Yalova'da arıtma işleminden geçmeyen kirli su, bir dere yatağını takip ederek Marmara Denizi'ne kadar ulaştı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Yalova İl Müdürlüğü ekipleri durumu yakaladı ve 5 milyon 34 bin liralık idari yaptırım uyguladı. Salı günü (6 Ekim) duyurulan Yalova atık su cezası iki soruyu birden ortaya koydu: Fatura kime yazıldı, kirli su nereden çıkıp denize indi?
Yalova'daki atık su cezası hangi tesise kesildi?
Ceza, Çiftlikköy ilçesine bağlı Denizçalı köyündeki Yalova Katı Atık Düzenli Depolama Sahası'nın sorumlusuna yazıldı. Sahayı işleten kuruluşun tam adı Yalova İli Yerel Yönetimleri Katı Atık Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği, kısa adıyla YAKAB. Yani Yalova'nın çöpünün gömüldüğü saha, bu denetimde atık su yüzünden sorumlu tutuldu. Düzenli depolama sahalarında biriken kirli suyun dereye ya da denize bırakılmadan önce arıtmadan geçmesi gerekiyor; arıtma basamağını atlayan her akış doğrudan denetim konusu oluyor. Çiftlikköy'deki sahada da denetim tam bu noktaya baktı.
Yalova'da atık su Marmara Denizi'ne nasıl ulaştı?
Bakanlık ekiplerinin tespitine göre tesisin mevcut hattında bir tıkanma yaşandı. Arıtmaya yönlendirilmesi gereken su yoluna devam edemedi ve Ro-Ro Limanı ile Dantel Sitesi arasından geçen dere üzerinden Marmara Denizi'ne boşaldı. Duyuruda bilinçli bir deşarjdan söz edilmiyor; tespit, hattaki tıkanıklığa ve arıtılmadan akan suya dayanıyor. Tıkanmanın ne zaman başladığı, suyun denize kaç gün aktığı ve toplam ne kadar su gittiği ise açıklanan bilgiler arasında yok.
Yalova atık su cezası ne kadar, hangi gerekçeyle kesildi?
Tutar 5 milyon 34 bin lira. Bakanlık yaptırımı, kirliliğin Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde yaşanmasına dayandırdı. Özel Çevre Koruma Bölgesi, ekolojik değeri yüksek kıyı ve su alanlarına tanınan, sıradan alanlara göre daha sıkı koruma kuralları uygulanan bir statü. Marmara kıyısındaki bir dere ağzında yaşanan kirlilik bu statünün sınırlarında kaldığı için yaptırım da buna göre uygulandı. Duyuruda cezanın dayanağı olan kanun maddesi ayrıca belirtilmedi.
Marmara Denizi'ne giden kirli su sahilleri ve balığı nasıl etkiler?
Arıtılmadan denize ulaşan atık su, kıyıda bakteri yükünü ve kötü koku riskini artırır, suyun oksijenini düşürür. Yüzme suyu kalitesi ile balıkçılık bundan ilk etkilenen iki alan olur. Marmara Denizi 2021'deki müsilaj sürecinden bu yana hassas bir takip altında; kıyıya inen her kirli dere bu yüzden daha çok önem taşıyor. Bakanlığın paylaştığı bilgide denizdeki etkiye dair bir ölçüm sonucu ya da yüzme yasağı yer almıyor. Yani elde kirliliğin tespit edildiği bilgisi var, kıyının ne kadar etkilendiği bilgisi yok. Kıyıda renk değişimi, köpüklenme ya da keskin koku fark edenlerin bunu belediyeye ve il müdürlüğüne bildirmesi, denetimin hızlanmasını sağlıyor.
Tıkanan hat onarıldı mı, tesis ne yapacak?
Bu konuda açıklanmış bir bilgi bulunmuyor. Hattaki tıkanıklığın giderilip giderilmediği ya da birliğin cezaya itiraz edip etmeyeceği duyurulmadı. Yalova atık su cezası dosyasında yeni bir adım atılırsa bu haberi güncelleyeceğiz.
