Tiran'da toplanan Arnavutluk Meclisi, 22 Ekim Perşembe günü kürsüden çok yumrukla konuşuldu. Yaklaşık on gündür sokakları dolduran öğrenci eylemleri bu kez Genel Kurul salonuna taşındı; gündem tartışması iktidar ve muhalefet vekillerinin birbirine girmesiyle bitti. Arnavutluk Meclisi'ndeki arbede, gerilimin artık yalnızca meydanlarla sınırlı olmadığını gösterdi.
Arnavutluk Meclisi'nde ne oldu?
Muhalefet vekilleri öğrenci eylemlerinin Meclis gündemine alınmasını istedi, talep reddedilince oturum arbedeye döndü. Genel Kurul'un o günkü programında Kuzey Makedonya ile sınır anlaşması gibi başlıklar da vardı. Muhalefet sıraları, sokaktaki gösterilerin önce konuşulması gerektiğini söyleyerek ısrar etti. Karşılık bulamayınca bazı vekiller sandalyeleri masaların üstüne çıkararak oturumu tıkamaya çalıştı. Ardından iktidardaki Sosyalist Parti vekilleriyle muhalefet vekilleri karşılıklı itiş kakışa, sonra yumruklaşmaya başladı.
Arnavutluk Meclis Başkanı kim, kavgada ne yaptı?
Arnavutluk Meclis Başkanı Niko Peleshi. Peleshi, salon karışınca tartışmayı sürdürmedi; gündemde kalan maddeleri görüşme açmadan doğrudan oylamaya geçirdi. Yani muhalefetin istediği öğrenci eylemleri görüşmesi yapılmadı. Bu karar, Arnavutluk Meclisi'nde iktidar ile muhalefet arasındaki güvensizliği daha da derinleştirdi: muhalefetin talebi geri çevrildi, gündem maddeleri oylanarak bitirildi. Oturumun kaç dakika kesildiği ve kavga sırasında yaralanan olup olmadığı kaynaklarda net değil.
Arnavutluk öğrenci eylemleri neden başladı?
Eylemler 13 Ekim'de, eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle başladı. Öğrenciler okulların ve üniversitelerin şartlarından şikâyet ederek sokağa çıktı. Zamanla gösteriler genişledi, Başbakan Edi Rama'nın istifası talebi öne çıktı. Haberlere göre öğrenciler taleplerine yanıt gelmedikçe sokakları bırakmayacaklarını söylüyor; bazı yazılarda akademisyenlerin de boykota gittiği aktarılıyor. Arnavutluk öğrenci eylemleri bu yüzden artık yalnız bir okul meselesi olarak görülmüyor, hükümetle muhalefet arasındaki iktidar kavgasının da sahnesi haline geldi.
Arnavutluk'ta sokakta durum ne, Edi Rama ne diyor?
Rama diyalog çağrısını yineliyor, göstericiler bu çağrıyı reddediyor. Bazı haberlere göre aynı günün ilerleyen saatlerinde başbakanlık binası önünde toplanan kalabalık polise taş ve molotof kokteyli attı, olaylar bu yüzden gerildi. Yaralı ve gözaltı sayıları konusunda resmî bir bilanço açıklanmadı.
Arnavutluk Meclisi'ndeki kavga eylemlerin gidişatını değiştirir mi?
Şimdilik belli değil. Meclis'teki arbede, öğrenci eylemlerinin artık ülkenin siyasi kutuplaşmasının içine girdiğini gösteriyor: muhalefet gösterileri sahiplenmeye çalışıyor, iktidar ise gündemi kendi programı üzerinden yürütmekte ısrar ediyor. Öğrencilerin talepleri ile Rama'nın istifa çağrıları arasındaki mesafe kapanmadığı sürece Arnavutluk Meclisi'ndeki benzer gerilimlerin sürmesi şaşırtıcı olmaz. Eylemlerin ne zaman biteceğine dair kaynaklarda bir işaret yok; öğrenciler sokakta kalacaklarını söylüyor, hükümet masaya oturmayı öneriyor.
