Sarsıntı nerede oldu? sorusu bu sabah İstanbul dahil birçok şehirde aynı anda arama motorlarına düştü. Balıkesir'den Ağrı'ya, Kayseri'den Kuşadası Körfezi'ne kadar art arda gelen küçük çaplı sarsıntılar, geçen hafta Şanlıurfa'yı sallayan büyük depremin ardından gündemi bir kez daha depreme kilitledi. Aynı saatlerde adı yeniden öne çıkan isim ise jeoloji mühendisi Prof. Dr. Şener Üşümezsoy oldu.
Sarsıntı neden yeniden gündemin zirvesine oturdu?
Türkiye, 24 Eylül'de Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde meydana gelen ve AFAD tarafından 5,4 büyüklüğünde açıklanan (Kandilli Rasathanesi'nin ilk verisi 5,8, güncellenen ölçümü ise 5,5 olarak kaydedildi) depremin şokunu üzerinden atmadan, bu kez ülkenin dört bir yanından küçük sarsıntı bildirimleri gelmeye başladı. Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, depremin ardından 74 hasar tespit ihbarı geldiğini açıklamış, kentte can kaybı yaşanmadığını belirtmişti.
Bugün Türkiye'de sarsıntı nerede oldu, kaç şiddetinde?
27 Eylül Pazar sabahı Kandilli Rasathanesi ve AFAD kayıtlarına göre ülke genelinde birbirinden bağımsız birkaç sarsıntı hissedildi:
- Sivas'ın Gürün ilçesi Bağlıçay bölgesinde saat 03.00'te 2,9 büyüklüğünde, 5 kilometre derinlikte bir deprem kaydedildi.
- Ağrı'nın Eleşkirt ilçesinde saat 06.14'te 2,9 büyüklüğünde sarsıntı yaşandı; bölgede 21 Eylül'den bu yana süren sismik hareketliliğin yeni bir halkası olarak değerlendirildi.
- Balıkesir'in Çamdibi-Havran bölgesinde saat 07.37'de 2,9 büyüklüğünde, 17 kilometre derinlikte bir sarsıntı meydana geldi.
- Kayseri'nin Sarıoğlan ilçesinde saat 09.43'te 2,4 büyüklüğünde deprem oldu.
- Kuşadası Körfezi'nde saat 09.49'da 2,6 büyüklüğünde bir sarsıntı hissedildi.
Uzmanlar bu tabloyu tek başına büyük bir depremin habercisi olarak okumamak gerektiğini, Türkiye'nin zaten günde onlarca küçük depremle sarsılan aktif bir fay hattı üzerinde bulunduğunu hatırlatıyor.
Şener Üşümezsoy kimdir, deprem hakkında ne söyledi?
1950 İstanbul Üsküdar doğumlu jeoloji mühendisi Şener Üşümezsoy, İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi'nde 1991'de profesörlük unvanı almış, 1999 Marmara depreminden bu yana yaptığı öngörülerle tanınan bir isim. Şanlıurfa depreminin ardından açıklama yapan Üşümezsoy, ana fay ile yan kollar arasındaki farka dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı: "Boşaldı. Bu, onun yan kollarındaki stres anlamında ana fay gibi büyük deprem yapmaz."
Yeni bir büyük deprem tetiklenir mi?
Üşümezsoy'a göre 6 Şubat 2023 depremleri levha sınırındaki ana faylarla ilişkiliydi ve sonrasında yan kollar üzerinde biriken gerilimin aynı ölçekte bir sarsıntı üretmesi beklenmiyor. Lice Fayı'na da değinen profesör, fayların birbirleriyle geometrik ilişkisinin büyüklüğü belirleyen asıl unsur olduğunu vurguladı. Üşümezsoy, daha önce Ağustos ayında Büyükada açıklarındaki küçük sarsıntıların da tek başına yakın bir "İstanbul depremi" işareti sayılamayacağını söylemişti.
AFAD ve Kandilli Rasathanesi, ülke genelindeki sarsıntıları anlık olarak izlemeye devam ediyor; vatandaşlara deprem çantası hazır bulundurmaları ve resmî kaynakları takip etmeleri yönünde çağrı yapılıyor.
