nehri bir süre tıkayan bir heyelan seti. Heyelan seti, kayan toprak ve kayanın vadiyi tıkamasıyla oluşan doğal bir baraj; yıkıldığında tuttuğu su kısa sürede aşağıya boşalır. Bazı haberlere göre bu set yıkılınca biriken su vadiye ani bir dalga halinde indi. Yetkililer heyelan seti ve buz çığı ihtimallerini inceliyor; resmen açıklanmış kesin bir neden yok. Yani Nepal'deki sel için tek bir sebebi göstermek şimdilik erken.
Nepal'de bu bölgede daha önce de sel yaşandı mı?
Evet. Ağustosta Trishuli havzasının başka bir kolunda buzul kaynaklı bir sel yaşanmış, çok sayıda can kaybına yol açmış ve binlerce kişi kayıp olarak bildirilmişti; o felaket hidroelektrik tesislerini ve köprüleri de vurmuştu. İki olay arasında resmî bir bağlantı kurulmuş değil; ancak ikisi de Trishuli havzasında yaşandı.
Sel Budhi Gandaki vadisindeki ulaşımı nasıl etkiliyor?
Köprülerin yıkılması, nehrin iki yakasındaki yerleşimler arasındaki bağlantıyı zorlaştırdı. Yetkililer köylüleri daha güvenli yerlere geçmeleri için uyardı. Budhi Gandaki vadisi yabancı yürüyüşçülerin de kullandığı bir rota; mahsur kalanların sayısına dair haberler bu yüzden yakından izleniyor. Nepal ordusu ve yerel ekipler arama kurtarma çalışmalarını sürdürüyor.
