SpaceX'in Starship 14. uçuşunda kaydettiği görüntüler, roket kademelerinin uzayda birbirinden ayrıldığı anı ilk kez bu kadar yakından gösterdi. Üst kademenin kameralarına Dünya'nın kıvrımı, ateşlenen motorların alevi ve geride kalan dev itici yansıdı. Görüntüleri paylaşan Elon Musk'ın yorumu tek cümleydi: "Bilim kurgu, gerçek hayatta."
Elon Musk ne dedi?
Musk, SpaceX'in "Starship 14. uçuşta sıcak kademe ayrılması" notuyla paylaştığı üç videoyu 2 Ekim'de kendi hesabından yeniden paylaştı ve "Sci-fi irl" yazdı; yani "Bilim kurgu, gerçek hayatta". Bir gün önce de şirketin yapay zekâ uydusu Star Mind için iddialı bir rakam vermişti: "Her SpaceX Star Mind süper zekâ uzay aracında 250 kilovatın üzerinde güneş enerjisi olacak; bu, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan yaklaşık yüzde 20 fazla."
Starship'te hot-staging, yani sıcak kademe ayrılması nedir?
Klasik roketlerde alt kademe motorlarını kapatır, ayrılır, ardından üst kademe ateşlenir. Starship'te sıra tersine işliyor: üst kademe Ship, alttaki Super Heavy iticiye bağlıyken motorlarını ateşliyor. İticinin tepesindeki delikli halka bu alevin dışarı çıkmasına izin veriyor. Böylece ayrılma anında hız kaybı azalıyor, roket daha fazla yük taşıyabiliyor. Videolardaki turuncu alev patlaması tam bu an.
Starship 14. uçuşta neler oldu?
28 Eylül'deki uçuşta Super Heavy Booster 21, 33 motorla kalktı; yükselirken merkezdeki bir Raptor motorunu kaybetti ama görevini tamamladı. Kademe ayrılması kalkıştan 2 dakika 34 saniye sonra gerçekleşti. Booster 21 geri dönüş yanmasını 31 motorla yaptı ve Meksika Körfezi'nde hedeflenen noktaya indi. Ship 41 ise bir Raptor Vakum motorunu kaybetmesine rağmen yörüngeye ulaştı, 26 Starlink V3 uydusunu bıraktı ve Hawaii'nin kuzeyinde Pasifik Okyanusu'na güvenle indi.
SpaceX Star Mind nedir?
Star Mind, SpaceX'in yapay zekâ hesaplamasını uzaya taşıma projesi. Fikir basit: Uzayda güneş enerjisi kesintisiz ve bol, soğutma da kolay. Veri merkezleri yörüngeye çıkarılırsa yapay zekânın dev elektrik ihtiyacı Dünya'dan karşılanmak zorunda kalmıyor. İlk nesil uydu AI1 olarak anılıyor. Teknoloji basınına yansıyan bilgilere göre uydu NVIDIA'nın yeni nesil işlemcilerini taşıyacak ve verileri lazer bağlantıyla Starlink ağına aktaracak. Musk'ın verdiği rakama göre tek bir Star Mind uydusunun güneş paneli gücü Uluslararası Uzay İstasyonu'nu geride bırakacak.
SpaceX uyduları ne kadar büyüdü?
Sosyal medyada paylaşılan karşılaştırma ölçek farkını gözler önüne seriyor: Starlink V1.5 uyduları yaklaşık 11 metre, V2 Mini yaklaşık 30 metre, V3 yaklaşık 60 metre genişliğe açılıyor. Yapay zekâ uydusu AI1'in kanat açıklığı ise yaklaşık 75 metre. Starlink V3 uyduları tam bu yüzden Starship'le fırlatılıyor; 14. uçuşta 26 tanesi yörüngeye bırakıldı.
Videoda neler var?
Videoda SpaceX'in paylaştığı üç kamera açısı art arda yer alıyor: Super Heavy'nin motor çanlarının altında Dünya, ayrılma anında Ship'in gövdesini saran alev ve yoluna devam eden üst kademe. Orijinal görüntülerde ses bulunmuyor.
