Fransa'da hayat pahalılığına karşı 17 Ekim'de düzenlenen eylemlerin gölgesinde Paris'ten gelen bir görüntü, ülkenin iki ayrı yüzünü tek karede topladı. Sen (Seine) nehrinin bir yakasında insanlar açık havada çiftler hâlinde dans ederken, kamera karşı kıyıya döndüğünde gökyüzüne eylemcilerin ateşe verdiği yerlerden kara duman yükseliyor. Haberin başındaki videoda önce bu görüntüyü, ardından aynı gün Paris sokaklarında yaşananları izleyebilirsiniz.
Paris'te Sen nehri kıyısındaki dans videosunda ne var?
Görüntüler nehir kıyısındaki taş rıhtımda çekilmiş. Arkada Paris'in köprüleri ve tarihi binaları görünüyor; rıhtımda onlarca kişi çiftler hâlinde dans ediyor, basamaklarda oturanlar da onları izliyor. Kamera nehrin karşı yakasına çevrildiğinde ağaçların ve binaların üzerinden yükselen duman sütunları seçiliyor. Birkaç saniye sonra kamera yeniden dans edenlere dönüyor; rıhtımdaki eğlence hiçbir şey olmamış gibi sürüyor.
Paris'te "rive droite, rive gauche" ayrımı ne demek?
Paris'i tanıyanlar bilir: Şehirde Sen nehrinin iki yakası ayrı ayrı anılır. Sağ yaka (rive droite) daha çok halkın yaşadığı popüler semtlerden, sol yaka (rive gauche) ise daha zengin, burjuva semtlerden oluşur. Bu görüntü de o ayrımın özeti gibi: Nehrin bir yakasında zenginler hiçbir şey olmamış gibi gamsızca dans ederken diğer yakada eylemcilerin yakıp yıktığı yerlerin dumanı göğe yükseliyor.
17 Ekim'de Fransa'da ne oldu?
Cumartesi günü Fransa'nın dört bir yanında sarı yelekliler, lise ve üniversite öğrencileri, çalışanlar ile iklim ve antifaşist eylemciler hayat pahalılığına karşı sokağa çıktı. Yetkililere göre 550 bin, düzenleyicilere göre 800 bin kişi yürüdü. Eylemler, cumhurbaşkanlığı seçimine altı ay kala yapıldı.
Paris'te Cumhuriyet Meydanı'nda (Place de la République) çöp konteynerleri, gazete büfeleri ve bir araç ateşe verildi, polis gaz bombasıyla müdahale etti; Élysée Sarayı'na yürümek isteyen bir grup durduruldu. Limoges'da belediye binası yangında büyük hasar gördü, Marsilya'da onlarca dükkân yağmalandı. Açıklanan ilk bilançoya göre 1.200 kişi gözaltına alındı, 150 polis ve jandarma yaralandı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, şiddete yer olmadığını, yağma ve saldırı yapanların yargılanıp cezalandırılacağını açıkladı.
Videonun devamında aynı gün Paris sokaklarından gelen görüntülerde polis araçlarının arasında koşan göstericiler, alevler içindeki bir dükkân ve yanan araçlar görülüyor.
Dünya da aynı tablo mu?
Paris'teki bu iki yaka, aslında içinde yaşadığımız dünyanın da küçük bir özeti. Her gün hiç görmediğimiz, tanımadığımız, medyanın en küçük köşesinde bile yer bulamayan coğrafyalarda insanlar açlıktan, sefaletten, savaştan ölüyor. Dünyanın öbür köşelerinde ise insanlar lüksün, konforun, tüketim çılgınlığının ve hiç doymayan ruhlarının kölesi oluyor. Fransa'da ise tablo yıllardır değişmiyor: Bir taraf dans, vals; bir taraf yangın yeri.
