Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, TEKNOFEST'in Şanlıurfa'daki alanında Anadolu Ajansı muhabirine konuşarak Türksat 7A'nın yol haritasını anlattı. Bakan'ın verdiği ilk net takvim üretimle ilgili: “Yıl sonu gelmeden üretim sürecini başlatmış olacağız.” Açıklama 4 Ekim Pazar günü yapıldı. Bakan, uydunun yerli ve milli imkânlarla üretileceğini vurguladı.
Türksat 7A ne zaman fırlatılacak?
Kesin bir fırlatma günü açıklanmadı. Abdulkadir Uraloğlu'nun çizdiği çerçeve iki basamaklı: önce üretimin yıl bitmeden başlaması, sonra uydunun gökyüzüne çıkışı. İkinci basamak için Bakan şunu söyledi: “Yerli ve milli ürettiğimiz 7A uydusunu da uzayda birkaç yıl içinde görmüş olacağız.” Başka bir deyişle Türksat 7A'nın fırlatılması için ortada tek bir tarih değil, birkaç yıllık bir aralık var.
Üretimden fırlatmaya kadar hangi aşamalar var?
Bir haberleşme uydusunun yolu tasarım ve parça üretimiyle başlar; alt sistemler uydu gövdesinde birleştirilir, bitmiş uydu da fırlatma sarsıntısını ve uzaydaki sıcaklık sınırlarını taklit eden titreşim ve termal vakum testlerinden geçer. Sonra fırlatma sahasına taşınır, roketin ucuna yerleştirilir. Fırlatmanın ardından yörüngeye oturtma ve uzayda test dönemi gelir; hizmet ancak bunlar bittikten sonra başlar. Fırlatma zamanı yalnızca üreticinin hızına değil, seçilen roketin takvimine de bağlıdır. Bu zincir haberleşme uydularında genellikle yıllar sürer; Bakan'ın “birkaç yıl” ifadesi de bu ölçeğe oturuyor. “Üretim sürecini başlatmış olacağız” sözü zincirin ilk halkasını, “uzayda görmüş olacağız” sözü son halkasını anlatıyor.
Türksat 7A'yı kim üretecek?
Bakan üç ortak saydı: TUSAŞ, TÜBİTAK ve bir özel firma. Firmanın adı konuşmada geçmedi, işin hangi kısmını üstleneceği de anlatılmadı. TUSAŞ da TÜBİTAK da Türkiye'nin uzay ve savunma alanındaki büyük kamu kuruluşları arasında yer alıyor.
Türksat 6A ile 7A arasındaki bağ ne?
Bakan, Türksat 6A'da edinilen tecrübenin 7A'ya aktarılacağını söyledi. 6A, Türkiye'nin ilk yerli haberleşme uydusu olarak anılıyor; 4 Temmuz 2024'te Florida'daki Cape Canaveral üssünden SpaceX'in Falcon 9 roketiyle fırlatılmıştı. TUSAŞ ile TÜBİTAK'ın bu projede de çalıştığı biliniyor.
Türksat 7A hangi roketle, hangi yörüngeye gidecek?
Bu iki soru için de açıklanmış bir bilgi yok: fırlatıcı roket belli değil, uydunun duracağı yörünge konumu da paylaşılmadı. Türksat'ın bugüne dek uzaya yolladığı haberleşme uyduları jeostasyoner yörüngede durur; yani ekvatorun yaklaşık 36 bin kilometre üzerinde, Dünya'nın dönüşüyle aynı hızda ilerleyerek gökyüzündeki sabit bir noktada kalır. 7A için aynı yolun izlenip izlenmeyeceğine dair resmî bir paylaşım yapılmadı.
Türksat 7A ne işe yarayacak?
Bakan'ın açıklamasında bant, kapasite, hizmet ömrü ya da kapsama alanı gibi teknik veriler yer almadı; Türksat 7A, yerli ve milli imkânlarla üretilecek yeni bir haberleşme uydusu olarak tarif edildi. Bu tür uydular televizyon yayınını, veri aktarımını ve internet bağlantısını yeryüzüne dağıtan altyapının gökyüzündeki ayağını oluşturur. Türksat'ın mevcut uyduları da Avrupa'dan Orta Asya'ya, Orta Doğu'dan Kuzey Afrika'ya uzanan geniş bir bölgeye bu hizmetleri veriyor.
Türksat Biruni nedir?
Abdulkadir Uraloğlu, Şanlıurfa'daki konuşmasında Katar'la yapılan anlaşma kapsamındaki uydunun adının Türksat Biruni olduğunu söyledi. İsmi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın koyduğunu belirten Bakan, bu uydunun “yakın zamanda” uzaya gönderileceğini de ekledi. Fırlatma günü ve teknik ayrıntılar bu uydu için de paylaşılmadı.
