SpaceX'in Starship roketi, Türkiye saatiyle 14 Kasım Cumartesi günü 01.47'de (Teksas'ta 13 Kasım Cuma, 16.47) Starbase üssünden 15. test uçuşuna kalktı. Bu, dev roketin yeni nesil V3 sürümüyle yaptığı uçuşlardan biri. Üst kademe Ship 42 planlandığı gibi yörüngeye ulaştı ve 26 Starlink V3 uydusunu bıraktı. Super Heavy booster'ın kule kollarıyla yakalanması ise uçuş sırasında iptal edildi.
Starship ne kadar büyük, kaç ton ağırlığında?
Starship iki kademeden oluşuyor: altta Super Heavy adlı itici kademe (booster), üstte yük ve insan taşımak için tasarlanan Ship. V3 sürümünün yayımlanan değerleri şöyle:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Toplam yükseklik | 124,4 metre |
| Super Heavy yüksekliği | 72,3 metre |
| Ship (üst kademe) yüksekliği | yaklaşık 52 metre (toplamdan hesaplanan değer) |
| Çap | 9 metre |
| Kalkış ağırlığı | yaklaşık 5.300 ton |
| Super Heavy yakıt yükü | yaklaşık 3.400 ton |
| Booster motoru | 33 Raptor 3 (motor başına yaklaşık 280 ton itki) |
| Toplam kalkış itkisi | yaklaşık 9.240 ton |
| Yük hedefi | yeniden kullanımda alçak yörüngeye 100 tondan fazla (hedef değer; henüz kanıtlanmadı) |
Rakamların bir kısmı SpaceX'in hedef ve nominal değerleri; roketin kütlesi ve yük kapasitesi sürüme ve görev profiline göre değişiyor.
Bu uçuşta Starship ne taşıdı?
Ship 42, yaklaşık 275 kilometre yükseklikte bir yörüngeye girdi. Yörünge girişi için ikinci motor ateşlemesi yaklaşık 20 saniye sürdü; SpaceX girişi "nominal" olarak duyurdu. Roket, kalkıştan yaklaşık 40 dakika sonra 26 Starlink V3 uydusunu bıraktı. Aktarılan bilgilere göre bu uydu grubu, Starlink V2 uydularıyla yapılan yaklaşık on Falcon 9 uçuşuna denk, saniyede yaklaşık bir terabit kapasite ekliyor. Uydulardan üçü kamera taşıyor ve Ship'in ısı kalkanını yörüngeden görüntüleyecek.
Booster'a ne oldu, nereye indi?
Booster 22'nin Starbase'teki kule kollarıyla havada yakalanması planlanmıştı. SpaceX, güvenlik gerekçesiyle yakalamayı iptal etti ve Super Heavy'yi Meksika Körfezi'ne yönlendirdi. Kademe, kalkıştan yaklaşık 6,5 dakika sonra suya çarptı ve büyük bir alev topu oluştu. SpaceX iptalin nedenini açıklamadı; ekip olayı inceleyeceğini söyledi.
Ship 42 nasıl geri dönecek?
Uçuşun asıl iddialı kısmı dönüş. Ship 42'nin yaklaşık 22,5 saat boyunca yörüngede 14 tur atması, ardından yörüngeden çıkıp Starbase'e dönmesi planlanıyor. Dönüş kararı, ısı kalkanı, motorlar ve diğer kritik sistemlerin durumuna bağlı. Yakalama, Türkiye saatiyle 15 Kasım Pazar gece yarısını biraz geçe, yaklaşık 00.15-00.20 arasında bekleniyor. Bu haberin yazıldığı saatte yakalama henüz gerçekleşmedi.
Ship, dört hareketli kanadıyla süzülerek atmosfere giriyor. Yere yaklaşırken motorları yeniden ateşlenip aracı yavaşlatıyor ve dikey konuma getiriyor; ardından kule kolları aracı havada yakalıyor. Bir Starship üst kademesi bugüne kadar bu şekilde yakalanmadı. SpaceX, sistemler sağlıklı görünmezse okyanusa iniş seçeneğine geçecek.
Starship neden bu kadar önemli?
SpaceX, Starship'i tamamen yeniden kullanılabilir tek ağır taşıyıcı olarak tasarlıyor. Amaç, hem Starlink uydularını tek seferde çok sayıda yörüngeye bırakmak hem de Ay ve Mars görevleri için büyük yük taşımak. Booster ve Ship'in havada yakalanıp hızla yeniden kullanıma hazırlanması bu hedefin ana şartı. Bu uçuşta booster yakalaması iptal edildiği için tam kurtarma bu seferlik gerçekleşmedi.
