Pekin'de iki gün süren görüşmelerin sonunda Çin ile Avrupa Birliği, hibrit otomobil ihracatında bir anlayış birliğine vardı. Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao ile AB Ticaret ve Ekonomik Güvenlik Komiseri Maroš Šefčovič 8-9 Ekim'de masaya oturdu; amaç, Çin'den Avrupa'ya akan hibrit otomobil dalgasını frenleyip yeni gümrük vergilerini önlemekti. Konunun Türk otomotiv sektörüne uzanan bir yüzü de var.
Çin ile Avrupa Birliği hibrit otomobilde neyde anlaştı?
Taraflar, Pekin'deki görüşmelerin ardından hibrit ve şarj edilebilir hibrit otomobillerin Çin'den Avrupa'ya satışında Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun bir anlayış birliği yakaladığını bildirdi. Çin Ticaret Bakanlığı da uzlaşının varlığını doğruladı. Anlaşmanın sayısal yanı iki tarafta farklı anlatılıyor. Maroš Šefčovič, ihracatın önümüzdeki dört yılda Komisyon'un önceki tahminlerinin yarısından fazla altında kalmasını beklediğini söyledi; Çin'in yayımladığı ortak metinde ise bir rakam yok. Uygulamanın nasıl işleyeceği ise açıklanmadı; Maroš Šefčovič yöntem için birkaç farklı tekniğin bulunduğunu belirtti.
Hibrit otomobilde yeni gümrük vergisi gelecek mi?
Hibrit otomobile bugün ek vergi uygulanmıyor ve uzlaşının amacı bunu böyle tutmak. Elektrikli otomobillerde ise tablo değişmedi: AB, Ekim 2024'te tamamlanan sübvansiyon soruşturmasının ardından bataryalı elektrikli otomobillere üreticiye göre yüzde 7,8 ile yüzde 35,3 arasında değişen ek vergi getirmişti ve bu önlemler beş yıl yürürlükte. Hibrit için yeni oran belirlenmedi. Maroš Šefčovič, mutabakatın ilk adım olduğunu, önce AB liderlerinin onayını alması gerektiğini ve liderlerin 15-16 Ekim'de Brüksel'de toplanacağını belirtti.
Türk otomotiv sektörü Avrupa'ya ne mesaj verdi?
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) ve Taşıt Araçları Yan Sanayicileri Derneği (TAYSAD) ortak bir deklarasyon yayımladı. OSD Başkanı Cengiz Eroldu'nun vurgusu net: Türkiye olmadan güçlü bir Avrupa otomotiv sanayisi kurulamaz. Deklarasyon, Avrupa'nın kendi sanayisini koruma refleksini anlayışla karşılıyor; ama karşılığında Türkiye'yi de içine alan ortak bir değer zinciri istiyor.
Çin baskısı Türkiye'de üretimi ve pazarı nasıl etkiliyor?
Sektörün kendi rakamları sıkışmayı gösteriyor. OSD'nin dokuz aylık verisine göre toplam otomotiv üretimi yüzde 6 azalarak 971 bin adede indi. Deklarasyonun dayandığı verilere göre otomobil üretimi ise yüzde 17 düşüşle 528 bin adet oldu. Çin menşeli araçların Türkiye pazarındaki payı, uygulanan ek vergilerle yüzde 8,7'den yüzde 5,8'e geriledi. Aynı kuruluşlar, Çin'in Avrupa otomobil pazarındaki payının yüzde 10'a çıktığını da hatırlatıyor. Sektör, Avrupa'nın kuracağı yeni korunma düzeninde Türkiye'nin dışarıda kalmamasını istiyor.
Çin'in hibrit ihracatı Avrupa'ya ne kadar büyüdü?
Bazı yayın organlarının aktardığı verilere göre Çin, 2026'nın ilk sekiz ayında AB'ye 1,56 milyon araç gönderdi. Bunların 490 bini şarj edilebilir hibrit, 270 bini diğer hibrit modellerden oluşuyor. Şarj edilebilir hibrit ihracatı yıllık yüzde 179, diğer hibritler yüzde 142 arttı. Brüksel'in hibriti masaya getirmesinin arkasında bu büyüme var.
Çin ile Avrupa Birliği arasında sırada ne var?
Takvim belli: Ocak 2027'de bakan düzeyinde bir video konferans, Mart 2027'de de ticaret ve yatırım istişarelerinin üçüncü toplantısı yapılacak. Çin, AB'ye gidecek nadir toprak elementleri ve kalıcı mıknatıslar için ihracat lisanslarını yeşil kanal denen düzenle kolaylaştırmayı sürdürmeye hazır. Taraflar bazı ürünlerde gümrük vergisinin düşürülmesini değerlendirme konusunda da anlaştı. Elektrikli otomobillerde ise şirket bazlı fiyat taahhütleri ve inceleme süreci ayrı bir hatta yürüyor.
