ABD Başkanı Donald Trump, Çin ve Rusya'nın İran'a yardım ettiğini düşünmediğini söyledi. Washington'dan bugün, 13 Ekim Salı sabahı gelen açıklamada Trump, yardım iddialarını sosyal medyada çok sayıda yorum yazan ve kendisinin aşırı solcu diye tanımladığı kişilere bağladı. İki ülkeye mesajı net: kaybedecek çok şeyleri var.
Trump Çin ve Rusya'nın İran'a yardımı hakkında ne dedi?
Trump'ın sözlerinin özü şu: Aşırı solcu dediği kişiler Çin ve Rusya'nın İran'a yardım ettiğini söyleyen çok sayıda yorum yapıyor, kendisi buna inanmıyor. Yardım varsa bile bunun çok düşük bir seviyede kalacağını belirtti. İki ülkeye dönük cümlesi ise daha sert: Çin ve Rusya'nın kaybedecek çok şeyi var, ABD böyle bir desteği çok çabuk anlar. Trump'ın bu cümleyi hangi somut adıma bağladığı, ABD'nin anladığında ne yapacağı açıklanmadı.
Trump bu sözleri nerede ve hangi vesileyle söyledi?
Haberlerin çoğunda açıklama Trump'ın sosyal medya paylaşımı olarak geçiyor. Bazı haberler aynı konuşmanın, ara seçimlere yakın bir mitinge giderken Minnesota'da gazetecilerin sorularına verilen yanıtlarla birlikte aktarıldığını yazıyor. Aynı konuşmada Trump, Ukrayna'da enerji alanında ateşkes önerisini Volodimir Zelenskiy'nin desteklediğini ama Vladimir Putin'in desteklemediğini hatırlatan soruya, ikisinin de bunu desteklediğini düşündüğünü söyledi. Putin ile Zelenskiy'nin anlaşma istediğini ama nasıl yapacaklarını bilmediğini, ABD'nin bu anlaşmayı sağlayacağını da ekledi.
Washington'da İran dosyası şu an nerede duruyor?
Hürmüz Boğazı'ndaki gemi saldırıları ve 29 ülkenin ortak İran açıklaması gündemdeyken Washington'dan farklı sinyaller geliyor. Haberlere göre Pentagon, İran'ın füze ve İHA stokları ile enerji tesislerine yönelik üç günlük bir saldırı planını değerlendirdi; Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) olası yeni bir harekât için hazırlıkları tamamlaması istendi. Trump ise bir hafta önce 3 Kasım'a kadar İran'a saldırmayacaklarını söylemişti. 3 Kasım, aynı zamanda ABD ara seçimlerinin tarihi.
Çin ve Rusya İran'a yardım ediyor mu, kanıt var mı?
Trump'ın açıklaması ne kanıt ne ayrıntı içeriyor; yardım yok diyen de, olsa bile düşük seviyede olacağını söyleyen de aynı cümle. Çin ve Rusya'nın bu sözlere bugün verdiği bir yanıt elimizde yok. İki ülkenin İran'la ilişkisine dair başka bir ABD açıklaması gelirse bu haberde güncelleyeceğiz.
Trump'ın sözleri Türkiye'deki okuru nasıl etkiler?
Açıklamanın kendisi fiyat ya da rakam vermiyor; ama Türkiye ham petrolün büyük bölümünü ithal ediyor, bu yüzden Hürmüz ve İran hattındaki her sertleşme akaryakıt ve döviz kurunda hissediliyor. Çin ve Rusya'nın İran'ın yanında durup durmadığı sorusu, bu gerilimin ne kadar büyüyeceğini belirleyen başlıklardan biri.
