Millî Eğitim Bakanlığı'nın 10 yılı aşkın süredir milyonlarca öğrencinin kullandığı Eğitim Bilişim Ağı'nı sıfırdan kurduğu yeni EBA, okulların açılacağı 14 Eylül Pazartesi günü öğrenci ve öğretmenlerin karşısına çıkacak. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne göre yeniden tasarlanan platformun merkezinde artık bir yapay zekâ asistanı var: Öğrencinin hangi sınıfta olduğunu, hangi konuda tökezlediğini ve hangi dersi yarım bıraktığını izleyecek; bunu yaparken küfür, hakaret ve müstehcen içeriği de daha kapıda kesecek.
Türkiye Gazetesi'nden Esma Altın'ın aktardığına göre sistemin yapay zekâ destekli kişiselleştirme katmanı, öğrencinin sınıfını, derslerdeki ilerleyişini, ulaştığı öğrenme çıktılarını, açtığı içerikleri ve zorlandığı konuları zaman içinde analiz edecek. Yani platform her öğrenciye aynı ekranı göstermek yerine, çocuğun nerede takıldığını öğrenip önüne ona göre içerik koyacak.
Asistan çocuk kullanıcılar düşünülerek kurgulandı. Türkiye Gazetesi'nin haberine göre yapay zekâ, öğrencinin eğitim kademesini ve seviyesini dikkate alacak; küfür, hakaret, müstehcenlik ve ders dışı içerikler filtreden geçemeyecek. Bakanlığın öğretmenlere verdiği resmî seminer içeriğinde de aynı asistanın "kişisel veri güvenliği ve etik kurallara" bağlı çalışacağı vurgulanıyor.
Yeni EBA ne zaman açılacak?
Bakanlık yeni EBA'yı 14 Eylül Pazartesi, yani 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk ders günü öğrenci ve öğretmenlerin kullanımına açmayı planlıyor. eba.gov.tr şu an "EBA yenileniyor" uyarısıyla karşılıyor; bakanlık yapay zekâ destekli yeni deneyimi "Bir Adım Önde" sloganıyla duyuruyor ve içerik tamamlama çalışmalarının kısa sürede biteceğini belirtiyor. EBA'nın mobil uygulaması da bu hafta 4.0.4 sürümüne güncellendi; sürüm notlarında yapay zekâ özelliklerinin geliştirildiği ve eksik profil bilgilerini güncelleme seçeneği eklendiği yazıyor. Pazartesi EBA giriş ekranını açan öğrenci, öğretmen ve veliler kendi rollerine göre tasarlanmış yeni arayüzle karşılaşacak.
EBA yapay zekâ asistanı ne yapacak?
Öğrenci tarafında asistanın işi takip ve uyarı. Yeni EBA'nın ana ekranında öğrencinin çalışmalarını izlemesine yardım edecek bildirimler yer alacak: Sınav tarihi yaklaştığında ya da bir konu yarım bırakıldığında öğrenciye bildirim gidecek. Öğretmen tarafında ise asistan bir içerik üretim aracına dönüşüyor. Bakanlığın Öğretmen Bilişim Ağı'nda (ÖBA) yayımladığı Eylül dönemi seminer programına göre öğretmenler EBA Yapay Zekâ Asistanı'na metin, görsel, dosya ve ses vererek ders materyali ve etkinlik fikri ürettirebilecek; yapay zekâ destekli Ders Planı modülüyle müfredata uygun plan hazırlayıp dışa aktarabilecek; öğrencilerin sesli okuma etkinliklerini yapay zekâya değerlendirtebilecek; içerik özetleme modülünü sınıfta kullanabilecek.
| Rol | Yeni EBA'da öne çıkanlar |
|---|---|
| Öğrenci | Kişiselleştirilmiş içerik, sınav ve yarım kalan konu bildirimi, Çalışma Sepeti, Kütüphane/Okuma Alanları, Notlar, Favori Listeleri |
| Öğretmen | Yapay Zekâ Asistanı, yapay zekâ destekli Ders Planı, Soru Sınav Sistemi, Projeler (rubrik/görev şablonu), Canlı Ders, Gruplar, haftalık tüketim özetleri ve Detaylı Rapor/Öneri sistemi, Okulum modülü |
| Veli | Çocuğun hangi bilgiyi öğrendiğinin anlık takibi, gelişim raporları, içerik önerileri, bildirimler |
Çocuğun öğrenme verisi ne kadar saklanacak?
Yeni sistemin en çok konuşulacak parçası burası. Türkiye Gazetesi'ne göre öğrenme sürecini ayrıntılı izlemek için Learning Record Store (LRS) adı verilen bir öğrenme veri tabanı kuruldu. Öğrenci okul ya da sınıf değiştirse, yeni eğitim yılına geçse bile eğitim geçmişi silinmeyecek; yaptığı çalışmalar, açtığı içerikler, aldığı notlar ve öğrenme sürecine dair veriler mezuniyete kadar takip edilebilecek. Böylece 5. sınıfta matematikte zorlanan bir öğrencinin izi, lise son sınıfa kadar aynı dosyada duracak.
Öğretmenler yeni EBA eğitimini aldı mı?
Evet. ÖBA'daki Eylül dönemi mesleki çalışma semineri dört başlıktan oluşuyor: Bakan Yusuf Tekin'in 34 dakikalık açılış konuşması, "Yeni EBA" etkileşimli modülü, Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi (YAZEK) ve dijital bağımlılık. Seminer, öğretmenlerin yenilenen arayüzü, rol mekanizmasını ve profil/portfolyo araçlarını öğrenmesini; eğitimde yapay zekâ kullanırken gözetilecek sekiz etik ilkeyi ve hangi uygulamalar için Etik Beyan Formu doldurulacağını bilmesini hedefliyor. Her okulda kurulacak Okul Yapay Zekâ Etiği Ekibi'nin görevleri de programın içinde.
Bakan Tekin, 2 Eylül'de öğretmen ve okul yöneticilerine yönelik video mesajında içeriği ve tasarımı yenilenen EBA'nın bu yıl öğrenci, öğretmen ve ailelerin kullanımına sunulacağını, MEBİ ve DİLİM gibi platformlarla nitelikli içeriğe erişimin destekleneceğini söylemişti. Tekin aynı konuşmada dijitalleşmeye yaklaşımlarını, çocukları teknolojiden uzaklaştırmak değil "teknoloji karşısında irade sahibi olmalarını sağlamak" diye özetledi; sınıflarda cep telefonu kullanımına yönelik tedbirlerin de öğrencinin dikkatini ve öğrenme zamanını koruma amacı taşıdığını belirtti. Aynı dönemde yapay zekâ uygulamaları ve robotik kodlama gibi yeni seçmeli derslerin öğretim programları da kademeli olarak uygulamaya giriyor.
