ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa'nın elindeki dizel stoklarının büyük bölümünü piyasaya sürmeyi kabul ettiğini duyurdu. Truth Social'daki paylaşımında “Avrupa, stokladığı dizel yakıtın büyük bir kısmını serbest bırakmayı az önce kabul etti. Süreç derhal başlayacak” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da G7 ülkelerinin toplam 100 milyon varil dizel ve petrolü piyasaya sürmeye hazırlandığını doğruladı.
G7'nin 100 milyon varillik hamlesi ne zaman ve nasıl uygulanacak?
Plana göre G7 ülkeleri acil durum petrol ve dizel stoklarından 100 milyon varile kadar yakıtı piyasaya verecek. Uluslararası Enerji Ajansı'nın koordine edeceği kararın önümüzdeki dört ayda hayata geçirilmesi bekleniyor. Basına yansıyan metinlerde ülke bazında rakam yok; 100 milyon varil, G7'nin toplam planı olarak veriliyor. G7 dönem başkanlığını yürüten Fransa'nın lideri Macron, düzenlediği basın toplantısında stokların açılmasıyla petrol fiyatlarının ve akaryakıt maliyetinin aşağı çekilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Petrol fiyatları düşecek mi, Brent petrol ne yaptı?
İlk tepki net bir rahatlama olmadı. Brent petrolün varil fiyatı karar duyurulunca yeniden 100 doların altına indi, sonra yine 100 doların üzerine çıktı. Sıkışıklık derin: Avrupa'da şubat sonundan bu yana doğal gaz fiyatları yüzde 140 arttı, dizel fiyatları yaklaşık iki katına çıktı ve maliyet ulaştırmadan sanayiye, hane halkına kadar yayıldı. Trump ise Beyaz Saray bahçesinde gazetecilere “İran meselesi çözüldüğü anda, ki bu uzun sürmeyecek, hiç de uzun sürmeyecek, petrol fiyatları eski seviyesine, hatta belki de daha aşağısına düşecek” dedi.
ABD dizel ihracatını yasaklayacak mı?
Trump bu hafta yaptığı açıklamada ABD'nin dizel ihracatına kısıtlama getirmesinin hâlâ gündemde olduğunu belirtmişti. Beyaz Saray bahçesinde ise çizgisi başkaydı: “Avrupa'nın elinde bol miktarda dizel var, dünyaya büyük bir katkı sağlayacaklar, biz de öyle. İhracat yasağı uygulamayacağız.” Washington yönetiminin AB ülkelerinden stratejik dizel rezervlerinin yaklaşık üçte birini piyasaya sürmesini istediği de basına yansımıştı.
Avrupa dizel stoklarını neden açıyor?
Çağrı Washington'dan geldi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, “Avrupa ülkeleri, ilave arzı derhal piyasaya sunmalı” diyerek müttefiklerinden ellerindeki stokları açmalarını istedi; küresel dizel sıkıntısının Amerikalı çiftçilere, kamyon şoförlerine ve işletmelere ek maliyet yüklediğini söyledi. İran savaşı yüzünden gündeme gelen akaryakıt krizi, Avrupa'nın rezervlerini masaya getirdi. Almanya ise daha önce stratejik dizel rezervleri konusunda temkinli davranmıştı: Hükümet Sözcü Yardımcısı Sebastian Hille, fiyat artışının ana nedenleri arasında Ortadoğu'daki gelişmelerin ve buna bağlı arz kısıntılarının bulunduğunu, piyasaları daha fazla tedirgin edecek adımlardan kaçınılması gerektiğini söylemişti.
