Washington'da ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'e yönelik eleştirilerini bir kez daha yükseltti. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda Zelenskiy'in savaşı bitirmek istemediğini öne sürdü ve Ukrayna'nın Rusya'daki dizel rafinerilerini hedef almasını sert bir dille eleştirdi. Trump'a göre iki yıl önce çok daha iyi bir anlaşma masaya gelebilirdi; buna rağmen Zelenskiy'in tutumunun değişmediğini savundu.
Zelenskiy ne açıkladı, istihbarat paylaşımı yeniden mi başladı?
Trump'ın açıklamalarının aynı gün öne çıktığı bir diğer gelişme, ABD ile Ukrayna arasında bir süre kesintiye uğrayan istihbarat paylaşımının yeniden başladığı iddiasıydı. Zelenskiy, Washington ile aradaki bu kanalın tekrar aktif hale geldiğini duyurdu. Ancak iki taraf arasındaki gerginlik, savaşın nasıl sona erdirileceği konusunda derin görüş ayrılıklarının sürdüğünü gösteriyor. Trump, Zelenskiy'i doğrudan savaşı uzatmakla itham etti.
Rusya aynı gün ne yaptı, Lavrov neden Zelenskiy'i hedef aldı?
Trump'ın açıklamalarıyla eş zamanlı olarak Rusya, St. Petersburg'daki bir petrol terminaline ve bir veri merkezine İHA saldırısı düzenledi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Bahreyn'deki bir basın toplantısında konuya değinerek Zelenskiy'in müzakereye yanaşmadığını savundu. Lavrov, Moskova ile Kiev arasında önceden varılan mutabakatların her defasında Ukrayna tarafından Rus sivil hedeflere yönelik saldırılarla bozulduğunu ileri sürdü. Rus Dışişleri Bakanı, Zelenskiy'in 2019 Paris mutabakatı ve 2025 İstanbul görüşmeleri sırasında da benzer bir tavır sergilediğini hatırlattı. Lavrov'un sözleri, 'Zelenskiy müzakere istemiyor' cümlesiyle özetlendi.
Trump ile Zelenskiy arasındaki gerginlik ne zaman başladı?
ABD Başkanı ile Ukrayna lideri arasındaki çekişme yeni değil; Trump daha önce de Zelenskiy'in barış sürecine yeterince istekli yaklaşmadığını dile getirmişti. Bu kez eleştirinin odağında Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırıları var. Trump'a göre bu saldırılar, ABD'nin arabuluculuk çabalarını zorlaştırıyor. Lavrov ise aynı tabloyu Rusya cephesinden teyit ederek, Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu zirvesinin 28-29 Ekim'de Moskova'da Vladimir Putin'in ev sahipliğinde yapılacağını da açıkladı.
St. Petersburg'daki saldırının boyutu ne oldu?
Rusya'nın İHA saldırısına hedef olan St. Petersburg'daki petrol terminali, kentin enerji dağıtım ağı için kritik bir nokta olarak biliniyor. Saldırının aynı gün bir veri merkezini de vurması, Ukrayna'nın yalnızca askeri değil dijital altyapıya da zarar verdiğini gösteriyor. Rusya tarafı saldırının boyutuna dair ayrıntılı bir rakam paylaşmadı; ancak terminalin ve veri merkezinin bir süre hizmet veremeyecek duruma geldiği aktarıldı. Ukrayna cephesinden saldırıya ilişkin resmi bir doğrulama ya da yorum şu an için kamuoyuna yansımadı.
Bu gerginlik savaşın gidişatını nasıl etkiler?
Washington ile Kiev arasındaki istihbarat paylaşımının yeniden başlaması, Ukrayna'nın savaş alanındaki konumu için önemli bir destek anlamına geliyor; ancak Trump'ın aynı anda Zelenskiy'e yönelttiği eleştiriler, ABD yönetiminin Ukrayna'ya verdiği desteğin koşulsuz olmadığını gösteriyor. Rusya'nın enerji tesislerine düzenlediği saldırılar ile Ukrayna'nın rafinerilere yönelik karşı atakları, barış görüşmelerinin önündeki en büyük engel olarak öne çıkıyor. İki liderin birbirine yönelik sert çıkışları, yakın zamanda yeni bir müzakere turunun zorlaşacağına işaret ediyor.
Zelenskiy'nin ABD ile ilişkisi ne durumda?
Zelenskiy, aylardır Washington'dan daha fazla silah ve finansman desteği istiyor; ancak Trump yönetimi bu talepleri her zaman koşulsuz karşılamıyor. İstihbarat paylaşımının kesintiye uğraması, bu gerilimin somut bir örneğiydi; yeniden başlaması ise iki taraf arasında kısmi bir yumuşamaya işaret ediyor. Buna karşın Trump'ın aynı gün Zelenskiy'i savaşı bitirmek istememekle suçlaması, ilişkinin hâlâ gergin bir zeminde yürüdüğünü gösteriyor. Avrupalı müttefiklerin bu tabloyu nasıl değerlendirdiği ise henüz netlik kazanmadı.
