Pentagon'un kendi resmi denetçisinin hazırladığı ve ABD Kongresi'nin zorunlu kıldığı ilk kapsamlı savaş muhasebesi, Beyaz Saray'ın "kazanıyoruz" söylemiyle tam bir tezat oluşturdu. 28 Şubat-30 Haziran dönemini kapsayan Pentagon raporuna göre İran'ın karşılığı, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Irak, Umman ve Ürdün olmak üzere sekiz ülkedeki ABD üslerini hedef almış; bölgedeki tesislerde yüzlerce bina ve yapı ya hasar görmüş ya da tamamen kullanılamaz hale gelmişti.
Raporun en ağır maddesi Bahreyn'de çıktı. Belgeye göre İran saldırıları, ABD Donanması'nın bölgesel lojistik merkezi olan Naval Support Activity Bahrain'i büyük ölçüde işlevsiz bıraktı; üs, ABD 5. Filosu'nun ve Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı'nın (NAVCENT) ana dayanağıydı. ABD Deniz Kuvvetleri Vekil Bakanı Hung Cao, konuyu geçtiğimiz hafta Epoch Times'a verdiği demeçte adeta itiraf etti: "Orayı adamakıllı dağıttılar." Deniz Harekat Şefi Amiral Daryl Caudle da 31 Ağustos'taki bir personel toplantısında denizcilere üsse yakın vadede dönmeyi planlamadıklarını söylemişti.
Rapor, hasarın sadece binalarla sınırlı kalmadığını da ortaya koydu. ABD'nin bazı kritik mühimmat ve füze stoklarının önemli ölçüde eridiği, bir kısmının ise tamamen tükendiği kayıtlara geçti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırılar nedeniyle personelini, askeri araçlarını ve depolarını farklı noktalara kaydırmak zorunda kaldı; Irak ve Kuveyt'teki tıbbi tahliye helikopterleri bölgeden çekildi, yaralılar bir süre kara yoluyla yerel sağlık tesislerine taşındı.
Diplomatik cephedeki fatura da küçük değil. Raporda, İran'ın Orta Doğu'daki ABD diplomatik tesislerine yönelik saldırılarının yaklaşık 184 milyon dolarlık hasara yol açtığı, savaşın başladığı Şubat'tan bu yana yaklaşık 3 bin 500 diplomatik personelin bölgeden uzak tutulduğu belirtildi.
Bahreyn'deki ABD üssüne tam olarak ne oldu?
Naval Support Activity Bahrain, ABD'nin Basra Körfezi'ndeki en önemli deniz üssüydü ve 5. Filo'nun karargâhını barındırıyordu. Pentagon raporuna göre İran saldırıları bu üssün bölgesel merkez işlevini fiilen ortadan kaldırdı; Amiral Caudle'ın açıklamasıyla birlikte okunduğunda, ABD Donanması'nın Bahreyn'e kısa vadede geri dönmeyi planlamadığı anlaşılıyor.
Trump neden İran'ı "çöküşün eşiğinde" diye tanımladı?
Rapor gündeme düşerken ABD Başkanı Donald Trump aynı gün yaptığı açıklamada iyimser bir tablo çizdi. Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğe değinerek "Bize hiçbir şekilde yardım etmeyen dünya ülkeleri, bu sahte savaş tam anlamıyla sona erdiğinde ABD'ye tazminat ödemek zorunda ve ödeyecekler. Bunu kendimizden çok başkaları için yapıyoruz ve nesiller boyu bu böyle" dedi. Trump İran için de "Çöküşün eşiğinde olan İran, acilen ve her ne pahasına olursa olsun bir anlaşma yapmak istiyor. ABD'nin bu sürece dahil olup olmayacağına ben karar vereceğim, ancak biz bu fikre ve müzakereye açığız" ifadelerini kullandı.
İran Washington'a nasıl karşılık verdi?
Trump'ın "müzakereye açığız" çıkışına yanıt, birkaç saat içinde İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'den geldi. Rızai sosyal medya hesabından paylaştığı mesajda önce "ABD Başkanı'nın 'müzakere yok'tan 'konuşmaya hazırız'a kadar karışık mesajlarına aldanmayın" uyarısını yaptı, ardından şu cümlelerle resti çekti: "Petrol ve boğazlarla ilgili dengeler değişti. Durumu kurtarmaya çalışmak, yaklaşan şeyi durdurmaya yetmeyecek. İran'ın şartları yerine getirilene kadar görüşme yok. Nokta!" Aynı saatlerde İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın batısında bir ABD yapımı MQ-1 tipi İHA'yı daha düşürdüğünü duyurdu — bu, 24 saat içinde vurulan ikinci MQ-1 oldu.
| Rapor kalemi | Rakam / detay |
|---|---|
| Kapsanan dönem | 28 Şubat - 30 Haziran |
| Vurulan ülke sayısı | 8 (Kuveyt, Bahreyn, Katar, BAE, Suudi Arabistan, Irak, Umman, Ürdün) |
| Diplomatik tesis hasarı | 184 milyon dolar |
| Bölgeden uzak diplomatik personel | 3 bin 500 |
| 24 saatte düşürülen MQ-1 İHA | 2 |
| Brent petrol (bugün) | 107,52 dolar (%1,7 artış) |
Piyasalar da gerilimi fiyatlıyor: Brent petrolün varili bugün itibarıyla 107,52 dolara çıkarak günü yüzde 1,7 artışla kapattı. Brown Üniversitesi'nin yayımladığı bir tahmine göre savaş, ABD'li tüketicilere şimdiden yaklaşık 100 milyar dolarlık ek enerji faturası çıkardı ve bu rakamın her iki dakikada bir milyon dolar büyüdüğü öne sürülüyor. Pentagon'un kendi denetçisinin kaleme aldığı rapor, Trump yönetiminin "kazanıyoruz" anlatısıyla sahadaki tablo arasındaki makasın giderek açıldığını gösteriyor.
