Yaklaşık 17 milyon öğrenci ve 1,2 milyon öğretmen için ders zili çaldı; ama bu yıl çocuklar sınıfa girmeden önce bambaşka bir kapıdan geçti. Okullarda yeni kurallar ilk gün fiilen uygulandı: Öncelikli okulların girişinde el dedektörü, bahçede yelekli görevli, kapıda randevu sorgusu. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi paketi "Evlatlarımız için sahadayız" sözüyle duyurdu; İstanbul'da ise aynı saatlerde 39 ilçede okul çevreleri havadan dronla, yerden Çocuk Şube ekipleriyle tarandı.
Okullarda yeni kurallar neler?
Paket üç ayrı kaynaktan geliyor: İçişleri Bakanlığı'nın güvenlik tedbirleri, Milli Eğitim Bakanlığı'nın illere gönderdiği genelge ve İstanbul Valiliği'nin kendi ek uygulamaları. Bir araya getirildiğinde tablo şu:
| Tedbir | Rakam / Kural | Kaynak |
|---|---|---|
| El dedektörü | 2 bin 804 adet, öncelikli okullarda | İçişleri Bakanlığı |
| Okul bahçe görevlisi | 31 bin kişi, 81 ilde, ilk kez | İçişleri – Çalışma Bakanlığı (İŞKUR TYP) |
| Veli ziyareti | Yalnızca Okul Randevu Sistemi üzerinden; randevusuz giriş yok | MEB genelgesi |
| Cep telefonu | Sınıfta öğrenciye de öğretmene de yasak | MEB genelgesi |
| Risk derecesi | 1-2. derece riskli okulda polis, 3-4. derecede koordinasyon görevlisi | İçişleri Bakanlığı |
| Bakanlıklar arası protokol | 7 bakanlık, önümüzdeki günlerde imza | Bakan Çiftçi |
| İstanbul dron denetimi | 39 ilçede eş zamanlı | İstanbul Emniyet Müdürlüğü |
Veliler okula randevusuz girebilecek mi?
Hayır. MEB'in genelgesine göre veli görüşmeleri artık Okul Randevu Sistemi üzerinden alınan randevuyla yapılacak; kapıya gelip "iki dakika hocayla konuşayım" diyen veli içeri alınmayacak. Öğrencinin velisi ya da vasisi olmayan kişilerin okula girişi de tamamen kapatıldı. Genelgede okul giriş-çıkışlarının kontrollü hale getirilmesi, yaya ve araç trafiğinin birbirinden ayrılması, kör noktaların aydınlatılıp kameraların çalışır durumda tutulması da yer alıyor. Geçen yıl öğrenciler için başlayan sınıf içi cep telefonu yasağı ise bu yıl öğretmenleri de kapsıyor; öğretmenler ders sırasında telefon kullanmayacak.
Okul bahçe görevlisi ne iş yapacak, dedektörle arama nasıl olacak?
Bakan Çiftçi, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi'ndeki programda bu görevlilerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın desteğiyle istihdam edildiğini, valiliklerden gelen talebe göre dağıtıldığını ve "bu sene ilk defa okulların bahçesinde görev alacaklarını" söyledi. Görevliler giriş-çıkış saatlerinde bahçeyi ve kapıyı gözleyecek, okulla ilgisi olmayan kişileri fark ettiğinde okul yönetimine ve kolluğa haber verecek. Dedektör konusunda Bakan'ın ifadesi net: "Okullardaki bahçe görevlilerimize 2 bin 800 tane de el dedektörü dağıttık; gerektiğinde şüpheli görülen durumlarda arama yapılabilmesini temin etmek için." Yani her öğrenci her sabah aranmayacak; dedektör riskli görülen durumda devreye girecek. Bakanlığın yazılı açıklamasına göre görevlendirmeler okulların öncelik derecesine göre yapılıyor, kapıda kimlik ve dedektör kontrolü ise öncelikli okullarda yoğunlaştırılıyor.
Çiftçi'nin anlattığı diğer kalemler de sahaya yansıyor: Güvenlik, asayiş, narkotik ve çocuk şubeleri okul civarında operasyonlarını artıracak; internet kafeler, oyun salonları ve büfeler denetlenecek; servis araçları eğitim yılı boyunca sürekli kontrol edilecek. "Güvenli Okul" başlığı altında yapılan iki büyük operasyonun bilançosunu da Bakan verdi: 48 ilde 1.008 şüpheliye yönelik ilk dalga siber ortamdan eleman devşiren suç örgütlerini, 78 noktada 2.447 şüpheliye yönelik ikinci dalga ise "yeni nesil suç örgütü" diye tanımladığı sokak çetelerini hedef aldı. Aile, Çalışma, Gençlik ve Spor, Milli Eğitim, Sağlık ve İçişleri bakanlıklarının da içinde olduğu 7 bakanlığın ortak protokolü ise önümüzdeki günlerde imzalanacak.
İstanbul'da okul çevrelerinde ne yapıldı?
İstanbul Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü'nün koordinasyonunda, ilçe emniyet müdürlükleri, Toplum Destekli Polislik ve trafik birimleri 39 ilçede aynı anda "Okul ve Çevrelerinde Güvenlik Uygulaması" yaptı. Dronlar okul önlerini ve çevre sokakları havadan izlerken ekipler parkları, metruk binaları, alkol ve tütün satan yerleri, bahis bayilerini, kahvehaneleri, internet ve oyun salonlarını dolaştı; şüpheli şahıslar kontrol edildi, okul servislerinde sürücü belgesi ve emniyet kemeri denetimi yapıldı. Denetime katılan İstanbul Emniyet Müdürü Selami Yıldız, "Bizim için en önemli öncelik çocuklarımızın güvenliği" diyerek çalışmaların kararlılıkla süreceğini söyledi.
İstanbul'un kendi rakamları da paketin üstüne çıkıyor. Vali Davut Gül, Küçükçekmece Cumhuriyet İlkokulu'ndaki açılışta il genelinde 3 bin 13 bahçe görevlisinin göreve başladığını, el dedektörlerinin büyük bölümünün Valilik tarafından temin edildiğini ve her okulla irtibatlı bir polisin bulunduğunu açıkladı. Valilik verilerine göre Çocuk Şube personelinden oluşan 229 okul kolluk görevlisi 239 okulda, 470 güvenli eğitim koordinasyon görevlisi ise ayrı okullarda görev yapıyor; turnike sistemi ilk etapta 20 okulda kuruldu. Gül turnikenin zorunlu olmadığını, ihtiyaç duyan okul aile birliklerinin karar verebileceğini belirtip "Buralar hapishane de değil" dedi.
Bu kadar sert bir paketin arkasında Nisan ayının iki kara günü var. 14 Nisan'da Şanlıurfa Siverek'te bir meslek lisesine pompalı tüfekle yapılan saldırıda 16 kişi yaralanmış; 28 saat sonra Kahramanmaraş'ta bir okulda 9 kişi hayatını kaybetmişti. Bakanlık paketinin "öncelikli okul", "risk derecesi" ve "kapıda arama" vurgusu doğrudan o iki olayın ardından şekillendi. Yeni düzenin ilk ara sınavı ise 16-20 Kasım'daki ilk ara tatile kadar sürecek ilk dokuz hafta olacak.
