Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rus dizelinin ABD'ye uzanan yolunu anlattı. Novak'a göre Rus petrol şirketleri Amerika'ya dizel yakıt göndermeye hazır; sevkiyatın ne zaman başlayabileceğine dair bir takvim de verdi. Aynı günlerde Novak, Rusya'daki iki rafineriye saldırı düzenlendiğini de bildirdi. Açıklama 15 Ekim Perşembe günü haber akışına düştü, Aleksandr Novak adı 16 Ekim Cuma günü Google Türkiye'de son 24 saatin en çok aranan kelimeleri arasına girdi.
Aleksandr Novak kimdir, Türkiye ile ne ilgisi var?
Aleksandr Novak, Rusya'nın Başbakan Yardımcısı ve Moskova'nın enerji konusundaki en bilinen isimlerinden; Türkiye–Rusya enerji ilişkisinde de tanıdık bir ad. Daha önce enerji bakanlığı görevini yürüttü. Aralık 2015'te bakan olarak, Türk Akımı için Türkiye ilgi duyuyorsa görüşmelere devam etmeye hazır olduklarını söylemişti. O günlerde Rus savaş uçağının düşürülmesi, iki ülkenin proje müzakerelerini durdurmuştu. Şubat 2026'da ise İstanbul'da Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar ile doğal gaz, petrol ve nükleer enerji iş birliğini konuştuğu aktarıldı; görüşmede Rusya'nın Türkiye'ye doğal gaz, petrol ve petrol ürünlerinde en büyük tedarikçi olmayı sürdürdüğü vurgulandı. Yani Türkiye–Rusya enerji hattında Novak yeni bir isim değil.
Rusya ile ABD arasındaki dizel anlaşması nedir?
Novak'ın 13-14 Ekim'de Rusya ile ABD'nin küresel piyasalara dizel yakıt sağlayacağını, ilk sevkiyatların da başladığını söylediği aktarıldı. Sözlerin Rusya'nın petrol üretimi ve rafineri kapasitesiyle bağlantılı olduğu da belirtildi. 15 Ekim'de ise ABD'ye doğrudan sevkiyatın henüz sözleşme aşamasında olduğu söylendi. Bazı haberlerde bu iki cümle iç içe geçti; biz Novak'a atfedilen ifadeleri tarihleriyle ayrı ayrı veriyoruz.
Aleksandr Novak'ın verdiği takvim: Rusya'dan ABD'ye dizel sevkiyatı ne zaman başlayacak?
15 Ekim'de aktarılan ifadeye göre Novak, Rus petrol şirketlerinin ABD'ye dizel ihracatına hazır olduğunu söyledi. Takvim şöyle: ticari anlaşmalar ve sözleşmeler tamamlandıktan sonra ilk teslimat iki üç hafta içinde yapılabilir. Yani kilit şart imza; sözleşme masaya konmadan sayaç başlamıyor. Ticari görüşmelerin sürdüğü de aktarıldı.
Aleksandr Novak rafinerilere saldırı konusunda ne dedi?
Novak, 14 Ekim'de Saratov ve Ryazan'daki rafinerilere Ukrayna'nın insansız hava aracıyla saldırı düzenlediğini bildirdi. Saratov, Volga kıyısında; Ryazan ise Moskova'nın güneydoğusunda. Bu, Rus tarafının kendi açıklaması.
Aleksandr Novak Türkiye'ye mi geliyor, Türkiye'ye dair bir açıklama yaptı mı?
Novak'ın Türkiye'ye gelişiyle ya da Türkiye'ye yönelik yeni bir açıklamasıyla ilgili elimizde bir bilgi yok. Bu aramanın arkasında, 13-15 Ekim arasında konuşulan ABD'ye dizel sevkiyatı açıklaması var. Novak'ın Türkiye ile ilgili elimizdeki en güncel teması ise Şubat 2026'daki İstanbul görüşmesi.
Rusya'nın dizel hamlesi Türkiye'de akaryakıt fiyatlarını etkiler mi?
Dizel; kamyon, otobüs, tarım ve iş makinelerinin yakıtı olduğu için fiyatındaki oynama nakliye maliyetinden gıdaya kadar birçok kaleme dokunur. Dizel küresel bir ürün; dünya piyasasına giren miktar artarsa uluslararası fiyatlarda aşağı yönlü baskı oluşabileceği genel kabul görür. Ancak Türkiye'de pompaya yansıyan fiyatı yalnızca uluslararası ürün fiyatı belirlemiyor; döviz kuru ve vergiler de hesaba giriyor. Üstelik Rusya'nın ABD'ye yapacağı sevkiyatın hacmi, fiyatı ve zamanı sözleşmelere bağlı. Bu yüzden Novak'ın bu açıklamasından bugün bir pompa fiyatı çıkarmak mümkün değil.
