İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Kazakistan'ın başkenti Astana'da toplanan Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) İçişleri Bakanları 3. Toplantısı'nda masaya yeni bir teşkilat fikri koydu: Türkpol. Interpol ve Europol'ün Türk dünyası versiyonu olarak tasarlanan yapıya Kazakistan, Azerbaycan, Kırgızistan ve Özbekistan'ın içişleri bakanları olumlu yanıt verdi. Çiftçi, toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada Türk devletleri vatandaşları için havalimanlarında ortak pasaport kontrol noktası kurulmasının ve kimlikle seyahatin de gündemde olduğunu söyledi.
Türkpol nedir, ne iş yapacak?
Türkpol, TDT üyesi ülkelerin polis teşkilatlarını sınır aşan suçlara karşı tek çatı altında koordine edecek bir kolluk iş birliği ajansı olarak tasarlanıyor. Bakanlığın açıklamasına göre Çiftçi teklifini şöyle anlattı:
"Türk devletleri arasında Interpol ve Europol benzeri bir teşkilat olan TÜRKPOL'un kurulması konusunu bir teklif olarak dile getirdim. Gerek Kazakistan tarafı gerekse Azerbaycan, Kırgızistan ve Özbekistan İçişleri Bakanlarımız da bu konuya oldukça olumlu yaklaştılar."
Çiftçi, toplantıdaki konuşmasında yapının ileride "Türk Devletleri Kolluk İş Birliği Ajansı" adını alabileceğini, modelin Europol ve Güneydoğu Asya ülkelerinin ASEANAPOL'üne benzeyeceğini belirtti. Hedef listesi belli: yeni nesil suç örgütleri, uyuşturucu ve terör şebekeleri, düzensiz göç, yasa dışı bahis ve kumar. Aranan şahısların tespiti için de üye ülkeler arasında ortak bir mekanizma kurulacak.
Türkpol'e giden yol iki basamaklı. Önce TDT bünyesinde Türkiye'nin önerdiği Suçla Mücadele Konseyi kurulacak; Konsey'in kurucu anlaşmasına dayanarak bir sonraki aşamada Türkpol devreye alınacak. Geçen kasım ayında oluşturulan Türk Devletleri Teşkilatı Polis Akademileri Platformu (TürkPAP) ise Çiftçi'ye göre çoktan yürürlüğe girdi ve çalışıyor.
Türk devletleri arasında kimlikle seyahat ne zaman başlayacak?
Henüz bir tarih yok; Çiftçi konunun gündemde olduğunu söylemekle yetindi. Model olarak Türkiye-KKTC ve Türkiye-Azerbaycan arasında hâlihazırda işleyen kimlikle geçiş uygulamasını gösterdi ve aynı düzenin diğer Türk devletleriyle de kurulmasının faydalı olacağını kaydetti. Yani Kazakistan, Kırgızistan veya Özbekistan'a pasaportsuz, yalnızca kimlik kartıyla gidebilmek şimdilik bir hedef; imzalanmış bir anlaşma ortada yok.
Ortak pasaport kontrol noktası nasıl işleyecek?
Çiftçi'nin verdiği örnek Avrupa Birliği: Avrupa havalimanlarında AB vatandaşları ayrı, diğer ülke vatandaşları ayrı sıradan geçiyor. Aynı düzenin TDT ülkelerinin havalimanlarında Türk devletleri vatandaşları için kurulması yönünde çalışmaların sürdüğünü söyledi. Bakan, toplantıdaki konuşmasında da üye ülkelerin havalimanlarında Türk vatandaşlarına özel pasaport alanları oluşturulmasını hedefleyen projeyi desteklediklerini ve birlikte çalışmaya hazır olduklarını dile getirmişti.
Astana'da başka ne konuşuldu?
Toplantı öncesinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, TDT içişleri bakanlarını kabul etti. Çiftçi konuşmasında Türkiye'nin 2026 karnesini de paylaştı:
| 2026'da yapılan | Sayı |
|---|---|
| Organize suç örgütlerine operasyon | 1.568 (557 örgüt, 18'i uluslararası) |
| Bu örgütlerden uyuşturucu ticareti yapan | 78 |
| Siber devriye | 177 bin |
| Siber operasyon | 4.210 |
| Erişime kapatılan yasa dışı bahis ve kumar sitesi | 58.247 |
| Kırmızı bülten ve difüzyonla yakalanan aranan şahıs | 409 |
| Yurt dışından getirilip adalete teslim edilen | 657 |
| Göçmen kaçakçılığı operasyonu / yakalanan şüpheli | 4.777 / 8.612 |
Bakan, PKK'nın 12 Mayıs 2025'te silah bırakma ve fesih kararı açıkladığını hatırlatırken FETÖ ve DEAŞ'a karşı üye ülkelerden ortak teyakkuz istedi. Gazze'ye de değinen Çiftçi, sağlanan ateşkese rağmen İsrail'in bölgedeki saldırganlığının sürdüğünü ve uluslararası hukukun rafa kaldırıldığını söyledi. Türkiye'nin düzensiz göç için transit ve hedef ülke olmaktan çıktığını da vurguladı.
Çiftçi, Kazakistan ziyaretini Kül Tegin Anıtı'ndaki "gece uyumadım, gündüz oturmadım" sözüne bağlayarak bu anlayışın mirasçısı olmaya çalıştıklarını söyledi. Astana toplantısı, önümüzdeki ay Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde yapılacak TDT Liderler Zirvesi'nin hazırlık aşaması olarak değerlendiriliyor. Türkpol, kimlikle seyahat ve ortak pasaport hattı liderlerin masasına da taşınacak.
