ABD Başkanı Donald Trump, 7 Ekim Çarşamba günü Beyaz Saray'dan Teksas'taki bir mitinge giderken gazetecilerin Mekke İttifakı'na dair sorusunu yanıtladı. Soru, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın ittifak kapsamında kararlaştırılan askeri güç ve kabiliyetleri Suudi Arabistan'a ulaştırma, ortak hazırlığı ve askeri entegrasyonu güçlendirme kararıyla ilgiliydi.
Mekke İttifakı nedir, kimler imzaladı?
Resmî adıyla Mekke Ortak Savunma Anlaşması, kısaca Mekke Anlaşması diye anılan metin 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalandı. Altında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman'ın imzası var. Hedef, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın güvenliğini ortak caydırıcılık ve savunmayla güçlendirmek.
Trump Türkiye ve Pakistan için ne dedi?
Cevap kısa: Trump, Türkiye ve Pakistan'ın Suudi Arabistan'a yardımcı olmak istediğini düşündüğünü, bunu kendisinin iyi, hatta harika bulduğunu söyledi. Aktarılan sözlerde yardımın biçimi, yani asker mi, silah mı, başka bir destek mi olduğu anlatılmadı. Türkiye Pakistan ikilisi için söylenen bu söz bir onay; taahhüt ya da plan değil. Bu cümle tek başına bir asker gönderme kararı anlamına gelmiyor; Trump bir niyeti değerlendiriyor, bir plan açıklamıyor.
Trump Mekke İttifakı için daha önce ne demişti?
Trump, anlaşmadan on gün sonra, 17 Ağustos'ta kendi hesabından yaptığı paylaşımla paktı büyük, cesur ve önemli bir ilk adım diye nitelemişti. Paylaşımda Orta Doğu'nun bir araya geldiğini, ülkelerin kendilerini daha anlamlı biçimde savunabileceğini gösterdiğini yazmıştı. 7 Ekim'de Türkiye Pakistan hattına yöneltilen soruya da aynı tonda yanıt verdi; üç ülkenin çizgisine itiraz etmedi.
Riyad'daki ortak açıklamada ne yazıyor?
Sorunun arka planında Riyad'da yapılan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısı var. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı. Ortak açıklamada kolektif savunma taahhütlerinin uygulanması için derhal harekete geçilmesi ve taraflarca kararlaştırılan askeri güç ve kabiliyetlerin Suudi Arabistan'a hızla intikali için tedbir alınması kararlaştırıldı. Adımların ulusal mevzuata ve onaylanan düzenlemelere uygun atılacağı da özellikle yazıldı. Bize ulaşan bilgilerde birliklerin sayısı, türü ya da hangi ülkeden geleceği belli değil. Türkiye cephesinde ise masada hem diplomasi hem ordu vardı: Hakan Fidan dışişlerini, Yaşar Güler ve Selçuk Bayraktaroğlu savunmayı ve komuta kademesini temsil etti.
Husiler kimdir, kararın arka planında ne var?
Husiler, Yemen'de Sana'yı 2014'ün sonunda eline geçiren, kendini Ensarullah diye adlandıran silahlı hareket; 2015'ten beri Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonla savaş halinde. Basına yansıyan bilgilere göre Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları, Mekke İttifakı kapsamında alınan bu kararın arka planı olarak anlatılıyor. Saldırıların ayrıntıları, hedefleri ve zararı konusunda resmî bir bilgi bize ulaşmadı.
Pakistan'da Mekke İttifakı protestosu yapıldı mı?
Hayır, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'na bağlı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) bu iddiayı yalanladı. 7 Ekim'de, saat 17.16'da yayımlanan açıklamaya göre bazı sosyal medya hesaplarında Pakistan halkının Mekke Anlaşması'nı protesto etmek için sokağa döküldüğü öne sürüldü. DMM, paylaşımlarda kullanılan görüntülerin Pakistan'da daha önce yapılmış, iç politika odaklı gösterilere ait olduğunu belirledi ve iddiayı tamamen gerçek dışı olarak niteledi. Görüntülerin Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki diplomatik süreçle ya da herhangi bir anlaşmayla ilgisi bulunmadığını da duyurdu. DMM, kamuoyunu diplomatik girişimleri hedef alan manipülatif paylaşımlara itibar etmemeye çağırdı.
