Rusya'da veba haberi Sibirya'dan düştü. İrkutsk'taki Veba ile Mücadele Enstitüsü'nde çalışan bir kişi, nedeni belirlenemeyen zatürre teşhisiyle hastalandı. Türk basınına yansıyan haberlerin bir bölümü, 28 yaşındaki laboratuvar teknisyeninin 2 Ekim gecesi öldüğünü yazıyor. Bir bölümü ise ölümü doğrulanmış saymıyor ve sosyal medyada dolaşan “akciğer vebasından öldü” iddiasını kanıtsız buluyor. Haber yayılınca Rusya'da veba araması Google'da en çok aranan kelimeler arasına girdi.
Rusya'da veba iddiası nedir, İrkutsk'taki enstitüde ne oldu?
Olayın merkezinde Baykal Gölü yakınındaki Sibirya şehri İrkutsk ve adı üstünde vebayla uğraşan bir enstitü var. Rusya'nın halk sağlığı denetim kurumu Rospotrebnadzor, enstitü çalışanı hastalanınca özel önlemler uyguladığını duyurdu. Hastadan alınan örneklerde işiyle bağlantılı bir mikroorganizmaya rastlanmadığı da yetkililerin anlattıkları arasında. İrkutsk Valisi İgor Kobzev ise 2 Ekim'de olağanüstü komisyon toplantısı yaptığını açıkladı.
Laboratuvardan sızdı iddiası doğru mu?
Kanıt yok, iddia var. Bazı haberlerde çalışanın, veba bakterisi Yersinia pestis taşıyan kırılmış bir deney tüpüyle temas ettiği öne sürülüyor. Rus yetkililer ise tam tersini söylüyor: ölüm mesleki faaliyetle ilgili değil, enstitüde kaza yaşanmadı, son 10 günde bulaşıcı hastalık şikâyeti gelmedi, bölge “stabil”. İddiayı doğrulayan bağımsız bir açıklamaya rastlamadık. Yani laboratuvardan sızıntı ihtimali şu an yalnızca ihtimal olarak masada duruyor.
Washington Moskova'ya neden seslendi, ABD Rusya'dan ne istedi?
Türk basınına ABD'den gelen açıklama olarak yansıyan metin kısa: İrkutsk bölgesinde ölümle sonuçlanan şüpheli bir akciğer vebası vakasına ilişkin haberlerden haberdarlar, durumu Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) ve diğer kurumlarla birlikte yakından izliyorlar ve Rus makamlarını doğru bilgiyi hızlı, açık biçimde kamuoyuyla paylaşmaya çağırıyorlar. Washington'ın istediği tek kelimeyle şeffaflık. Moskova'nın cevabı şimdilik yukarıdaki satırda: kaza yok, bölge stabil.
Veba enstitüsü ne iş yapar, laboratuvar nasıl bir yer?
Rusya'da veba gibi tehlikeli enfeksiyonları izleyen ve bunlarla mücadele eden bir enstitüler ağı var; kökleri Sovyet dönemine uzanıyor. Bu kurumlar vebanın doğada, kemirgenler arasında dolaştığı bölgeleri izliyor, numune topluyor ve bakteriyle laboratuvarda çalışıyor. Yani içeride tehlikeli mikroorganizmayla çalışmak işin olağan parçası. Bu yüzden bir çalışanın hastalanması, hastalığın kaynağı belli olana kadar hem Rus yetkililer hem yabancı hükümetler için ciddi bir alarm sebebi sayılıyor.
Akciğer vebası nedir, ne kadar tehlikeli?
Veba, Yersinia pestis bakterisinin yol açtığı bir hastalık. Akciğer vebası bunun en ağır biçimi: bakteri akciğere yerleşince öksürükle çıkan damlacıklar yoluyla insandan insana geçebiliyor ve tedavi edilmezse kısa sürede ölümcül oluyor. Erken başlayan antibiyotik tedavisi ise işe yarıyor. Burada ise açıklanan teşhis veba değil; Rus tarafı “nedeni belirlenemeyen zatürre” diyor. Veba ihtimali, ABD'nin kullandığı “şüpheli” ifadesinden ve haberlerden geliyor.
Rusya'da salgın var mı, Türkiye ve yolcular için ne anlama geliyor?
Elimizdeki haberlere göre salgın yok; konuşulan şey tek bir enstitü çalışanı. Bir haberde yaklaşık 200 kişinin tıbbi gözlem altına alındığı yazıyor, ama bu rakamı ikinci bir kaynakta göremedik. Türkiye'ye ya da yolculara yönelik bir uyarı da incelediğimiz haberlerde geçmiyor. İrkutsk, Türkiye'den binlerce kilometre uzakta, Sibirya'nın içinde. Yeni bilgi gelirse bu sayfa güncellenecek.
Bugün Google'da en çok neler arandı: Çorluspor 1947, Ömür Usta oyuncuları, Hollanda-Sırbistan?
Çorluspor 1947, Ömür Usta oyuncuları, Hollanda-Sırbistan, Hırvatistan ve “haberler” kelimeleri, Rusya'da veba haberiyle birlikte bugün Türkiye'de Google'da en çok arananlar arasında. Bu başlıklardaki son gelişmeleri İstanbul Post'ta okuyabilirsiniz.
