İran 7 şartını Katar eliyle Washington'a iletti: Muhsin Rızai "Kesin savaşa hazırız" dedi

İran, ABD ile masaya geri dönmenin bedelini İran 7 şart listesiyle Washington'a bildirdi. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, cumartesi günü X hesabından yaptığı paylaşımda Tahran'ın mesajının açık olduğunu, İran ABD müzakeresinin başlaması için öne sürülen 7 şartın ABD hükümetine ulaştırıldığını duyurdu. Listeyi Washington'a taşıyan ülke, aylardır iki başkent arasında mekik dokuyan Katar oldu. Beyaz Saray'dan pazar sabahı itibarıyla herhangi bir açıklama gelmedi; Tahran, Donald Trump'ın vereceği cevabı bekliyor.

İran'ın ABD'ye sunduğu 7 şart nedir?

Rızai, İran 7 şart listesinin tamamını kamuoyuyla paylaşmadı. El Cezire'ye yaptığı açıklamada üç maddeyi açıkça sıraladı: savaşın bütün cephelerde sona erdirilmesi, İran'ın yurt dışında dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması. Geri kalan 4 maddenin içeriği şimdilik gizli tutuluyor.

Rızai'nin televizyon ekranından verdiği mesaj, diplomatik dilden çok askeri bir ton taşıyordu. İran 7 şart listesini kabul etmenin Washington'ın kendi çıkarına olduğunu söyleyen Rızai, "Trump'ın tehditleri hiçbir sonuç vermeyecek" dedi ve ülkesinin "kesin bir savaşa hazır" olduğunu ekledi. Al Jazeera'ya konuşan eski Pentagon yetkilisi David Des Roches ise listede daha önce Tahran'ın dile getirdiği savaş tazminatı talebinin yer almamasını, kapıyı aralayan küçük bir esneme olarak yorumladı.

İran ABD savaşı ne zaman başladı, mutabakat neden bozuldu?

Çatışma, Şubat 2026 sonunda ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırılarla başladı. Al Jazeera'nın aktarımına göre İran dini lideri Ali Hamaney ilk dalgada hayatını kaybetti. Aylar süren çatışmanın ardından 17 Haziran'da iki ülke arasında savaşı bitirmeyi ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı öngören bir mutabakat muhtırası imzalandı. Ancak temmuz başında Hürmüz Boğazı'nın kim tarafından ve ne zaman açılacağı, ablukanın hangi takvimle kalkacağı konularında anlaşmazlık çıktı; muhtıra ağustosta süresi dolarak fiilen çöktü ve ABD ablukayı yeniden devreye soktu.

Middle East Eye'ın İran hükümetine yakın iki kaynağa dayandırdığı habere göre 24 Ağustos'ta Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir, Tahran'a Trump'ın tek cümlelik mesajını taşıdı: mutabakata geri dönüş yok. Üç gün sonra Katar Başbakanı'nın da bulunduğu bir heyet aynı mesajı yineledi; 6 Eylül'de Katarlı bakan Ali El Savadi habersiz bir ziyaretle Tahran'a gitti. İranlı yetkililerin her seferinde verdiği yanıt aynıydı: mutabakat metni kabul edilir, yeni bir metin müzakere edilmez. Geçen hafta Hürmüz Boğazı'nda İran güçleri ile ABD donanması arasında gemilere yönelik karşılıklı saldırılar yaşanması, bu tıkanmanın ne kadar tehlikeli bir noktaya geldiğini gösterdi. Rızai'nin dün duyurduğu İran 7 şart listesi, bu iddiaların doğru olması halinde Tahran'ın ilk kez muhtıra dışında bir çerçeveye kapı araladığı anlamına geliyor.

Katar ve Pakistan arabuluculuğunda sırada ne var?

Bugün gözler Tahran'da olacak. Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi'nin pazar günü İran'ın başkentine gitmesi bekleniyor. İslamabad, muhtıranın çökmesinden bu yana Doha ile birlikte Katar arabulucu sıfatıyla iki taraf arasındaki mesaj trafiğini yürütüyor; Umman da sürece destek veriyor. Rızai'nin açıklamasında Katar'ın mesajı Washington'a "ilettiği" vurgusu, ABD tarafında İran 7 şart listesinin masada olduğunu ancak henüz bir karşılık verilmediğini gösteriyor.

Aynı gece bölgede gerilim başka bir cepheden de tırmandı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Yemen'deki Husilerin Riyad'a fırlattığı balistik füzeleri hava savunma sistemleriyle önlediğini açıkladı. Tahran'ın "bütün cephelerde ateşkes" şartı, bu geniş coğrafyayı kapsayan bir talep olarak okunuyor. Donald Trump'ın İran 7 şart listesini kabul mü edeceği, yeni bir metin mi önereceği yoksa Rızai'nin "sonuç vermez" dediği tehdit diline mi döneceği, önümüzdeki günlerin en kritik İran ABD sorusu olarak duruyor.