Türkiye, Yunanistan'ın Adalar Denizi'ni kapsayan yeni enerji planına karşı hukuki pozisyonunu resmen ortaya koydu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, planın "aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş coğrafi formasyonları" da içerdiğini belirterek, Türkiye açısından hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağını açıkladı.
Yunanistan ne ilan etti?
Yunanistan, 19 Ağustos'ta "Yenilenebilir Enerji Kaynakları Özel Mekansal Çerçevesi"ni ilan etti. Çerçeve, Adalar Denizi'ni de kapsayacak şekilde düzenlendi. Bu tür planlar, hangi deniz alanlarında rüzgâr ve güneş enerjisi yatırımı yapılabileceğini belirliyor.
Türkiye ne dedi?
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli'nin açıklamasında öne çıkan ifade şu oldu:
"Aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş coğrafi formasyonları da içeren bu çerçeve, iki ülke arasındaki birbirine bağlı Adalar Denizi sorunları bağlamında ülkemiz açısından hiçbir hukuki sonuç doğurmayacaktır."
Keçeli ayrıca şunu vurguladı:
"Geçmişte çeşitli vesilelerle de dile getirdiğimiz üzere, bu ve benzeri girişimler Türkiye'nin Adalar Denizi meselelerine ilişkin hukuki pozisyonunu etkilemeyecektir."
"Aidiyeti devredilmemiş" ne anlama geliyor?
Bu ifade, Türkiye'nin Adalar Denizi'ne ilişkin tezinin özünü oluşturuyor. Ankara'nın pozisyonuna göre Adalar Denizi'ndeki bazı ada, adacık ve kayalıkların egemenliği, uluslararası antlaşmalarla Yunanistan'a devredilmiş değil. Yani bu formasyonlar hukuken hâlâ Türkiye'nin tezinin konusu.
Yunanistan'ın söz konusu alanları kendi mekansal planına dahil etmesi, Türkiye açısından bu formasyonlar üzerinde oldu-bitti yaratmaz; Ankara açıklamayla bunu kayda geçirmiş oldu.
Kaç coğrafi formasyon tartışmalı?
Adalar Denizi'nde aidiyeti tartışmalı olduğu değerlendirilen 150'den fazla coğrafi formasyon bulunuyor. Bunlar yalnızca adalar değil; adacıklar ve kayalıklar da bu kapsamda.
Türkiye başka neyi hatırlattı?
Açıklamada, kapalı veya yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılması gerektiği hatırlatıldı. Uluslararası deniz hukukunun bu tür denizlerde kıyıdaş devletler arasında iş birliğini teşvik ettiği vurgulandı.
Türkiye'nin, Adalar Denizi'nin iki kıyıdaş devletinden biri olarak Yunanistan ile iş birliğine her zaman hazır olduğu da belirtildi.
Bu açıklama neden önemli?
Enerji planları, deniz alanlarında fiilî kullanım yaratır. Bir devlet bir deniz sahasını kendi enerji planına dahil ettiğinde, zamanla o alan üzerinde yerleşik uygulama iddiası doğabilir. Türkiye'nin daha planın ilan edildiği gün itiraz kaydını düşmesi, tam da bu birikimi engellemeye dönük.
Kısacası Ankara, sessiz kalmanın hukukta zımni kabul sayılabileceği bir alanda, itirazını yazılı ve resmî biçimde ortaya koydu.
İstanbul Post olarak takipteyiz.
