İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran'da Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ile yaptığı görüşmede Washington'la müzakere masasına oturmanın artık anlamı olmadığını söyledi. Pezeşkiyan'ın gerekçesi kısa: her masaya oturduklarında karşılarına müzakere değil, savaş çıkıyor. İran'ın başındaki isim, ABD ile müzakere kapısını bu cümlelerle sert biçimde kapattı.
Pezeşkiyan ABD ile müzakere için tam olarak ne dedi?
Pezeşkiyan'a göre Washington, müzakere sürerken İran'a üç kez saldırdı. Suikastı, yaptırımı ve baskıyı araç olarak kullanan, verdiği sözü bozan bir tarafla masaya oturmanın bir anlamı yok. İran Cumhurbaşkanı halkının da bu tutumu desteklediğini söyledi.
Pezeşkiyan'ın saydığı üç saldırı hangileri?
Görüşmeye ilişkin aktarımlar üç saldırıyı tek tek saymıyor. Kamuoyunun bildiği bir örnek var: Washington ve Tahran, Umman arabuluculuğunda dolaylı nükleer görüşmeler yürütüyordu. İsrail, 13 Haziran 2025'te planlanan görüşme turundan iki gün önce İran'a saldırı başlattı; ABD de 21 Haziran'da Fordo, Natanz ve İsfahan'daki nükleer tesisleri bombaladı. Pezeşkiyan bu kez bir de Minab'daki okul saldırısını hatırlattı: Ona göre saldırıda 168 çocuk hayatını kaybetti ve ABD bunun hesabını vermedi.
İran nükleer programı için ne diyor?
Pezeşkiyan, İran'ın nükleer faaliyetlerinde her zaman dürüst davrandığını, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın en çok denetlediği ülkelerden biri olduğunu ve şeffaflığını defalarca gösterdiğini söyledi. ABD'yi ise asılsız iddialarla baskı kurmakla, nükleer merkezleri ve bilim insanlarını hedef almakla suçladı. Bunlar İran tarafının iddiaları; Washington'ın bu suçlamalara yanıtı görüşmeye ilişkin aktarımlarda yer almıyor.
Müzakere kapısı gerçekten kapandı mı?
Pezeşkiyan daha önce diyalogdan kaçınmadıklarını, ancak art arda gelen saldırıların güveni sarstığını dile getirmişti. Eylülün sonunda BM Genel Kurulu'nda ise İran'ın terörün mağduru olduğunu söylemiş ve ülkenin sonuna kadar direneceğini belirtmişti. Bu kez ABD ile müzakerenin anlamsız olduğunu açıkça ilan etti. Tahran'ın bu tutumunun resmî diplomasi kanallarının tamamen kapandığı anlamına gelip gelmediği ise aktarımlardan anlaşılamıyor.
Bu açıklama Türkiye'yi ve bölgeyi nasıl ilgilendiriyor?
İran, Türkiye'nin komşusu. Tahran'la Washington arasındaki krizin tırmanması, enerji fiyatlarından sınır güvenliğine kadar bölgedeki herkesi ilgilendiriyor. Görüşmenin Ermenistan Dışişleri Bakanı ile yapılması da Güney Kafkasya'nın bu tartışmanın bir parçası olduğunu gösteriyor; ancak görüşmenin diğer gündem maddelerine ilişkin ayrıntı aktarılmadı.
