Suriye'de 2011'den beri transit geçişlere kapalı olan kara yolu yeniden açıldı ve Türkiye'den kara yoluyla umre yolculukları yıllar sonra başladı. Esad yönetiminin devrilmesinin ardından yolları açan yeni Suriye yönetimi sayesinde İstanbul'dan yola çıkan gruplar Şam ve Amman üzerinden kutsal topraklara ulaşıyor; kara yoluyla umreye gidenlerin sayısı son aylarda belirgin biçimde arttı.
Kara yoluyla umre yolu ne zaman kapandı, neden yeniden açıldı?
Suriye'de iç savaşın başladığı 2011'de Türkiye–Suriye–Ürdün–Suudi Arabistan kara yolu transit geçişlere ve umre turlarına tamamen kapandı. Aralık 2024'te Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Ahmed Şara'nın cumhurbaşkanlığını yürüttüğü yeni yönetim yolları açtı. Böylece 15 yıla yakın süredir yalnızca uçakla yapılan umre yolculuğuna, kara yoluyla yapılan bir seçenek eklendi. Yolun resmî açılış tarihi duyurulmadı.
İstanbul'dan Mekke'ye kara yoluyla umre güzergâhı nereden geçiyor?
Rota İstanbul'dan Şam'a, oradan Ürdün'ün başkenti Amman'a uzanıyor. Ürdün'de Salt'taki Türk Şehitliği ziyaret ediliyor, Vadi Rum'daki Hicaz Demiryolu durağı ve Akabe'deki izler görülüyor. Suudi Arabistan tarafında Medain-i Salih, El-Ula, Tebük ve Hayber üzerinden Medine'ye, oradan da Mekke'ye varılıyor.
Yani kutsal topraklara giden yol, bir ibadet seferiyle birlikte Şam'dan Hicaz hattına uzanan tarih gezisine de dönüşüyor.
Hicaz Demiryolu nedir, kara yolu umresinde neden uğranıyor?
Hicaz Demiryolu, Osmanlı döneminde hacıları Şam'dan Medine'ye taşımak için yapılan hat; 1908'de Medine'ye ulaştı. Vadi Rum'daki durağı bu yüzden kara yoluyla gidenlerin rotasında yer alıyor. Medain-i Salih ise UNESCO listesinde bulunan antik bir yerleşim. Şam da yüzyıllarca Hicaz'a giden hac kafilelerinin toplandığı şehirdi; yolun yeniden açılması bu eski hattı yeniden canlandırıyor.
Kara yoluyla umre kaç gün sürüyor?
Bu rotayı izleyen bir umre grubunun rehberine göre İstanbul'dan Mekke'ye varış 9 gün sürdü. Grup, yola çıkmadan önce sekiz haftalık bir hazırlık eğitimi aldı. Dokuz günlük süre bir grubun deneyimi, resmî bir sefer takvimi değil; duraklarda geçirilen süreye göre değişiyor.
Bu hatta kendi aracıyla çıkanlar da var. Aracıyla ya da motosikletiyle yola çıkan bazı yolcular, Hatay'daki Cilvegözü Sınır Kapısı'ndan Suriye'ye girdiklerini, İdlib üzerinden Ürdün'e, oradan Suudi Arabistan'a ulaştıklarını anlatıyor. Toplam mesafeyi yaklaşık 7 bin kilometre olarak aktarıyorlar.
Kara yoluyla umre yolculuğu güvenli mi?
Bu soruya dair resmî bir değerlendirme kamuoyuna yansımadı. Hattı kendi aracıyla kullanan bir sürücü, yolda herhangi bir güvenlik sorunu yaşamadığını anlatıyor; dönüşünden sonra kara yoluyla gitmek isteyenlerin sayısının arttığını da ekliyor. Bu bir kişinin tanıklığı, genel bir güvence değil; sınır geçişlerinde ve güzergâhtaki güvenlik koşullarında ülkelerin kendi kuralları geçerli.
Kara yoluyla umreye gitmek sizi nasıl etkiler, neleri bilmek gerekir?
Uçak yerine kara yolunu seçenler yol boyunca Suriye ve Ürdün'ün tarihî yerlerini, Hicaz Demiryolu duraklarını ve Medain-i Salih gibi antik yerleşimleri görme fırsatı buluyor. Karşılığında yolculuk günler alıyor ve Suriye'den Ürdün'e, Ürdün'den Suudi Arabistan'a iki ayrı sınır geçişi gerekiyor.
Kamuoyuna yansıyan net bir sefer sayısı, ücret tarifesi ya da sınır kapılarının tam listesi henüz yok. Umre için Suudi Arabistan'ın Nusuk üzerinden verdiği izin gerekiyor. Kara yolu kullanımı arttıkça, bu bilgilerin netleşmesi bekleniyor.
