Türkiye'nin uzaya çıkan ilk astronotu Alper Gezeravcı, Yüksek Askerî Şûra (YAŞ) kararlarıyla tuğgeneralliğe terfi etti.
YAŞ, 4 Ağustos 2026'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplandı. Toplantıda terfi, görev süresi uzatımı ve emeklilik kararları görüşüldü.
Hava Pilot Albay olarak görev yapan Gezeravcı'nın yeni rütbesi 30 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Gezeravcı böylece Türk Silahlı Kuvvetleri'nde uzay görevi tecrübesine sahip ilk general olacak.
Uzay yolculuğu nasıl gerçekleşti?
TÜBİTAK'ın aktardığına göre Gezeravcı, Türkiye'nin ilk insanlı uzay görevi kapsamında Axiom Mission 3 (Ax-3) göreviyle Uluslararası Uzay İstasyonu'na (UUİ) gitti.
Fırlatma 18 Ocak 2024'te ABD'nin Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezi'nden yapıldı. Gezeravcı'yı taşıyan SpaceX Crew Dragon aracı, Falcon 9 roketiyle yörüngeye çıkarıldı.
Görevin toplam süresi 21 gün 15 saat 41 dakika oldu. TÜBİTAK'ın verilerine göre bu sürenin 18 günü yaklaşık 420 kilometre irtifadaki Uluslararası Uzay İstasyonu'nda geçti.
Gezeravcı, dönüş yolculuğunun ardından 9 Şubat 2024'te Florida açıklarında denize inişle Dünya'ya döndü.
Uzayda hangi deneyler yapıldı?
TÜBİTAK'ın bilgilerine göre görev sırasında mikroyerçekimi ortamında 13 bilimsel deney gerçekleştirildi. Deneyler dört başlıkta toplandı: biyoloji ve biyoteknoloji, fizik, teknoloji ve insan araştırmaları.
Deneylerin üçü TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'ne (MAM) aitti:
- UYNA — Uzay İçin Yeni Nesil Alaşımlar
- gMETAL — Katı fazdaki parçacıkların bir akışkan içindeki dinamiğine yerçekimsiz ortam etkisi
- UzMAn — Uzay görevleri için mikroalgal yaşam destek üniteleri
TÜBİTAK, deneylerden elde edilen sonuçların yalnızca uzay araştırmalarında değil, Dünya'daki mevcut ve gelecekteki sorunlara da katkı sunacağını belirtiyor.
Mürettebat
Ax-3, Avrupalı astronotlardan oluşan ilk ticari uzay görevi olarak kayda geçti. Mürettebatta Gezeravcı'nın yanı sıra şu isimler yer aldı:
- Michael López-Alegría (ABD/İspanya) — görev komutanı
- Walter Villadei (İtalya Hava Kuvvetleri) — pilot
- Marcus Wandt (İsveç / Avrupa Uzay Ajansı) — görev uzmanı
Türkiye'nin uzay yolcuları arasında yer alan Tuva Cihangir Atasever ise yedek uzay yolcusu olarak göreve hazırlanmıştı.
