ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü sosyal medya paylaşımıyla Rusya ile Ukrayna'nın enerji ateşkesi konusunda anlaştığını duyurdu. Duyurunun ardından petrol fiyatları geriledi, ama haftanın ilk işlem günü olan 12 Ekim Pazartesi'de Brent petrol hâlâ varil başına 100 doların üzerinde işlem gördü. Piyasanın gözü iki şeyde: saldırıların gerçekten duracağı ve Rus dizelinin dünya piyasasına dönüp dönmeyeceği.
Rusya-Ukrayna enerji ateşkesi nedir, ne anlaşıldı?
Trump'ın paylaşımına göre iki ülke, enerji altyapılarına yönelik saldırıları durdurma konusunda uzlaştı. Anlaşma, anlatıldığı kadarıyla savaşın tümünü değil, yalnızca enerji altyapısını kapsıyor. Rafineri ve ihracat tesisleri petrol arzının doğrudan parçası; bu hedeflere yönelik saldırıların azalacağı beklentisi arz kesintisi endişesini hafifletti. Trump, iki tarafın da anlaşmaya vardığını söyleyip taraflara anlaşmayı bozmama çağrısı yaptı. Anlaşmanın süresi, başlangıç saati ve nasıl izleneceği elimizdeki bilgilerde yok; Moskova ya da Kiev'den gelen ayrı bir doğrulama da yok.
Petrol haftaya düşüşle mi başladı, Brent kaç dolar?
Düşüş var ama sert değil. Brent, dünyada ham petrol alım satımında en çok referans alınan fiyat göstergelerinden biri. Cuma günü 104,72 dolardan kapanan Brent petrol, pazartesi sabahı 09.31 itibarıyla 104,70 dolar civarındaydı; kasım vadeli WTI ise varil başına 91,46 dolar. Başka bir veri akışında Brent'in 101 dolara doğru gerilediği, WTI'nin de 90 dolara yaklaştığı görüldü. Teknik okumada direnç 106,36 dolar, destek 100,70 dolar olarak izleniyor. Ölçüm anına göre değişen bu rakamların ortak noktası şu: Brent 100 doların altına inmedi, ateşkes haberi fiyatı baskılasa da çöküşe yol açmadı.
Rus dizeli piyasayı nasıl etkiledi, motorin ve akaryakıt fiyatına yansır mı?
Trump, Rusya'nın piyasaya yüz binlerce ton dizel yakıt sağlaması konusunda da anlaşma sağlandığını söyledi. Rus dizelinin piyasaya dönmesi beklentisi, küresel yakıt kıtlığı endişesini azalttığı için fiyatlar üzerinde baskı yarattı. Türkiye'de motorin ve diğer akaryakıt fiyatları için tablo biraz daha karışık: pompa fiyatı yalnızca Brent'e bakmıyor, dolar kuru, vergiler ve rafineri fiyatları da hesaba giriyor. Bugün için pompaya yansıyan bir indirim ya da zam bilgisi elimizde olmadığından akaryakıt fiyatı için tahmin yazmıyoruz.
Goldman Sachs petrol tahminini değiştirdi mi?
Evet. Bankanın aralık ayı Brent tahmini 85 dolardan 90 dolara yükseltildi. Gerekçe Rusya-Ukrayna ateşkesi değil, Orta Doğu'daki gelişmelerin arz riskini artırması. Bankanın hesabına göre jeopolitik risk primi varil başına 20 doların biraz üzerinde. Yani bir yandan enerji ateşkesi arz kaygısını hafifletirken, bir yatırım bankası başka bir cephedeki riske işaret ederek tahminini yukarı çekiyor.
Petrol düşerse altın ne olur?
Piyasadaki genel okuma şöyle: petrol ucuzlarsa enflasyon baskısı azalır, enflasyon baskısı azalırsa merkez bankalarının faiz indirimi kolaylaşır, faiz düşünce getirisi olmayan altın cazip hale gelir. Ters senaryo da var: enerji ithal eden ülkelerde dolar güçlenirse altın kısa vadede baskı altında kalabilir. Yani petrol tek başına altının yönünü belirlemiyor; faiz kararları, jeopolitik riskler ve küresel büyüme beklentileri de aynı terazide.
